Cultuur en rechtsstaat: bescherming van kinderen staat voorop

De recente zaak van een man van boven de dertig die een relatie zou hebben gehad met een 14-jarig meisje, dat inmiddels zwanger is, heeft in Suriname een brede maatschappelijke discussie losgemaakt. Volgens de berichtgeving begon de relatie toen het meisje 13 jaar oud was. Zowel de man als de moeder van het meisje zijn aangehouden. De zaak roept vragen op over de verhouding tussen culturele gebruiken en de Surinaamse rechtsorde.

Volgens parlementariër en jurist Poetini Mielando Atompai moet bij deze discussie vooral worden uitgegaan van het geldende recht. Hij benadrukt dat het Surinaamse Wetboek van Strafrecht duidelijke bepalingen kent ter bescherming van minderjarigen tegen seksueel misbruik.

Seksuele handelingen met een kind jonger dan 14 jaar zijn strafbaar, ongeacht of sprake is van instemming van het kind of toestemming van de ouders. Ook seksuele handelingen met jongeren tussen de 14 en 16 jaar kunnen strafbaar zijn. De wet gaat ervan uit dat minderjarigen onvoldoende in staat zijn om weloverwogen toestemming te geven voor dergelijke handelingen.

Atompai legt ook uit waarom de moeder van het meisje is aangehouden. Wanneer een ouder wist van de relatie en niets heeft gedaan om het kind te beschermen of de situatie zelfs heeft gefaciliteerd, kan sprake zijn van medeplichtigheid. Daarnaast rust op ouders een wettelijke zorgplicht om het welzijn van hun minderjarige kinderen te beschermen.

Naast de nationale wetgeving wijst Atompai op internationale verdragen waaraan Suriname is gebonden, waaronder het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind. Dat verplicht de staat kinderen te beschermen tegen seksuele uitbuiting, misbruik en geweld. Bij alle maatregelen die kinderen betreffen, moet het belang van het kind vooropstaan.

Hoewel Suriname een land is met een rijke culturele diversiteit en traditionele gezagsstructuren binnen onder meer Marron- en Inheemse gemeenschappen, betekent dit volgens Atompai niet dat culturele gebruiken boven de wet staan. De Grondwet bepaalt dat Suriname een democratische rechtsstaat is waarin alle burgers gelijk zijn voor de wet. Gewoonterecht wordt erkend, maar verliest zijn geldigheid wanneer het strijdig is met nationale wetgeving of fundamentele rechten.

Volgens Atompai is de aanhouding van de verdachten onderdeel van het strafrechtelijke proces en betekent deze niet dat zij schuldig zijn. Daarover beslist uiteindelijk de rechter. Wel zal de rechter de zaak beoordelen aan de hand van de Surinaamse wet en niet op basis van culturele tradities.

Atompai roept de samenleving op de discussie op een respectvolle en inhoudelijke manier te voeren. Volgens hem gaat het niet om een tegenstelling tussen cultuur en rechtsstaat, maar om de bescherming van kinderen.



Documenten:

• Opinie_CultuurRechtsstaat.pdf