Een symfonie van licht bestaande uit staven, lijnen en cirkels in blauw en geel, de kleuren van de Europese Unie, verlicht de zuidgevel van het hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank (ECB) in Frankfurt, Duitsland. (Foto: Reuters)
De Europese Unie heeft woensdag stappen ondernomen om haar regels voor de eenheidsmunt van de euro te herzien, aangezien de economieën van het 27-landenblok gebukt gaan onder hoge schulden veroorzaakt door de Covid-19-pandemie en de gevolgen van de oorlog van Rusland tegen Oekraïne.

"Onze gemeenschappelijke EU-begrotingsregels dateren uit de jaren negentig en sindsdien hebben we grote economische schokken doorstaan", zei vicevoorzitter van de Europese Commissie Valdis Dombrovskis. "We staan nu voor andere uitdagingen en economische prioriteiten, en onze regels moeten deze veranderingen weerspiegelen."

De centrale pijler van de revisie, opgesteld door de commissie, de uitvoerende macht van de EU, zou de lidstaten plannen laten ontwerpen en presenteren met hun begrotingsdoelstellingen, maatregelen die ze zouden kunnen gebruiken om eventuele onevenwichtigheden aan te pakken en de belangrijkste hervormingen en investeringen die ze willen doorvoeren.

De belangrijkste doelstellingen van het oude stabiliteits- en groeipact blijven behouden, ook al werden de regels in 2020 grotendeels opgeschort na de Covid-19-uitbraak. Landen moeten ernaar streven hun overheidstekort in de buurt van of onder de 3% van het bruto binnenlands product te houden en hun overheidsschuld onder de 60% van het bbp.

De afzonderlijke nationale plannen zouden ten minste vier jaar bestrijken en moeten worden goedgekeurd door de commissie en de andere EU-lidstaten.

Mocht een land zijn doelstellingen niet halen, dan zou de commissie aanbevelingen doen over een "technisch traject" om ervoor te zorgen dat de schuld wordt verlaagd en dat het tekort wordt teruggebracht tot maximaal 3% van het bbp.

Het doel is ervoor te zorgen dat de schuld elk jaar met 0,5% afneemt en op langere termijn blijft dalen. De commissie zou toestaan dat "ontsnappingsclausules" worden gebruikt in buitengewone omstandigheden, zoals een herhaling van de pandemie of een langdurige oorlog in Europa, door landen waarvan de plannen te zwaar zouden worden.

De EU-lidstaten en het Europees Parlement moeten de voorstellen nu uit de doeken doen. De commissie benadrukte dat de revisie een "dringende prioriteit" is en drong er bij de partijen op aan om "zo snel mogelijk overeenstemming te bereiken over het plan, om adequaat te reageren op de uitdagingen die voor ons liggen".

Duitsland reageerde snel op het plan van de commissie en zei dat het meer werk nodig heeft.
"Niemand mag het misverstand hebben dat Duitsland automatisch zal instemmen met de voorstellen. We zullen alleen instemmen met regels die een betrouwbare weg naar lagere schulden en stabiele overheidsfinanciën mogelijk maken", zei minister van Financiën, Christian Lindner, in een verklaring.

In een opiniestuk van de Financial Times op dinsdag zei Lindner dat de EU uniforme fiscale regels nodig heeft die een eerlijke behandeling voor iedereen garanderen. Hij zei dat als de commissie met individuele lidstaten zou onderhandelen over eventuele remedies, "de kwestie van schuldvermindering een onderwerp van politieke onderhandelingen zou worden".