Internationaal recht, waaronder de Verklaring van de Verenigde Naties inzake de Rechten van Inheemse Volken (UNDRIP), erkent het recht van Inheemse volkeren op zelfbeschikking, met inbegrip van het recht op hun land, grondgebied en natuurlijke hulpbronnen. Genoemde verklaring gaat ervan uit dat deze zelfbeschikking Inheemse en tribale volken in staat zal stellen hun instellingen, culturen en tradities te behouden en te versterken, en hun ontwikkeling te bevorderen in overeenstemming met hun aspiraties en behoeften.

In deze context is het te verdedigen dat Inheemse en tribale gemeenschappen aanspraak maken op hun grondgebied. In november 2015 is de Staat Suriname veroordeeld om de traditionele grondgebieden van de Kali'na en Lokono binnen drie jaar te bepalen en af te bakenen, waarbij ze collectieve eigendomsrechten (eigendomstitel) hierop verkrijgen die hen moet verzekeren van hun effectief gebruik en genot van hun collectieve eigendom in overeenstemming met hun cultuur en traditie. Ook is bepaald dat de overheid geen gronden mag uitgeven in deze grondgebieden. Tot op heden is dit vonnis niet uitgevoerd.

Het is belangrijk om te erkennen dat kwesties rond land- en grondenrechten zeer complex zijn, en dat er verschillende belanghebbenden bij betrokken zijn waarmee rekening gehouden moet worden. Het vinden van een evenwichtige en rechtvaardige oplossing voor deze kwesties vereist een zorgvuldige afweging van de belangen en rechten van alle betrokken partijen.

Gezien deze complexiteit, is het van groot belang om dialoog, samenwerking en het zoeken naar duurzame oplossingen, die de rechten en belangen van alle betrokken partijen respecteren, te bevorderen. Het is onwenselijk dat natuurlijke hulpbronnen in een woongebied zonder overleg of toestemming worden opgeëist. Artikel 34 lid 1 Grondwet stelt zelfs dat eenieder het recht heeft op ongestoord genot van zijn eigendom, behoudens de beperkingen die uit het recht voortvloeien. Zoals UNDRIP en het Kali'na en Lokono vonnis duidelijk maken, heeft het toekennen van grondgebieden aan inheemse en tribale volken niets met commercie te maken, maar met hun instellingen, culturen en tradities. De realiteit doet echter het tegenovergestelde vermoeden.

Goed bestuur en transparantie zijn cruciaal om de belangen van lokale gemeenschappen te waarborgen. Duurzaam beheer van hun grondgebieden kan zorgen voor een eerlijke verdeling van welvaart en voorkomt dat hulpbronnen verloren gaan. De overheid dient hierbij te helpen en te zorgen voor een eerlijke verdeling van opbrengsten uit de handel van natuurlijke hulpbronnen uit het grondgebied.

In het licht van deze overwegingen is het cruciaal dat de Surinaamse regering, in samenwerking met inheemse en tribale volken, andere belanghebbenden en de bredere samenleving, werkt aan een herziening van de conceptwet over de Collectieve Rechten van Inheemse en Tribale Volken. Dit moet gebeuren met het oog op het creëren van een wettelijk kader dat de rechten en belangen van alle betrokken partijen respecteert, bevordering van goed bestuur en transparantie, en het waarborgen van duurzame economische groei voor de dorpsgemeenschappen, maar tegelijk voor alle Surinamers.

Het is belangrijk om hierbij een inclusieve en participatieve benadering te hanteren, waarbij alle belanghebbenden de kans krijgen om hun mening te geven en samen te werken aan het vinden van evenwichtige en rechtvaardige oplossingen. Door open dialoog en samenwerking kan Suriname een wettelijk kader creëren dat niet alleen de rechten van inheemse en tribale volken waarborgt, maar ook bijdraagt aan de sociale en economische ontwikkeling van het land als geheel.

Tot slot is het van essentieel belang dat de internationale gemeenschap en nationale actoren zich blijven inzetten voor de bescherming en bevordering van de rechten van inheemse en tribale volken wereldwijd. Door gezamenlijke inspanningen en samenwerking kunnen we werken aan een wereld waarin de rechten van alle mensen worden gerespecteerd en waarin niemand wordt achtergelaten.

Sanjay Nannan B-ICT MBA