Pakistan: Massa protesten na arrestatie ex-premier Imran Khan

In Pakistan zijn gewelddadige confrontaties uitgebroken tussen veiligheidstroepen en aanhangers van voormalig premier Imran Khan, nadat hij dinsdag was gearresteerd. In het hele land barsten protesten los en in de stad Quetta is minstens één persoon om het leven gekomen.

De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben opgeroepen tot naleving van de "rule of law".

Khan werd gearresteerd door veiligheidstroepen bij het Hooggerechtshof in de hoofdstad Islamabad.

Op dramatische beelden was te zien dat tientallen agenten arriveerden en de 70-jarige vasthielden, die in een voertuig werd gezet en werd weggereden.

Khan verscheen voor de rechtbank op beschuldiging van corruptie, die volgens hem politiek gemotiveerd is.

Mobiele datadiensten in het land werden op vrijdag opgeschort in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken toen de protesten toenamen, waarvan vele plaatsvonden voor legercompounds.

Het Pakistaanse leger speelt een prominente rol in de politiek, waarbij het soms de macht grijpt in militaire staatsgrepen en soms achter de schermen aan de hendels trekt.

Veel analisten geloven dat de verkiezingsoverwinning van Khan in 2018 met de hulp van het leger tot stand is gekomen. Nu in de oppositie, is hij een van de meest uitgesproken critici, en analisten zeggen dat de populariteit van het leger is gedaald.

Op beelden van Lahore die op Twitter waren gepost, leek een menigte in te breken in het huis van de commandant van het militaire korps, waarbij er meubels en bezittingen binnenin werden vernield.

Vanuit Washington zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken dat hij ervoor wilde zorgen dat "wat er ook gebeurt in Pakistan, in overeenstemming is met de rechtsstaat, met de grondwet".

De Britse minister van Buitenlandse Zaken James Cleverly, die naast Blinken sprak, merkte op dat Groot-Brittannië "een langdurige en hechte relatie" had met Pakistan, lid van het Gemenebest, en wilde dat "de rechtsstaat werd nageleefd".

Dinsdagavond verzamelden aanhangers van Imran Khan zich buiten de Pakistaanse Hoge Commissie in Londen om te protesteren tegen zijn arrestatie.

'Chaos en anarchie'
Khan werd vorig jaar april afgezet als premier en voert sindsdien campagne voor vervroegde verkiezingen. Later dit jaar zijn er algemene verkiezingen.

De woordvoerder van Khan, Raoof Hasan, zei tegen BBC dat hij "het ergste" verwachtte en dat de arrestatie het land "in chaos en anarchie zou kunnen storten".

"We worden geconfronteerd met meerdere crises. Er is een economische crisis, er is een politieke crisis, er is een crisis in de kosten van levensonderhoud en daarom zal deze gelegenheid een catharsis voor hen zijn om eruit te stappen en ik vrees dat er behoorlijk wat geweld zal plaatsvinden," zei hij.

Een lid van het juridische team van Khan, Raja Mateen, zei dat er ongepast geweld tegen hem was gebruikt in de rechtbank.

"Meneer Khan ging naar het biometrische kantoor voor de biometrie. De rangers gingen daarheen, ze braken de ramen, ze sloegen meneer Khan met een stok op het hoofd", zei Mateen.

De Pakistaanse partij Tehreek-e-Insaf (PTI) van Khan riep zijn aanhangers op om te protesteren. In de uren nadat hij was vastgehouden, werd geweld gemeld vanuit steden als Lahore, Karachi en Peshawar.

In de straten van Islamabad blokkeerden honderden demonstranten een van de belangrijkste snelwegen van en naar de hoofdstad.

Mensen slopen straatnaamborden en delen van viaducten, staken vuren aan en gooiden met stenen.

Demonstranten zeiden boos te zijn over de arrestatie van Imran Khan.

"Dit is absoluut de laatste druppel", zei Farida Roedad. "Laat er anarchie zijn, laat er chaos zijn. Als er geen Imran is, is er niets meer in Pakistan. Niemand is er om het over te nemen."

Op sociale media schrijft de politie in Islamabad dat vijf politieagenten gewond zijn geraakt en 43 demonstranten zijn gearresteerd. Het zei dat ten minste 10 mensen, onder wie zes politieagenten, gewond waren geraakt in de zuidwestelijke stad Quetta bij botsingen tussen Khan's aanhangers en veiligheidstroepen - waarbij één demonstrant werd gedood.

Een verklaring van de inspecteur-generaal van de politie van Punjab zei dat de arrestatie van Khan was bevolen omdat hij werd beschuldigd van "corruptie en corrupte praktijken".

De zaak betreft beschuldigingen over de toewijzing van land in de zogenaamde Al-Qadir Trust, die eigendom is van Khan en zijn vrouw, meldde de krant Dawn.

Khan, die op een geheime locatie wordt vastgehouden, ontkent dat hij enige wet heeft overtreden.

In een videoboodschap die werd gefilmd terwijl hij naar Islamabad reisde - en die voor zijn arrestatie werd vrijgegeven door de PTI - zei Khan dat hij klaar was voor wat komen ging. "Kom naar me toe met bevelschriften, mijn advocaten zullen er zijn", zei hij. "Als je me naar de gevangenis wilt sturen, ben ik erop voorbereid."

De beveiliging was streng in het centrum van de hoofdstad voor de rechtszitting van de voormalige premier. Er zijn tientallen rechtszaken aangespannen tegen Khan sinds hij uit de macht werd gezet.

De veiligheidstroepen hebben bij een aantal eerdere gelegenheden geprobeerd hem vast te houden in zijn residentie in Lahore, maar werden tegengehouden door zijn aanhangers, wat resulteerde in hevige confrontaties.

Dinsdag had de politie de wegen naar Islamabad geblokkeerd, dus het aantal aanhangers van Imran Khan was niet zo groot als bij eerdere gelegenheden, waardoor het gemakkelijker werd om hem te arresteren.

Hij werd in 2018 tot premier gekozen, maar kreeg ruzie met het machtige leger van Pakistan. Na een reeks afvalligheid verloor hij zijn meerderheid in het parlement. Hij werd afgezet nadat hij in april 2022, vier jaar na zijn ambtstermijn, een vertrouwensstemming had verloren.

Sindsdien is hij een uitgesproken criticus van de regering en het leger van het land.

In oktober werd hij gediskwalificeerd voor het bekleden van een openbaar ambt, beschuldigd van het onjuist aangeven van details van geschenken van buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders en opbrengsten van hun vermeende verkoop.

De volgende maand overleefde hij een vuurwapenaanval op zijn konvooi terwijl hij een protestmars hield.

Maandag waarschuwde het leger hem voor het maken van "ongegronde beschuldigingen" nadat hij opnieuw een hoge officier had beschuldigd van samenzwering om hem te vermoorden.