Reeds in 2011 is e er bij een grondenrechten conferentie in het district Para gehouden en bij een nog eerder gehouden goudconferentie in Snesi Kondre, naar voren gekomen dat op termijn, een van de hete hangijzers in deze samenleving, opgelost zal moeten worden. Ook is gesteld dat de rechten van de Inheemsen gerespecteerd worden. Op deze conferenties zijn er zowel vanuit de verschillende marronstammen als de Inheemse gemeenschap gepleit voor het tegelijk oplossen van het grondenrechtenvraagstuk met de ordening van de goudsector.

In de Verenigde Naties is op 13 september 2007 de Verklaring voor de Rechten van Inheemse Volkeren aangenomen. Hiermede is expliciet bevestigd het recht op vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming en de verplichting van staten om het te verkrijgen.
Enkele van deze bepalingen zijn o.a. geregeld in de artikelen:
Artikel 10: Inheemse volkeren zullen niet geforceerd worden verwijderd of verplaats van hun landen of gebieden, zonder hun vrijwillige, voorafgaande en geïnformeerde toestemming (FPIC).

Artikel 19: Lidstaten zullen overleggen en samenwerken met Inheemse Volkeren en hun representatieve instituten voor het verkrijgen van de vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming van Inheemse Volkeren voor de vaststelling en uitvoering van wettelijke of bestuurlijke maatregelen die deze kunnen beïnvloeden.

Artikel 29: Inheemse Volkeren moeten FPIC geven, voordat gevaarlijke stoffen worden opgeslagen of afgezet op hun land.

Artikel 32: Lidstaten moeten FPIC krijgen voorafgaand aan de goedkeuring van een ontwikkelingsproject dat van invloed is op Inheemse Volkeren ‘land en hulpbronnen, “met name in verband met de ontwikkeling, het gebruik of exploitatie van mineralen, water of andere middelen”.

Artikel 38: Lidstaten zullen in overleg en samenwerking met Inheemse Volkeren gepaste maatregelen nemen, waaronder wettelijke maatregelen, teneinde de doelen van deze VN verklaring te bereiken.   

Als onderdeel van de internationale gemeenschap heeft Suriname deze VN Verklaring erkend. Suriname bevestigt hiermee, dat Inheemse Volkeren, het inherente en onvervreemdbare recht hebben om vrij te bepalen wat het beste voor hen is en hun toekomstige generaties, in overeenstemming met hun eigen culturen en visies op de wereld.

Principes van de FPIC
De onderliggende principes van vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming zijn als volgt aan te geven:
1. Informatie en overleg over voorgestelde initiatieven en de effecten daarvan
2. Zinvolle participatie van Inheemse Volkeren en
3. Vertegenwoordigende instellingen. 

Visie van FPIC
Het concept en de beginselen van de FPIC moeten gezien worden in het kader van de bredere visie van de Verenigde Naties ten aanzien van de vraagstukken van Armoedebestrijding en de Millennium Development Goals.
In dit kader zal gewerkt moeten worden aan:
- Raadpleging en informatie
- Deelname van autochtone bevolkingsgroepen als belangrijke actoren in het besluitvormingsproces
- Capaciteitsopbouw en Self-Empowerment en
- Vergroten van betrokkenheid in besluitvormingsprocessen. 
 
Oplossing
Suriname zal er ook aan moeten geloven, gewild of ongewild. Als ontwikkelingsland dat beschikt over een groot achterland met verscheidene grond- en hulpstoffen, bos en water en verschillende marronstammen en inheemsen, zal de overheid op korte termijn wettelijke garanties voor deze groepen moeten bewerkstelligen en indien zij dat niet doet zal het ontwikkelen van het achterland en daardoor geheel Suriname, gestadig plaatsvinden en zal er voortdurend sprake zijn van erupties en haarden, die telkens een tijdelijke oplossing zullen opleveren.

Een structurele oplossing kan gezocht worden in het wettelijk instellen, wat veelal reeds gebruikelijk is in vele lidstaten van de Verenigde Naties, van een FPIC Authority of een Nationale Commissie voor Inheemse Volkeren, die verantwoordelijk wordt gesteld voor het faciliteren van het proces, conform de eisen van de FPIC. Dialoog en communicatie zijn de sleutel om tot succes van land, volk en natie te geraken.   

Mr. Ramesh Malahe
ravmalahe@outlook.com