Het nieuw verdrag beschermt de biodiversiteit in wateren buiten de landsgrenzen.
Afgevaardigden van de 193 aangesloten landen barstten in applaus uit en stonden vervolgens op in een aanhoudende staande ovatie toen de Singaporese ambassadeur voor oceaankwesties, Rena Lee, die de onderhandelingen voorzat, met haar voorzittershamer sloeg nadat ze geen bezwaren tegen de goedkeuring van het verdrag had gehoord.

Oceanen produceren het grootste deel van de zuurstof die we inademen en absorberen koolstofdioxide, waardoor ze steeds belangrijker worden bij het verminderen van de koolstofemissies die de opwarming van de aarde stimuleren. Toch wordt momenteel slechts 1% van de uitgestrekte oceaangebieden beschermd.

Een verdrag ter bescherming van de biodiversiteit in wateren buiten de landsgrenzen, bekend als de volle zee, die bijna de helft van het aardoppervlak beslaat, was al meer dan 20 jaar in discussie, maar de inspanningen stopten herhaaldelijk tot maart.

Dat is het moment waarop afgevaardigden van een intergouvernementele conferentie, opgericht door de Algemene Vergadering van de VN, het eens werden over een verdrag dat vervolgens werd onderworpen aan juridisch onderzoek en vertaald in de zes officiële talen van de VN.

Het nieuwe verdrag zal op 20 september tijdens de jaarlijkse bijeenkomst van wereldleiders in de Algemene Vergadering ter ondertekening worden opengesteld en zal van kracht worden zodra het door 60 landen is geratificeerd.

Het verdrag zal een nieuw orgaan creëren om het behoud van het oceaanleven te beheren en beschermde mariene gebieden in volle zee in te stellen. Het stelt ook basisregels vast voor het uitvoeren van milieueffectbeoordelingen voor commerciële activiteiten in de oceanen.

Secretaris-generaal Antonio Guterres vertelde de afgevaardigden dat de goedkeuring van het verdrag op een kritiek moment komt, nu de oceanen op vele fronten worden bedreigd.

Klimaatverandering verstoort weerpatronen en oceaanstromingen, verhoogt de temperatuur van het zeewater, "en verandert de mariene ecosystemen en de soorten die daar leven", zei hij, en de mariene biodiversiteit "wordt aangevallen door overbevissing, overexploitatie en oceaanverzuring."

"Meer dan een derde van de visbestanden wordt op onhoudbare niveaus geoogst", zei de VN-chef. "En we vervuilen onze kustwateren met chemicaliën, plastic en menselijk afval."

Guterres zei dat het verdrag van vitaal belang is om deze bedreigingen aan te pakken en hij drong er bij alle landen op aan alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat het zo snel mogelijk wordt ondertekend en geratificeerd, waarbij hij benadrukte dat "dit van cruciaal belang is om de bedreigingen waarmee de oceaan wordt geconfronteerd, aan te pakken".



Het verdrag legt ook principes vast om "mariene genetische hulpbronnen" die door wetenschappers in internationale wateren zijn ontdekt, te delen, een belangrijke eis van ontwikkelingslanden die volhielden dat de vruchten van dergelijke ontdekkingen niet alleen konden worden gecontroleerd door rijkere landen met geld om expedities te financieren om te zoeken naar potentieel nieuwe lucratieve ingrediënten voor medicijnen en cosmetica.

Na de goedkeuring van het verdrag noemden de Groep van 77, de VN-coalitie van 134 voornamelijk ontwikkelingslanden en China, het "een buitengewoon belangrijke dag voor de biodiversiteit" waarbij ze hun succesvlle strijd vrezen om batenverdeling in de definitieve tekst te bereiken, evenals financiering om te helpen bij de uitvoering van het verdrag wanneer het is geratificeerd.

De Alliantie van kleine eilandstaten, waarvan sommige leden vrezen dat klimaatverandering en stijgende zeeën hun land kunnen vernietigen, zei dat ze al tientallen jaren pleiten voor een verdrag. De goedkeuring ervan zal verstrekkende gevolgen hebben "voor ons levensonderhoud, onze culturen en economieën."

Maar Rusland zei dat het "afstand neemt van de consensus over de tekst van de overeenkomst", die het "onaanvaardbaar" noemde, en zei dat het "de bepalingen van de belangrijkste internationale overeenkomsten ondermijnt, waaronder het VN-Verdrag inzake het recht van de zee".

Sergey Leonidchenko, hoofd van de juridische afdeling van de Russische missie, vertelde de afgevaardigden dat het verdrag "geen redelijk evenwicht bereikt tussen het behoud en het duurzame gebruik van de hulpbronnen van de oceaan". Hij zei bijvoorbeeld: "checks and balances tegen het politiseren van beschermde mariene gebieden zijn niet in de tekst opgenomen."

De goedkeuring van het verdrag volgt op een apart historisch akkoord dat in december door de wereldregeringen in Montreal is bereikt en waarin de toezegging is opgenomen om tegen 2030 30% van het land en het water te beschermen dat belangrijk wordt geacht voor de biodiversiteit, ook wel bekend als 30 bij 30.

Rebecca Hubbard, directeur van de High Seas Alliance die meer dan 50 niet-gouvernementele organisaties en de Internationale Unie voor het behoud van de natuur vertegenwoordigt, prees landen "omdat ze een stap dichter bij de verwezenlijking van dit politieke akkoord in het water zijn gekomen".

"Landen moeten het nu zo snel mogelijk ratificeren om het in werking te laten treden, zodat we onze oceaan kunnen beschermen, onze veerkracht tegen klimaatverandering kunnen opbouwen en het leven en het levensonderhoud van miljarden mensen kunnen vrijwaren", zei ze.

Chris Thorne van Greenpeace noemde het verdrag "een overwinning voor al het leven op deze planeet".

"De wetenschap is duidelijk: we moeten tegen 2030 30% van de oceanen beschermen om de oceanen de kans te geven zich te herstellen en te gedijen", zei hij.