Angst beheerst begrafenissen slachtoffers bloedbad Honduras

Angst sudderde onder de kleine groep familieleden die donderdag bijeen waren gekomen voor de dood van een moeder en dochter die deel uitmaakten van 46 vrouwelijke gevangenen die zijn afgeslacht tijdens de gevangenisoproer van deze week in Honduras.

Familieleden huilden openlijk, maar zeiden dat ze vreesden dat de Barrio 18-bende die het bloedbad aanrichtte, ook achter de families van de slachtoffers aan zou gaan.

Onder de aanwezigen deden geruchten de ronde dat bendeleden vrouwen hadden ontvoerd van de begrafenis van een ander slachtoffer.

Een rouwende, die zijn naam niet wilde geven, zei donderdag "we zijn bang".

Rouwende Johanna Soriano Euceda zei dat "de pijn die we voelen enorm is", nadat haar moeder, Maribel Euceda Brevé (51) en haar zus Karla Soriano Euceda (38) dinsdag bij de aanval omkwamen. Beiden waren opgesloten op beschuldiging van drugs.

Een vrouw, die ook vroeg om haar naam niet te gebruiken, huilde naast de twee kisten met haar schoonzus en haar nichtje, die op straat stonden voor hun huis in een arme wijk van de hoofdstad Tegucigalpa.

"Geef me kracht om deze pijn te dragen," jammerde ze. "We willen gerechtigheid, want dit waren geen honden die ze hebben gedood."

In zekere zin waren zij de gelukkigen; ze hadden tenminste een lichaam om te rouwen en te begraven.

Autoriteiten zeiden dat sommige van de andere lichamen zo zwaar verbrand waren dat ze genetisch of tandheelkundig onderzoek nodig hebben om ze te identificeren.

Het beeld dat dinsdag begon op te duiken in de vrouwengevangenis in Tamara, was er een van een zorgvuldig gepland bloedbad. De moorden werden gepleegd door gevangenen van de beruchte straatbende Barrio-18, maar ambtenaren vermoeden dat er ook een drugskartel achter zit.

Assistent-minister van Veiligheid Julissa Villanueva, die na de rel werd afgezet als hoofd van het gevangeniswezen, maar haar kabinetspost behield, zei dat er mogelijk een grotere samenzwering was bij het bloedbad, de ergste moorden in de recente herinnering in een vrouwengevangenis.

"Er zijn hier criminele, perverse, machiavellistische geesten aan het werk, die deze misdaad tegen onschuldige mensen hebben georganiseerd en die de smokkel van drugs en wapens naar de gevangenissen beheersen", vertelde Villanueva aan The Associated Press.

De gedetineerde leden van Barrio-18 slachtten de 46 vrouwelijke gevangenen af door ze te schieten, ze met machetes te hakken en vervolgens overlevenden in hun cellen op te sluiten en ze met brandbare vloeistof te overgieten.

Huiveringwekkend genoeg waren de bendeleden in staat zichzelf te bewapenen met pistolen en machetes, langs bewakers te gaan en aan te vallen. Ze droegen zelfs sloten om hun slachtoffers binnen te sluiten, blijkbaar om ze te verbranden.

Jessica Sánchez, een activiste van de Civil Society Group, een mensenrechtenorganisatie, zei dat "we geloven dat dit bloedbad werd uitgevoerd op bevel van een crimineel netwerk, en ik weet zeker dat het van tevoren bekend was en dat er niets aan werd gedaan."

Miguel Martínez, een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid, zei dat de aanval werd opgenomen door beveiligingscamera's tot het moment dat de bendeleden ze vernietigden in wat hij een geplande aanval noemde. "Je kunt het moment zien waarop de vrouwen de bewakers verslaan, hen hulpeloos achterlaten en hun sleutels pakken", zei Martínez.

President Xiomara Castro zei dat de rel in de gevangenis in Tamara, ten noordwesten van Tegucigalpa, "gepland was door mara's (straatbendes) met medeweten en instemming van de veiligheidsautoriteiten".

Castro ontsloeg minister van Veiligheid Ramón Sabillón en verving hem door Gustavo Sánchez, die dienst had gedaan als hoofd van de nationale politie.

Ze beval dat alle 21 gevangenissen van het land voor een jaar onder toezicht van de militaire politie zouden worden geplaatst, die zal worden gevraagd om 2.000 nieuwe bewakers op te leiden.

Maar ze kondigde geen onmiddellijk plan aan om de omstandigheden in de gevangenissen, die worden gekenmerkt door overbevolking en afbrokkelende faciliteiten, te verbeteren. De beveiliging is zo laks dat gedetineerden vaak hun eigen celblokken runnen, verboden goederen verkopen en geld afpersen van andere gedetineerden.

Zo werden er na het bloedbad van dinsdag 18 pistolen, een aanvalsgeweer, twee machinepistolen en twee granaten gevonden in de gevangenis. Allen werden de inrichting binnengesmokkeld.

Dan was er het schokkende feit dat – zoals in veel Latijns-Amerikaanse gevangenissen – sommige kinderen van de gevangenen op het moment van de aanval bij hun moeders in de gevangenis woonden.

"Sommige vrouwen zaten met hun kinderen in detentie. Deze kinderen worden nu achtergelaten en zijn zeer kwetsbaar. Ik maak me grote zorgen over hun welzijn en veiligheid", zegt Garry Conille, de regionale directeur van UNICEF.

Het was niet bekend of er kinderen getuige waren van de aanval.

Het dodental van de rel overtrof dat van een brand in een detentiecentrum voor vrouwen in Guatemala in 2017, toen meisjes in een opvangcentrum voor probleemjongeren matrassen in brand staken om te protesteren tegen verkrachtingen en andere vormen van mishandeling. Door de rook en het vuur kwamen 41 meisjes om het leven.

De ergste gevangenisramp in een eeuw vond ook plaats in Honduras, in 2012, in de mannengevangenis van Comayagua, waar 361 mannelijke gevangenen omkwamen bij een brand die mogelijk was veroorzaakt door een lucifer, sigaret of ander open vuur.