Verkopers verkopen bananen op een markt in Caracas, Venezuela. (Foto: Reuters)
Een resistente schimmel die bananen- en weegbreeplanten verwelkt en de bodem infecteert, zou de voedselcrisis in Venezuela kunnen verergeren, waar al 6,5 miljoen mensen honger lijden. Dat hebben telersgroepen en een bureau van de Verenigde Naties gezegd.

De schimmel Fusarium Tropical Race 4 is tot nu toe aangetroffen in de centrale deelstaten Aragua, Carabobo en Cojedes.

Het nationale landbouwgezondheidsinstituut van Venezuela ontdekte fusarium officieel in januari, maar producenten en andere experts zeggen dat er al jaren bewijs is van de schimmel en ze vrezen dat deze zich snel kan verspreiden.

"Ongeveer 15% van mijn bananen is aangetast", zei boer Tomas Malave (46), die 2.200 planten heeft op zijn bananenareaal van een hectare in Aragua, in een telefonisch interview. Hij zei dat hij in de loop der jaren verschillende remedies had geprobeerd, zonder precies te weten wat zijn planten aantastte. "Helaas heb ik deze ziekte jaren geleden gezien, maar pas dit jaar hebben de instellingen de oorzaak vastgesteld."

Zijn buurman Gregory Gamboa (49) zag enkele jaren geleden een meerderheid van zijn bananenplanten verwelken en nu teelt hij andere gewassen. "We hebben alles geprobeerd, maar we zijn de banaan kwijtgeraakt", zei Gamboa.

Venezuela kampt met een langdurige economische crisis en iets minder dan 23% van de bevolking lijdt honger, volgens een rapport van vorig jaar van de Verenigde Naties.

Volgens het onafhankelijke Venezolaanse Observatorium voor Financiën bedroeg de jaarlijkse inflatie in april maar liefst 471%.

Gezinnen die moeite hebben om voedsel te betalen, zijn afhankelijk van zowel bananen als bakbananen - een kilo van beide fruit kost over het algemeen tussen US$ 1 en US$ 2.

Het maandelijkse minimumloon is gelijk aan slechts US$ 5 en veel gezinnen zijn afhankelijk van voedselpakketten van de overheid of overmakingen van familieleden in het buitenland.

Energie en inkomen
Voor kleinschalige boeren zijn bananen en bakbananen evenzeer een bron van energie, koolhydraten en suiker als een bron van inkomsten, zegt Alexis Bonte, vertegenwoordiger van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) in Venezuela. "Als mensen hun banaan niet hebben, hebben ze geen energiebron en geen geld om die energie uit andere bronnen te kopen, dus het is een dubbele straf."

De schimmel, die planten geleidelijk uitdroogt en zich via geïnfecteerde grond verspreidt, treft tot nu toe zo'n 150 hectare en ongeveer 1.000 kleine telers, zei ze.

De enige manier om fusarium uit te roeien is door planten uit te rukken en andere gewassen zoals maïs of granen in te zaaien die niet vatbaar zijn voor de schimmel, zegt de FAO. Fusarium is niet schadelijk voor de mens.

Het is onduidelijk hoe fusarium, drie jaar geleden ontdekt in buurland Colombia en vorig jaar in Peru, in Venezuela is aangekomen, maar het kan via een besmette plant, vrachtwagen of zelfs op schoeisel zijn gekomen.

Er zijn ongeveer 28.000 hectare met weegbree en zo'n 32.000 met bananen in Venezuela, zei Saul Lopez, voorzitter van de vereniging van landbouwingenieurs, die in 2019 waarschuwde dat de schimmel waarschijnlijk zou aankomen en er bij de regering op aandrong om sanitaire controles toe te passen.

De regering heeft volgens telersverenigingen het transport van zaden tussen de drie staten waar fusarium is aangetroffen, verboden.

Maar producenten zeiden dat vrachtwagens en arbeiders moeten worden gespoeld en dat er meer controles nodig zijn aan de Colombiaanse grens.

De schimmel is nog niet ontdekt in Zulia, de grootste bananen- en weegbree-teeltstaat van Venezuela, die ongeveer 10.000 hectare van de gewassen heeft, volgens de Fumplaven weegbree-promotievereniging.

"Hier is iedereen bang voor de schimmel omdat het alles zal vernietigen", zegt Zulia-teler Domingo Mora (36). "Het hebben van de schimmel zou meer honger en meer verliezen betekenen dan we al hebben."