De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) stelt de presidentiële commissie 'Ontwikkeling West-Suriname Bakhuis Bauxiet' een ultimatum van vijf werkdagen. Ze moet afstand nemen van onbehoorlijke bestuurlijke handelingen tijdens een bijeenkomst die op 9 februari is gehouden in het het woon- en leefgebied van de dorpen Washabo, Section en Apoera. De brief is woensdag bezorgd bij de commissie, districtscommissaris van Kabalebo, Josta Lewis, regeringsfunctionarissen en de Assembleevoorzitter.

De commissie houdt zich volgens de VIDS niet aan afspraken met het traditionele gezagsorgaan van Inheemse volken. Er was bepaald dat alle communicatie over het Chinese mijnbouwbedrijf Chinalco via VIDS zou verlopen. De VIDS had samen met dorpshoofden van Washabo, Section en Apoera op 19 december 2024 een kennismakingsontmoeting met de commissie onder leiding van Danny Lachman. Tijdens deze bijeenkomst die ook is bijgewoond door een vertegenwoordiging van het districtsbestuur ressort Kabalebo, zijn er afspraken gemaakt. Een van de afspraken is dat voor wat de kwestie Chinalco betreft de presidentiële commissie via de VIDS en niet rechtstreeks met de drie dorpshoofden zal communiceren. 

Op grond van de afspraak keuren de VIDS en de dorpshoofden van Washabo, Section en Apoera ten stelligste af de wijze waarop de commissie via de districtscommissaris, een spoedmeeting heeft belegd in het woon- en leefgebied van Washabo, Section. Het bijeenroepen en houden van de bijeenkomst heeft geheel in strijd met de gemaakte afspraak van 19 december 2024 en is een openlijke desavouering van de VIDS. Dit gedrag wordt als hoogst onbehoorlijk bestempeld en als een duidelijke poging om het Inheems traditioneel gezag te ondermijnen in het belang van het kapitaal en ten koste van de legitieme belangen van de betreffende Inheemse gemeenschappen.

“Het schriftelijke antwoord moet ook bevatten de bevestiging dat het getoonde onbehoorlijk bestuurlijk gedrag geen vervolg zal hebben en nooit meer, in welke vorm dan ook, zal plaatsvinden in enig woon- en leefgebied van de Inheemse volken van Suriname”, stelt VIDS in de brief. Het besluit om Chinalco economische rechten te verlenen in het woon- en leefgebied van de Inheemse gemeenschappen van Washabo, Section en Apoera steunt niet op de tweeledige FPIC-vereisten. 

Het is tegen die achtergrond dat deze recente ervaring met de commissie en het districtsbestuur ressort Kabalebo het vermoeden bevestigt dat het de regering onwillig is om de juiste procedures te doorlopen bij het verlenen van economische rechten in het woon- en leefgebied van Inheemse volken. Het gedrag van de presidentiële commissie en het districtsbestuur wordt door de VIDS en de drie dorpsbesturen als een bewuste en openlijke vorm van provocatie beschouwd.