Het is een openbare school in een rustige, veilige middenklassewijk die niet overstroomt in de regentijd en gemakkelijk bereikbaar is met de bus. De kinderen komen misschien in een luxe auto of een 'wilde bus' naar school, maar als ze door de schoolpoort lopen, dragen ze een net schooluniform, zijn ze respectvol tegenover elkaar en de onderwijzers en zijn de verwachtingen voor alle kinderen gelijk, ongeacht hun achtergrond. De school is een plek om te leren en te presteren.

De klassen zijn sociaal goed gemengd. Er zijn kinderen van hoogopgeleide en minder hoogopgeleide ouders, uit verschillende inkomensgroepen en met verschillende etnische achtergronden. Onderzoek laat zien dat vooral kinderen uit kansarme gezinnen hiervan profiteren. De school blijft echter aantrekkelijk voor kinderen uit meer welgestelde gezinnen en van ouders die onderwijs belangrijk vinden, hoge verwachtingen hebben en actief betrokken zijn bij de school. Zulke ouders creëren een omgeving waarin studeren, huiswerk maken en goede cijfers halen de norm zijn en storend gedrag minder wordt getolereerd. Dit werkt aanstekelijk voor kinderen en ouders uit kansarme milieus en heeft uiteindelijk een positief effect op alle kinderen.

Een klas bestaat uit maximaal 25 leerlingen. Een schoolgebouw dat ontworpen is voor bijvoorbeeld 250 leerlingen, kan geen 350 leerlingen herbergen. Naast voldoende bevoegde onderwijzers zijn er ten minste een schoolleider, een remedial teacher, een schoolmaatschappelijk werker en een conciërge of facilitair medewerker. De school verkeert in redelijke staat en beschikt over schone, functionerende toiletten, een internetverbinding, een werkende kopieermachine en voldoende lesmateriaal. Een speeltuin maakt de school extra aantrekkelijk.

Er is een dagelijkse check-in waarbij de onderwijzer een beeld krijgt van de sociale omstandigheden van de kinderen. Een kind dat zonder ontbijt of met alleen snoep als ontbijt naar school komt en thuis weinig ondersteuning krijgt of in moeilijke omstandigheden leeft, begint immers met een achterstand. Dat kind wordt doorverwezen naar de schoolmaatschappelijk werker, die de sociale situatie van het kind in kaart brengt en een plan opstelt voor extra ondersteuning.

De onderwijzers zijn de belangrijkste factor. Ze werken hard en maken werkweken van meer dan 50 uur. Ze geven les, handhaven de discipline, doen administratie en motiveren leerlingen. Goede lessen vereisen bovendien veel energie en voorbereiding. Daarnaast blijven zij zich ontwikkelen via studiedagen. Een goede les is geen eenrichtingsverkeer, maar houdt de aandacht van de klas voortdurend vast, laat kinderen actief deelnemen aan het leerproces en houdt leerlingen betrokken door middel van vragen en discussies. Foutieve antwoorden worden niet afgekeurd, maar besproken. Storende leerlingen worden verplaatst of krijgen strafminuten na de les.

Kinderen met taal-, reken- of gedragsproblemen worden geïdentificeerd voor extra hulp. De remedial teacher onderzoekt de oorzaak en probeert de leerling door middel van gerichte oefeningen en interventies weer op het juiste spoor te krijgen en schooluitval te voorkomen.

Het schoolverzuim van leerlingen en onderwijzers is laag. Het percentage leerlingen dat de basisschool op tijd afrondt, bedraagt een bemoedigende 90 procent of meer. Er is geen sprake van cijferinflatie als gevolg van een al te soepele doorstroming. De kinderen leren vloeiend schrijven, lezen en rekenen om succesvol door te stromen naar het vervolgonderwijs.

Er wordt veel van de onderwijzers gevraagd. Daarom worden zij ook goed betaald. Een onderwijzer die worstelt met financiële stress kan zich onmogelijk concentreren op de les en de orde handhaven, hoe briljant hij of zij ook is. Ze hebben al genoeg aan hun hoofd zonder extra zorgen. Precies hier botst het ideaal met de werkelijkheid. Goed onderwijs vereist goede onderwijzers en goede onderwijzers verdienen een passend salaris.

Bij het huidige prijsniveau van goederen en diensten in Suriname zou het nettosalaris van een basisschoolonderwijzer ongeveer SRD 40.000 moeten bedragen. Dat zou de inkomenskloof met bijvoorbeeld leden van De Nationale Assemblée aanzienlijk verkleinen. De realiteit is echter dat een lid van De Nationale Assemblée momenteel ongeveer acht keer zoveel verdient als een basisschoolonderwijzer. Dat is een zeer grote inkomensongelijkheid. Je zou kunnen zeggen dat De Nationale Assemblée hiervoor mede verantwoordelijk is. Je kunt je dan voorstellen dat mensen eerder kiezen voor een loopbaan als DNA-lid dan als onderwijzer, al dan niet met wat ellebogenwerk, waardoor er onderwijzerstekorten ontstaan.

Suriname is rijk aan grondstoffen. Maar de grootste rijkdom zit niet in de grond, maar in de klaslokalen. Kinderen zijn de toekomstige hersenen van de natie. Door goed onderwijs krijgen zij toegevoegde waarde en groeit het sociaal en menselijk kapitaal, en daarmee de kwaliteit van de samenleving. Toch investeert Suriname aanzienlijk minder in onderwijs dan andere landen in de regio (Starnieuws, 22 juni).

Goed onderwijs is de beste bescherming tegen pech die wordt veroorzaakt door omstandigheden. Het is daarom zorgwekkend dat het Surinaamse onderwijs wordt geteisterd door sociale ongelijkheid en onvoldoende middelen. Zonde.

D. Balraadjsing