Zowel de stedelijke IMF-rellen van februari jongstleden alsook de recente van Pikin Saron zijn het gevolg van zwaar ontevreden burgers die hun recht zoeken. In beide gevallen gaat het om essentiële zaken die het fundamenteel recht op een behoorlijk leven van burgers beperken en hun huidige en toekomstige ontwikkeling ernstig belemmeren, om niet van beknotten te spreken.

Jarenlang foutief beleid, in het geval van het grondenrechtenvraagstuk van sinds 1975,  laat diepe sporen na en ijlt generaties lang na. Dat fundamenteel foutieve zaken die een zware wissel trekken op het bestaan van burgers een keer moet stoppen is, helaas, wreed duidelijk geworden. In het geval van de IMF rellen met heftige en zware plunderingen en te Pikin Saron zelfs met dodelijk afloop. Een zeer hoge prijs voor fundamentele rechten.

Wat mij in beide gevallen opviel is de toon en weinig tactische reactie van de regering met de President voorop als President van alle Surinamers. En daar wringt wat mij betreft  de schoen: ...alle Surinamers. De gebezigde terminologie van de regering aan burgers die hun recht zoeken en/of hun habitat beschermen, toont mijns inziens aan dat van de geschiedenis niets is geleerd. En dat zet mij aan tot diep nadenken over de (nabije) toekomst en hoop op ommekeer en voorspoed. Maar hoop moet ik wel blijven koesteren want als de hoop vervliegt sterft de toekomst... en dat kan dus niet, aangezien de toekomst de toekomst is en er altijd is. Zoveel weet ik zeker.

Wat in elk geval de geschiedenis heeft geleerd, en nog steeds leert, is dat achteraf zal blijken dat de gesneuvelden- vroeg of laat- in ere worden hersteld, omdat gebleken is dat hun strijd een rechtvaardige was en zij geen andere uitweg zagen dan voorop in de strijd te gaan voor rechtvaardigheid. Rechtsopvolgers van regeringen mogen dan in hun tijdperk onderzoeken gaan instellen en als bezwerende formule excuses gaan aanbieden aan nabestaanden en/of overlevenden van de strijd. De voorbeelden zijn legio en grossieren over de hele aardbol. Wie met een muisklik onderzoek doet naar excuses wereldwijd, wordt bedolven onder de hits. Dus zo uniek en bijzonder zijn deze niet meer.

De vraag die dan opdoemt is waarom regeringen - in dit geval de Surinaamse regering - burgers hun fundamentele rechten onthoudt dan wel geen gehoor geeft aan hun (op)roep naar rechtvaardigheid, een menswaardig bestaan en ontplooiingskansen. Het simpele antwoord is een niet aflatende honger naar (economische) macht, geld en het dienen van de verkeerde belangen als het erop aankomt. Maar diezelfde regering heeft het wel over dienend leiderschap... maar van wie, is dan de retorische vraag.

Tijdens campagnetochten, regeringsverklaringen en wat dies meer zij is keer op keer betoogd: wo set' en, vertrouw op mij volk, het wordt geregeld mensen. Dit was kennelijk de hoop waarop ook de inheemse en tribale volken zijn gevaren in het stemhokje in 2020. Dat het ijdele hoop is, is pijnlijk duidelijk geworden in vele opzichten. Van Surfin, New Surfin, onderwater gelopen dorpen in het binnenland, het dossier van de trans-Atlantische slavenhandel en erfenis tot het gronderechtenvraagstuk……al deze vraagstukken gaan over de toekomst van alle Surinamers.

Laat mij toch proberen de hoop erin te houden zoals ik hiervoor aangaf. Depolitiseren van het grondenrechtenvraagstuk is een illusie. Daarvoor zijn de belangen ogenschijnlijk te groot. Precies: ogenschijnlijk, want het belang van de inheemsen en tribale volken is het belang van de hele Surinaamse natie. Hun kennis en kunde van de binnenlandse habitat is zo groot en onmisbaar voor de economische ontwikkeling op lange termijn.

De wereld gaat naar healthy life style en daar spelen bossen en biodiversiteit een grote rol in. Met houtkap en ontginning alleen is de economische ontwikkeling eindig. Voor zover ik begrijp hebben deze groepen dit door en zijn op zoek naar een win-win situatie. Uiteindelijk is sharing, caring and multiplying over generaties heen. DNA, als hoogste vertegenwoordiging van het volk én wetgevende macht heeft de kans dit in de praktijk te brengen en niet hun rechtsopvolgers met onderzoeken en excuses op te zadelen.

Hugo Esseboom