Pakistan bereidt zich voor op mogelijk het vierde achtereenvolgende jaar van zware moessonregens die grote overstromingen kunnen veroorzaken. De Nationale Rampenbeheersingsautoriteit (NDMA) heeft zondag een landelijk alarm afgegeven vanwege verwachte onweersbuien, zware regenval, stedelijke overstromingen en een verhoogd risico op Glacial Lake Outburst Floods (GLOFs) in de noordelijke regio’s van het land.

Met name de gebieden Hunza en Skardu in het bergachtige Gilgit-Baltistan en de provincie Khyber Pakhtunkhwa worden als het meest kwetsbaar beschouwd. Ook de hoofdstad Islamabad, evenals de aangrenzende steden Rawalpindi en andere stedelijke gebieden, zijn in verhoogde staat van paraatheid gebracht. Lokale en provinciale overheden zijn opgedragen hun afwateringssystemen vrij te houden om wateroverlast te beperken.

Deze waarschuwing komt te midden van zorgen over de aankomende moesson, die naar verwachting later deze maand begint en wederom extreem zwaar zal zijn. Het land kampt sinds enkele jaren met verwoestende regenval en overstromingen die duizenden levens hebben gekost en miljoenen mensen hebben getroffen.

Klimaatcrisis en smeltende gletsjers
Pakistan, dat minder dan 1 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot veroorzaakt, behoort tot de vijf landen die het zwaarst worden getroffen door klimaatverandering. In 2022 overstroomde bijna een derde van het land door uitzonderlijke neerslag en het smelten van gletsjers, wat leidde tot ruim 1.700 doden en meer dan 30 miljoen ontheemden.

De temperaturen in het Gilgit-Baltistan gebied bereikten dit jaar een recordhoogte van 48,5 graden Celsius, wat het smelten van gletsjers versnelt en de vorming van duizenden gletsjermeren bevordert. Deze meren kunnen plotseling overlopen, wat leidt tot GLOFs – catastrofale overstromingen die binnen uren hele dorpen kunnen vernietigen.

Pakistan huisvest ongeveer 13.000 gletsjers, het hoogste aantal buiten de poolgebieden. Volgens de Verenigde Naties zijn er meer dan 3.000 gletsjermeren die een risico vormen, waarvan 33 als bijzonder gevaarlijk worden beschouwd. Ongeveer 7,1 miljoen mensen wonen in de nabijheid van deze bedreigde plekken.

Beperkte waarschuwingen en financieringstekorten
Hoewel het land in 2017 met steun van het VN-ontwikkelingsprogramma een project startte om GLOF-risico’s te verminderen, blijkt dat de vroege waarschuwingssystemen slechts een klein deel van de risicogebieden dekken. Sommige zwaar getroffen gebieden zoals Ghizer, Diamer en delen van Hunza beschikken zelfs helemaal niet over een waarschuwingssysteem.

De ramp van 2022 fungeert nog altijd als graadmeter voor de ernst van klimaatgerelateerde rampen in Pakistan. Ondanks toezeggingen van circa 11 miljard dollar aan hulp op een donorconferentie in Genève in 2023, was medio 2025 slechts ongeveer 4,5 miljard dollar daadwerkelijk overgemaakt.

Experts waarschuwen dat het gebrek aan financiering, technologieoverdracht en capaciteitsopbouw het land kwetsbaar houdt, terwijl institutionele versnippering en slechte coördinatie de rampenbestrijding bemoeilijken.