De afgelopen dagen beheerst een mogelijke komst van Mennonieten naar Suriname het nieuws. Mennonieten zijn christenen die in gesloten gemeenschappen leven. In 2009 haalden zij het wereldnieuws vanwege een verkrachtingsschandaal in Bolivia waarvan meer dan 100 vrouwen en meisjes het slachtoffer werden. Mennonieten staan bekend om het uitoefenen van grootschalige landbouw met toepassing van moderne machines, landbouwchemicaliën en genetisch gemodificeerd plantmateriaal (GMO zaden).

Alhoewel de Surinaamse overheid nog geen duidelijkheid heeft verschaft, meldt de Anabaptisten website van de Mennonieten dat zij op 90.000 hectaren aan landbouw gaan doen in Suriname. Waarschijnlijk gaat het om sojateelt en veeteelt. De Mennonieten worden gemobiliseerd door de tot Boliviaan genaturaliseerde Argentijn de heer Adrian Barbero die hiervan uitgebreid melding maakt op zijn Facebook pagina.

Van de acht Amazone landen zijn Guyana en Suriname de twee landen waar landbouw geen belangrijke oorzaak voor ontbossing is. Dit, in tegenstelling tot andere Amazone landen, vooral Brazilië, Colombia, Peru en Bolivia. In Peru wordt de grootschalige landbouw van de Mennonieten aangemerkt als een van de belangrijkste oorzaken van ontbossing. Dit is ook het geval in de Boliviaanse staat Santa Cruz, waar het zelfs erger is. In Bolivia kunnen individuen land kopen.  Invloedrijke personen werken samen met de Mennonieten, zodat deze makkelijk land kunnen kopen.

Het is, vanwege het zwijgen van onze overheid, onduidelijk wat er van waar is dat Mennonieten naar Suriname komen om grootschalige landbouw uit te oefenen. Als het gaat om verlaten landbouwarealen, dan valt dit te bezien. Het is waarschijnlijker dat het gaat om bos arealen die zullen worden omgevormd tot landbouwarealen. Dit zal problemen opleveren voor de biodiversiteit en de mensen die in de omgeving wonen. Het kan ook zorgen voor landconflicten, omdat de collectieve grondenrechten voor inheemsen en marrons nog niet zijn geregeld.

Momenteel is mijnbouw in Suriname de belangrijkste oorzaak voor ontbossing, gevolgd door de aanleg van wegen, de aanleg van woon infrastructuur en landbouw op de vierde plaats. Suriname is een van de 11 High Forested Low Deforestation (HFLD) landen. Dat zijn landen met meer dan 50% bebossing en jaarlijks minder dan 0,2% ontbossing.  Wij zijn met 93% het meest beboste land ter wereld. Wel wordt de kwaliteit van ons bos ernstig aangetast door vervuiling van de ongecontroleerde goudmijnbouw en door slecht toegepaste houtkap. Dat laatste zorgt niet zozeer voor ontbossing, maar vooral voor achteruitgang van het bos. Als er in een jaar meer dan 30.364 hectaren bos verdwijnt (0,2%) verliezen wij onze HFLD status.

Het is niet duidelijk of de Mennonieten naar Suriname komen en over hoeveel hectaren land dit gaat. Als dat van de 90.000 hectaren waar is, moeten wij er rekening mee houden dat landbouw de belangrijkste oorzaak van ontbossing wordt en wij onze status als HFLD land kunnen verliezen. Dit zal het imago van Suriname ernstig schaden.

Dr. Rudi van Kanten
(Agroforester)