Huizen te midden van rook veroorzaakt door bosbranden, in La Paz, Bolivia. (Foto: Reuters)
Bosverlies in Bolivia versnelde vorig jaar met ongeveer een derde met ontruimingen in het land die alleen het gigantische buurland Brazilië en de Democratische Republiek Congo achter zich lieten. Dat blijkt uit een bosbewakingsprojectrapport, waarin de uitbreiding van landbouwbedrijven en branden de schuld krijgen.

Het Zuid-Amerikaanse land verloor in 2022 bijna ongeveer 3.860 vierkante kilometer oerbos, volgens Global Forest Watch, een gebied dat bijna zo groot is als Rhode Island.

Bolivia, een van de weinige landen die twee jaar geleden afzag van het ondertekenen van een belofte van nul-ontbossing tegen 2030, ondersteunt de landbouwsector als een belangrijke economische motor om de verslapping van de afnemende productie en export van aardgas op te vangen.

Grote gebieden zijn gekapt voor soja- en rundvleesboerderijen, voornamelijk in de laaglandregio's van Santa Cruz en Beni, onderdeel van het Boliviaanse Amazonegebied, een belangrijk ecosysteem voor het opslaan van koolstof, het genereren van regenval en het bestrijden van de gevolgen van klimaatverandering.

"Het scenario is niet goed, minder bossen betekenen dat ons microklimaat verandert", zegt Marlene Quintanilla, onderzoeksdirecteur bij de Stichting Vrienden van de Natuur (FAN).

De regering van Bolivia, onder druk gezet door dalende exportinkomsten en dalende deviezenreserves, heeft stimulansen ingevoerd om grasland te ontwikkelen. Experts zeggen dat er weinig boetes worden uitgedeeld voor illegale vrijgaven.

Tegen 2025 wil de regering 30.000 vierkante kilometer meer gecultiveerd land, en streeft ernaar de veestapel bijna te verdubbelen tot 18 miljoen. Momenteel is minder dan 10% van het grondgebied van Bolivia, zo'n 80.000 km2, ontbost, waarvan de helft wordt gebruikt voor intensieve landbouw.

"Dertig jaar geleden was er geen grootschalige rundvleesindustrie in Bolivia", zegt Daniel Larrea, die technisch-wetenschappelijk onderzoek coördineert aan de Conservación Amazónica (ACEAA). Nu heeft het landbouwinkomen de koolwaterstoffen ingehaald.

Larrea zei dat het stoppen van de ontbossing "een gigantische uitdaging" was, omdat de lokale en nationale overheid vonden dat een groot deel van Bolivia onbebouwd bleef "en aan het werk moest worden gezet om bij te dragen aan de economie".

Branden, waarvan sommige verband houden met landontginning, hebben de afgelopen jaren ook een grote rol gespeeld bij het verlies van bossen, aldus het Global Forest Watch-rapport. Verstedelijking, wegeninfrastructuur en mijnbouw zijn andere minder belangrijke oorzaken van bosontginning.

In een rapport op maandag zei Global Forest Watch, ondersteund door het non-profit World Resources Institute en gebaseerd op bosgegevens verzameld door de Universiteit van Maryland, dat de wereld vorig jaar een gebied van oeroud tropisch regenwoud ter grootte van Zwitserland verloor.