Minister Stanley Raghoebarsing lanceert de website van e-gov waar het RIV-programma live is gegaan. (Foto: René Gompers)
Minister Stanley Raghoebarsing van Financiën en Planning heeft vrijdag de website van het programma Royalties Voor Iedereen (RVI) gelanceerd. President Chan Santokhi zal op 9 mei de eerste certificaten uitreiken aan burgers van 80 jaar en ouder. Zij kunnen vervolgens de tegenwaarde van US$ 750 innen bij banken.

In totaal komen 572.186 staatsburgers met de Surinaamse nationaliteit, die vóór 1 januari van dit jaar zijn geboren en geregistreerd staan bij het Centraal Bureau voor Burgerzaken (CBB), in aanmerking voor registratie. Indien een geregistreerde komt te overlijden, gaat de waarde van het certificaat naar erfgenamen.

Juridische zorgen Staatsraad
Hoewel de Staatsraad niet principieel tegen het RVI-programma is, acht het adviesorgaan een Staatsbesluit als juridische basis onvoldoende. Er is aan de president geadviseerd om het programma bij wet in te voeren. Een Staatsbesluit kan immers eenvoudig worden ingetrokken, terwijl een wet meer rechtszekerheid biedt. De Staatsraad plaatst kanttekeningen bij de begrotingsimpact en de afwezigheid van wettelijke grondslagen.

De Raad vraagt zich onder meer af:
- Op welke begroting de lasten en toekomstige baten zullen drukken (2024 of 2025)?
- Of het programma gefinancierd wordt uit een reeds goedgekeurde begroting waarin het niet is opgenomen?
- Wat de juridische gevolgen zijn als de wet niet wordt aangenomen door De Nationale Assemblee?

De Staatsraad benadrukt dat toekenning van staatsmiddelen aan burgers alleen via wetgeving mag gebeuren. Het ontbreken van een wettelijke basis maakt uitbetalingen onrechtmatig en in strijd met de Comptabiliteitswet. De verantwoordelijke minister kan hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld voor onrechtmatige uitgaven.

Een deel van het team dat gewerkt heeft aan het RIV-programma.

Het RVI-programma verdeelt burgers in drie categorieën:
- Categorie A (boven 60 jaar): Circa 101.000 personen kunnen kiezen voor vervroegde uitbetaling van US$ 750 (in SRD-equivalent). Daarmee vervalt het recht op het referentiebedrag van US$ 1.275 dat in 2035 wordt uitgekeerd.

- Categorie B (18–59 jaar): 283.000 burgers. Zij kunnen vanaf 2028 – wanneer olie-inkomsten binnenkomen – deels beschikken over het referentiebedrag, afhankelijk van de olieopbrengsten.

- Categorie C (0–18 jaar): 162.000 kinderen. Zij kunnen bij het bereiken van de leeftijd van 18 jaar het volledige bedrag innen (momenteel gelijk aan circa SRD 51.000).

De uitkeringen zijn in US$ vastgelegd, maar worden in SRD uitbetaald. Voor de RVI is 40% van de binnenkomende olie-royalties gereserveerd. Daarnaast gaat 30% naar de aflossing van Oppenheimer-schulden. De overheid verwacht ook winsten en belastinginkomsten uit de olie-exploitatie.

Geen nieuwe staatsschuld
Minister Raghoebarsing benadrukt dat de RVI geen staatsschuld creëert. Het programma is opgezet in samenwerking met het Bureau voor de Staatsschuld, de Centrale Bank van Suriname en het internationale bureau Lazard.

Hoewel Raghoebarsing op de persconferentie werd bevraagd over de kanttekeningen van de Staatsraad, ging hij niet inhoudelijk op het advies in. “Er zijn veel vragen gesteld. De president zal de adviezen waar nodig verwerken,” zei de minister die opmerkte dat er heel wat vragen door hem en zijn deskundigen zijn beantwoord tijdens de vergadering van de Staatsraad.