Op 24 juni 2022 stelde de VN bij resolutie A/RES/76/269 de International Day of Women in Diplomacy in. Aan de basis van dit besluit ligt de erkenning dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in dit beroep, terwijl hun bijdrage in het bewaken en beschermen van vrede en ontwikkeling in de wereld, van essentieel belang is.

Bij de instelling van de Day of Women in Diplomacy vorig jaar zei de voorzitter van de 76ste zitting van de Algemene Vergadering van de VN, Z. E. Abdulla Shahid,: ‘Vrouwen die in diplomatie werken hebben een cruciale bijdrage geleverd aan het vormgeven van het multilateraal systeem dat wij vandaag hebben geërfd. Zo speelden vrouwelijke diplomaten een essentiële rol bij het opstellen van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, het eerste verdrag dat de fundamentele mensenrechten verwoordde die universeel beschermd zouden moeten worden. Ondanks de duidelijke bijdragen van vrouwen aan diplomatie en multilaterale besluitvorming, zijn ze nog steeds ondervertegenwoordigd in hoge diplomatieke functies. En ze lijden nog steeds onder de diepgewortelde erfenissen van seksisme, die hun professionele vooruitgang belemmeren en hun bijdragen en prestaties verdoezelen. Deze feiten onderstrepen het belang van de aanname van deze resolutie.’

Van de ruim 4.060 ambassadeurs in de wereld, zijn slechts 842 vrouw. Het totaal aandeel vrouwelijke ambassadeurs in de wereld is niet meer dan 22.54% (i). In de Amerika's is dat 25%. Ons eigen land verschilt daar niet van. Vanaf 1975 tot heden is slechts 24% van de benoemde ambassadeurs vrouw.(ii) Niet eerder dan in het jaar 2001 werden de eerste twee vrouwelijke ambassadeurs benoemd: Mr. Manorma Soekhnandan en Mr. Irma Loemban Tobing-Klein. Vanaf dien zijn zowat in elke lichting van ambassadeursbenoemingen in ons land, vrouwen benoemd.

De jongst benoemde ambassadeur is Mr. Ashna Kanhai. Markante ambassadeurs zijn o.a. Mr. Soekhnandan, Mr. Irma Loemban Tobing- Klein evenals Mr. Ashna Kanhai, Drs. Fidelia Graand-Galon en Angelic del Castilho, BSc. MA. Mr. Soekhnandan geldt als een Caricom specialist, Mr. Loemban Tobing nam vele initiatieven o.a. oprichting van UNA Suriname, Mr. Ashna Kanhai legde zich toe op het grensprobleem met Guyana, terwijl drs. Graand Galon zich heel erg inzet binnen o.a. de Afrikaanse diaspora. Angelic del Castilho behaalde haar Masters in Moderne Diplomatie (summa cum laude) en is de enige vrouwelijke ambassadeur die een boek internationaal publiceerde: The positive branding of Islam. Zij is tot nu toe ook de enige Surinaamse ambassadeur vereerd met een speciale zegel in het land waar zij diende. Ook verkreeg zij een eretitel van prinses van Surakarta.

In de wereld zien wij dat Zweden het voortouw neemt met het hoogst aantal vrouwelijke ambassadeurs en permanente vertegenwoordigers (48.1%) gevolgd door Canada (46.3%). Dit zijn ook de landen die een Feminist Foreign Policy (FFP) hebben aangekondigd. Opmerkelijk is ook dat een aantal kleine landen de afgelopen twee jaren veel vrouwelijke diplomaten hebben benoemd.(iii) Teneinde ons buitenlands beleid als vrouwvriendelijk te bestempelen en in alle bilaterale relaties en andere ontwikkelingsgerichte relaties in de wereld te kunnen spreken van een streven naar gendergelijkheid, moet gender inclusiviteit thuis beginnen, in ons eigen diplomatiek korps.

De resolutie opent de deur om zowel de prestaties als de uitdagingen te bespreken waarmee vrouwen in de diplomatie worden geconfronteerd.
Hieronder vallen emotionele druk, genderpatronen en onderrepresentatie. Hoewel er vooruitgang is geboekt, worden vrouwen toch eerder overwogen voor stationering in de landen die ‘minder’ belangrijk zouden zijn. Wereldwijd blijkt dat de grootste uitdaging voor vrouwen in de diplomatie is, het vinden van een balans tussen werk en gezin. 

Wanneer vrouwen betrokken zijn in besluitvorming op internationaal niveau wordt er veel meer aandacht en belang gehecht aan wetgeving en beleid in het belang van de gewone burger, het milieu en de sociale cohesie. Participatie van vrouwen in politieke en diplomatieke processen verhogen, is van vitaal belang. Op de huidige voet doorgaan is geen optie.

Teneinde correct uitvoering te geven aan doel 5 van de Duurzame Ontwikkeling Doelen voor gelijke participatie van vrouwen in besluitvorming, staan wij als DA’91 Vrouwen Forum het volgende voor:
1. Een vrouwvriendelijk buitenlands beleid (FFP)
2. Actieve motivatie/inspiratie van jonge vrouwen om te kiezen voor diplomatie
3. Het creëren van een ondersteunende werkomgeving, zodat vrouwen een gezonde balans handhaven tussen werk en gezin
4. Trainingen en mentor programma’s voor vrouwen in de diplomatie
5. Het bespreekbaar maken van genderbevooroordeling en discriminatie op de werkplek

Veel van deze taken kunnen door het ministerie van Buitenlandse Zaken worden geïnitieerd. Echter is er ruimte voor ngo’s en vooral vrouwen organisaties om hier ook uitvoering aan te geven. Als DA’91 Vrouwen Forum zullen wij zeker onze bijdrage leveren want Suriname verdient beter!

Inoca Rusland
Voorzitter DA’91 Vrouwen Forum

(i) AGDA Women in Diplomacy Index, https://www.agda.ac.ae/docs/default-source/default-document-library/women-diplomacy.pdf?sfvrsn=0
De Ambassadeurs van Suriname 1975-2020, Drs.  Rudie Alihusain, ISBN/EAN 978-99914-2-023-0
GenDip: Gender in Diplomacy, https://www.gu.se/en/gendip/the-gendip-dataset-on-gender-and-diplomatic-representation