Ondanks het feit dat we weten en ervaren dat ons land moeilijke tijden meemaakt wordt er in politieke kringen en huizen niet meer strategisch en tactisch en ook niet diplomatisch gesproken. Het heeft er veel van dat broko bana de hoogste noot is. Wat een laffe en maffe houding om de Centrale Bank van Suriname (CBvS) aan te vallen. Makkelijk hè? Als parlement in een goed functionerende democratie heb je een nonchalante, luie en I don’t care-houding aangenomen. Je hebt de onafhankelijkheid van de bank niet met tooth and nails-attitude verdedigd en door jaren de afkondiging van de nieuwe Bankwet opgeëist.

Hoe heeft de regering jaren meer kunnen uitgeven dan ze binnen krijgt, ondanks het feit dat je als parlement weet wat de consequenties daarvan gaan zijn? Je hebt als instituut de regeringsschandalen ook niet gestopt, en je zal ze ook niet kunnen stoppen met deze houding. Perceptie van groepen mensen en vertrouwen zijn belangrijke wetenschappelijke elementen van de geld-, kapitaalmarkten; ze gaan hand in hand en zitten vaak ook op hetzelfde paard, wanneer vertrouwen op hol slaat. Wat verwacht je dat weldenkende Surinamers moeten doen? Wachten op de mooie of schofferende woorden van de machthebbers, wanneer het hen uitkomt?

Je had de bank op een andere stimulerende en maatschappelijke en politiek economische lijn moeten helpen zetten en zeker niet op een politieke. Je had ons altijd sublieme vooruitzichten voorgehouden, niet waar? Politici moeten voor het volk altijd een goed en karaktervol voorbeeld zijn. Geef ons tekst en uitleg over de werkelijke situatie. Vertel ons waarom bepaalde maatregelen genomen moeten worden. Maar begin de zaak ook niet moeilijker te maken dan het al is voor ons, door geen ideeën te hebben welke beslissingen je moet nemen. Want dat breekt ons op nu!

Niet zonder redenen blijft de werkelijkheid bij mij zitten, staan, hangen, mij volgen en overtuigen dat onze huidige wisselkoers bijna 40 duizend SRD is voor een dollar of een euro. Dat is de ernst van de zaak. Stel je open voor dit vertrekpunt als breker of rasechte bouwer, als je echte oplossingen zoekt. De ernst van de zaak en de onverstandigheid van sommige beslissingen door politici overtuigen mij niet dat het besef van een moordende wisselkoers hen zorgen baart.

Die drie nullen hebben we verstopt maar ze leven nog. Elke seconde, minuut, uur, dag… ga maar verder, zien we de gevolgen van de soms zichtbaar, soms onzichtbare nullen. Ontwaarding van bijna alles wat gebaseerd is op normen en waarden zien we gedurende 24 uur van de dag. Bijvoorbeeld onder andere via onze munt, pensioenen, spaargelden, etcetera. Eén ding is duidelijk. Ook voor onze munt gelden er normen en waarden. Gek noh?

Er moeten op tijd harde en eerlijke maatregelen op korte termijn ten voordele van het volk worden genomen en op lange termijn financieel economisch. Laten wij het daarover eens zijn. Maar laten wij het er ook over eens zijn dat we debatten moeten voeren over hoe wij uit de problemen komen. Er moet strategisch en tactisch beleid zijn. Dat wordt van ons en eenieder geëist. De tijd en de agenda wordt niet alleen door de politiek gezet. We gaan ervan uit dat er weer hoop moet komen naar de samenleving. We weten dat het niet compleet is, maar hier zijn onder andere de eerste kaarten voor reconstructie:
 
* Het is niet langer acceptabel ons als samenleving af en toe en soms bij regelmaat blijvend te verarmen.
*  Verkrap de geldhoeveelheid en voer onmiddellijk in de beproefde kasreserve policy.
*  Opvoeren van de OMO'S 2.0. De volksvariant vooral om het sparen in SRD te bemoedigen.
*  Overleg met banken en instituten die hebben genoten van hoge winsten bij eerdere OMO-uitgiften om de betaling van winstbelasting eerder te laten geschieden.
*  Geef de zwaksten in de samenleving hun rechtmatig aandeel om de herstructurering van de economie te overleven.
* De overheid, regering committeert zich slechts 80 cent van elke SRD die binnenkomt wederom uit te geven.
* De regering en het parlement zijn uitzonderlijke en het levende voorbeeld voor het volk hoe wij eruit gaan komen.
* Met faciliterend overheidsbeleid en banken wordt de productie opgevoerd van de 5 eerste exportproducten naar de wereldmarkt.
* Met faciliterend overheidsbeleid en de banken wordt met de ondernemers lokaal en internationaal de mogelijkheid onderzocht hoe de eerste 10 importproducten in Suriname te produceren.
*  Stimuleren van meer openbaar vervoer om de vraag naar dollars te temporiseren.
* Bij goed leiderschap had je de samenleving kunnen voorhouden goede geïndexeerde pensioenen of de nu gedollariseerde brandstof. Letterlijk verbranden wij meer dan 300 miljoen dollar op jaarbasis terwijl onze pensioenen en volksgezondheid schudden op hun grondvesten.
*  Behandel de CBvS niet als een politiek instituut.
* Blijf de boeken van de economie balanceren en stabiliseren op de huidige en niet op de gewenste en gedroomde inkomsten.
* Zet alles in om de inkomsten uit de goudvelden, kapvelden en grijze economie onherroepelijk tot stand te laten komen.

Laat me strategisch zijn en niet zeggen bij wie we de fouten moeten zoeken. Het is een tactisch moment om de oplossing te vinden, want wij zijn met zijn allen aan het verzuipen.

John van Coblijn