Kantelpunt in 2025: Machtsoverdracht aan president Jennifer Simons.
2025 was voor Suriname een jaar van transitie, uitdagingen en historische kansen. Politiek-bestuurlijke keuzes, economische hervormingen en maatschappelijke ontwikkelingen bepaalden de richting. Economische verwachtingen, zoals de toekomstige olie- en gassector, bieden perspectief, terwijl sociale cohesie, veiligheid en nationale eenheid urgente aandacht vroegen. Dit achtergrondartikel biedt een analytisch overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen, trends en uitdagingen van 2025.

Verkiezingen
De verkiezingen van 2025 vormden het politieke zwaartepunt van het jaar. Al vanaf 2024 stond het publieke debat in het teken van campagnes, kandidaten, beloftes en strategische allianties. De uiteindelijke uitslag, waarbij zeven van de veertien partijen zetels verwierven, bracht verrassingen. De NDP behaalde 18 zetels, de VHP 17, en samen met kleinere partijen ontstond een zespartijencoalitie onder leiding van de NDP, terwijl de VHP plaatsnam in de oppositiebanken. Traditionele machtsblokken bleken niet vanzelfsprekend; nieuwe partijen speelden een doorslaggevende rol en dwongen gevestigde partijen hun strategieën te herzien.

De snelle coalitievorming verliep in het natraject moeizaam en ging gepaard met spanningen, zowel binnen als tussen partijen. Openlijk uitgesproken standpunten stonden soms haaks op onderhandelingen achter gesloten deuren. Invloedrijke politieke spelers werden intensief gevolgd en hun strategische keuzes bepaalden het verloop van de formatie. Voor de samenleving werd duidelijk dat verkiezingen richting geven, maar geen directe oplossing bieden voor diepgewortelde problemen. Toch groeide er hoop en vertrouwen in de coalitie met NDP voorzitter Jennifer Simons als president. 

2025 toonde aan dat democratische legitimiteit niet alleen voortkomt uit verkiezingen, maar ook uit consistent, transparant en ethisch handelen. Controle op de uitvoerende macht, financiële transparantie en institutionele versterking zijn cruciaal voor effectief bestuur. Het parlement moest bewijzen dat het in staat is diepgewortelde problemen aan te pakken en burgers daadwerkelijk te vertegenwoordigen.

Economie
Economisch bleef 2025 voor veel Surinamers een zwaar jaar. Inflatie en koopkrachtverlies drukten op huishoudens, terwijl wisselkoersschommelingen en stijgende prijzen het dagelijks leven beïnvloeden. Berichten over oplopende kosten, onzekerheid bij ondernemers en de zoektocht van de overheid naar financiële stabiliteit waren het hele jaar door prominent aanwezig.

Het IMF-herstelprogramma, overeengekomen door de vorige regering onder president Chan Santokhi, zorgde voor enige macro-economische ordening. Toch liet de afronding van het programma in maart 2025 zien dat economische, monetaire en sociale verbeteringen beperkt waren. Evaluaties van de Suriname Economic Oversight Board wezen op tekortschietende resultaten: de sociale impact bleef gering en de economische realiteit voor burgers verbeterde nauwelijks. Stabilisatie werd bereikt, maar sociale draagkracht en brede welvaart bleven kwetsbaar. De regering heeft besloten geen nieuw programma aan te gaan met het IMF. 

Monetaire situatie en inflatie
De Centrale Bank van Suriname (CBvS) hield de wisselkoers relatief stabiel en beperkte de inflatie, waardoor het financiële systeem ordelijk bleef. Voor burgers betekende dit echter weinig verlichting; voedselprijzen, huur en nutsvoorzieningen bleven hoog en drukten zwaar op huishoudbudgetten. Restrictief monetair beleid bood noodzakelijke stabiliteit, maar beperkte de kredietverlening en remde de economische dynamiek, vooral voor kleine ondernemers.

2025 illustreerde het spanningsveld tussen monetaire stabiliteit en sociale realiteit. Zonder structurele groei en inkomensverbetering bleef stabiliteit abstract voor de gemiddelde Surinamer. Het jaar toonde aan dat macro-economische vooruitgang niet heeft gezorgd voor verlichting van de doorsnee burger. 

Sociaal-maatschappelijke situatie
Armoede en ongelijkheid bleven in 2025 prominent aanwezig. Lage inkomensgroepen, alleenstaande ouders en inwoners van rurale gebieden ondervonden de gevolgen van gestegen kosten van levensonderhoud het sterkst. Overheidsprogramma’s, zoals inkomensondersteuning en subsidies, boden slechts beperkte verlichting en waren vaak versnipperd of administratief moeilijk toegankelijk. Gelden die bedoeld waren om sociaal zwakkeren te ondersteunen, verdwenen in zakken van personen die dichtbij de pot zaten. Het resultaat van het onderzoek laat nog op zich wachten.  

De sociaal-maatschappelijke realiteit liet zien dat economisch herstel zonder expliciete herverdeling spanningen kan veroorzaken. De kloof tussen beleidsintenties en de dagelijkse ervaring van burgers bleef groot, waardoor sociale cohesie onder druk stond. Structurele investeringen in sociale programma’s en vangnetten zijn noodzakelijk om de effecten van economische stabilisatie daadwerkelijk voelbaar te maken.

Veiligheid en criminaliteit
Hoewel recente cijfers van de politie wijzen op een daling van de criminaliteit, bleef geweld structureel aanwezig in de vorm van geweldsdelicten, woninginbraken en berovingen. Capaciteitsproblemen bij de politie en andere cruciale overheidsinstanties beperkten een effectieve bestrijding. Dit culmineerde enkele dagen geleden in het tragische Commewijne-drama, waarbij negen mensen omkwamen, onder wie meerdere kinderen, gevolgd door de zelfdoding van de dader.

Dit incident onderstreepte de noodzaak van preventieve maatregelen, geestelijke gezondheidszorg en een geïntegreerde veiligheidsaanpak. Analytisch liet 2025 zien dat veiligheid nauw samenhangt met sociaaleconomische omstandigheden en psychosociale ondersteuning. Structurele verbeteringen zijn essentieel om toekomstige tragedies te voorkomen en het vertrouwen in justitie en politie te herstellen.

Sport: historische doorbraak
2025 was een bijzonder jaar voor de sport, met name het voetbal. Het nationale elftal kwam voor het eerst dicht bij deelname aan een internationale eindronde, een prestatie die brede nationale trots losmaakte. De definitieve beslissing valt in maart 2026, een moment dat het hele land gespannen afwacht.

In dit verband trad Stanley Menzo terug als coach, waarna Henk ten Cate werd aangesteld als nieuwe bondscoach. Deze verandering weerspiegelt de ambitie om de historische kans te verzilveren en het team professioneel te versterken. Andere sporten, zoals atletiek, basketbal, zwemmen en vechtsporten, lieten eveneens progressie zien, maar infrastructuur en middelen bleven beperkend. Het succes van het voetbal onderstreepte dat gerichte investeringen en nationaal draagvlak essentieel zijn voor internationale doorbraak en het versterken van nationale trots.

Oil & Gas
De olie- en gassector bleef hét strategische referentiepunt voor de komende jaren. Hoewel commerciële productie pas vanaf 2028 wordt verwacht, beïnvloedden investeringsvoorbereidingen, wetgeving en governance-structuren het beleid al in 2025. De vooruitzichten boden economische stimulans, maar brachten ook risico’s van een ‘anticiperende olieroes’ met zich mee. Zonder goed bestuur, transparantie en strategische investeringen kan potentiële rijkdom leiden tot afhankelijkheid en sociale spanningen. Het afgelopen jaar toonde aan dat succes niet alleen afhangt van natuurlijke rijkdom, maar vooral van institutionele capaciteit en verantwoord inkomstenbeheer.

Outlook
2025 bevestigde dat Suriname zich in een cruciale overgangsfase bevindt, waarin politiek-bestuurlijke keuzes, economische vooruitzichten en sociale cohesie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Politieke legitimiteit vereist transparantie, ethisch leiderschap en institutionele versterking. Tegelijkertijd biedt de opkomende olie- en gassector vanaf 2028 ongekende kansen, maar succes zal niet vanzelfsprekend zijn.

Voor het nieuwe jaar en de toekomst is een hernieuwd gevoel van nationaal burgerschap en collectieve verantwoordelijkheid cruciaal. Suriname zal afstand moeten nemen van politieke en etnische verdeeldheid, waardoor een enorme culturele en menselijke rijkdom lange tijd onbenut is gebleven. Nationalisme in de zin van samenhang en gezamenlijke vooruitgang kan sociale ongelijkheid verminderen, het vertrouwen in instituties herstellen en burgers actiever betrekken bij nationaal beleid. 

Alleen door etnische grenzen te overstijgen en Surinamers te verenigen, kan het land de uitdagingen op het gebied van politiek, economie en veiligheid overwinnen en toekomstige rijkdom, inclusief olie-inkomsten, benutten voor duurzame ontwikkeling en brede welvaart. 

President Simons heeft in jaar nieuwjaarsrede haar immense taak voor dit jaar afgekondigd. Het staatshoofd benadrukte dat 2026 in het teken zal staan van herstel, reparatie en het leggen van een fundament voor de toekomst.