ZKH Willem Alexander zit in een lastig parket. Hij blijkt een afstammeling te zijn van enkele graaizuchtige stadhouders van enkele eeuwen geleden. Stadhouders die, zoals destijds velen in West Europa, een geweldige bron van inkomsten zagen in het verschepen van tot slaaf gemaakte mensen uit Afrika naar plantages in 'De West'. Die plantages leverden allerlei nuttige producten op, die goed verkochten in de West Europese landen. Het is van alle tijden en zeker in het denken van de toenmalige Nederlanders, eeuwen al geprezen om hun briljante handelsgeest, om niet vies te zijn van financieel gewin. Het doel heiligt de middelen. En daar ging het vreselijk fout. Anno nu beseffen we dat allemaal.

Lastig parket
Een aantal Surinamers heeft kans gezien de Nederlandse overheid en nu de koning te verleiden excuses aan te bieden voor een wanstaltige zaak, maar wel van honderden jaren geleden. In een rechtsstaat allang verjaard. Ongetwijfeld zijn er mensen die een soort post traumatische stress (PTSS) beleven en dat nu verbinden met een slavernijverleden, waarvan zij onmogelijk kunnen weten of er een causaal verband is met hun huidige problematiek. Aan hen kan worden gemeld dat er in Suriname (en in Nederland) in de complementair/alternatieve geneeskunde goede, mede door mij geïntroduceerde traumabehandelingen bestaan. Koning Willem Alexander is geen medicus, noch psycholoog en zal met de afgedwongen excuses de PTSS cliënten niet verder helpen.

En laten we eerlijk zijn: voor eventuele schanddaden van onze voorouders, zeker die van honderden jaren geleden, kunnen we ons niet echt schuldig voelen en dus excuses aanbieden voor hun gedrag. Dat waren andere zielen en andere zeden. Die rekening is, spiritueel bezien, al lang vereffend. Onder veel druk (zoals nu voor de koning) zouden we de gevraagde excuses er misschien nog wel uitpersen, maar we menen er geen bal van. Dat kan ook niet, omdat ons geen blaam treft.

Welgemeende excuses gaan vaak gepaard met tranen van spijt en verdriet. Het zogenoemde SSS verschijnsel: schuld, schande schaamte. Die tranen zijn in dit geval krokodillentranen over wat in de 17e en 18e eeuw is fout gegaan. Hoe oprecht kan dat excuus en kunnen die tranen zijn? En hebben de mensen in Suriname daar echt wat aan?

Van verleden naar toekomst
De 'komma van Rutte' in december, moet nu een punt van Willem Alexander worden. Er komt een museum: prachtig. Maar de SRD is nagenoeg failliet. Nu al meer dan 40 SRD voor 1 Ɛ. Voor een deel heeft Suriname dat aan zichzelf te wijten. Mismanagement en eigentijdse graai zucht: wie het dichtst bij de kraan zit wordt het natst. Over dat andere deel straks meer.
Wie de geschiedenis van de Surinaamse Dollar op internet zoekt, vindt daar:
Op 1 januari 2004 werd de munt het betaalmiddel van Suriname en volgde deze de Surinaamse gulden op. De waarde Surinaamse dollar ten opzichte van de oude Surinaamse gulden was 1 : 1.000.


Suriname verloor drie nullen en daarmee iets van zijn trots.

Toen ik in januari 1963 voor de eerste keer in Suriname voet aan wal zette, was het nog een kolonie met een sterke munt: voor SFL 1 moest ik NFL 1,90 neertellen. Sinds 1975, op eigen benen, is er best wel wat mis gegaan. Voor zover bekend is nog niet gedacht aan excuses aan nabestaanden (december 1982, Binnenlandse Oorlog, Moiwana etc.) voor de gewelddaden, waarvoor soms nog levende Surinames verantwoordelijk zijn. Die hebben dus nog een uitgelezen kans om excuses aan te bieden. Daarvoor is echter 'karakter' nodig. Laten we hopen dat dat aanwezig is. Zo niet: laat dan maar zitten: karma zal het verder wel regelen.

Nederlandse ereschuld
Dat het water aan de lippen staat bij zoveel Surinamers, die moeten hosselen om te overleven in plaats van te leven, heeft veel te maken met mismanagement. Zowel Suriname als Nederland dienen zich af te vragen hoe dat bij de overdracht in 1975 is gegaan. Is wel voldoende gedacht aan overdracht van management, nodig voor het besturen van een land. Zouden land en volk van Suriname niet meer gediend zijn als die ereschuld, opgebouwd in honderden jaren koloniaal bewind, nu eens en voor altijd wordt vereffend met omvangrijke ondersteuning in de vorm van know how, begeleiding en financiering  En dat de komma van Rutte wordt gebruikt voor een nieuwe paragraaf in de relatie tussen de beide landen?

Geen tranen maar daden
Als de mensen in Suriname slim zijn, houden ze op te mekkeren over een niet veranderbaar ver verleden, maar richten ze de aandacht op de toekomst. Dat kan dan door de  kooplieden en magistraten  uit bakra kondre' op 1 juli  te laten beloven
1. Dat er ingaande heden een commissie wordt gevormd, bestaande uit Nederlandse en Surinaamse deskundigen op het gebied van staatsinrichting, 's lands economie en 's lands financiën. Een commissie die in de resterende maanden van 2023 een herstelplan opstelt, met de afspraak dat implementatie van het plan het ware Rutte-punt wordt.

2 Dat het ontbreken van een adequate overdracht in 1975, met name ter zake van overheidsinrichting en overheidsfinanciën, alsnog gecompenseerd wordt met steun maatregelen, die de economie van Suriname ten goede komen. En onze Nederlands sprekende verwanten uit het moeras haalt waarin zij zijn terechtgekomen. Een moeras dat mede een creatie is van Nederland.

Nederland: juni 2023
Dr. Ronald van der Maesen