Russische minister Lavrov in Brazilië, Lula dringt aan op vrede

De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergey Lavrov, is maandag aangekomen in de Braziliaanse hoofdstad. Zijn bezoek komt terwijl de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva aandringt op een diplomatieke aanpak voor vrede in Oekraïne, die zowel Kiev als het Westen heeft geërgerd.

De ontmoeting tussen Lavrov en zijn Braziliaanse tegenhanger Mauro Vieira vond plaats in maart, toen ze een bilaterale bijeenkomst hielden op de top van de Groep van 20 leidende economieën in New Dehli. Ze ontmoetten elkaar maandagochtend en, volgens de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken, zullen beiden Lula in de middag ontmoeten.

Lula heeft geweigerd wapens te leveren aan Oekraïne, terwijl hij een club van landen, waarvan Brazilië en China deel uitmaken, voorstelde om vrede te bemiddelen. Zondag vertelde hij verslaggevers in Abu Dhabi dat twee naties – zowel Rusland als Oekraïne – hadden besloten oorlog te voeren. Een dag eerder in Beijing zei hij dat de VS moest stoppen met het "stimuleren" van de voortdurende gevechten en over vrede moest gaan praten. Eerder deze maand suggereerde Lula dat Oekraïne de Krim zou kunnen afstaan om de oorlog te beëindigen, wat de woordvoerder van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken, Oleg Nikolenko, verwierp.

"Zou je een deel van Brazilië ter grootte van de Krim willen aanbieden... gewoon voor de rust? Dan zullen we praten!", zei oud-premier Guy Verhofstadt van België eerder deze maand op Twitter.

Als onderdeel van zijn poging om de vijandelijkheden te beëindigen, heeft Lula ook geweigerd munitie aan Oekraïne te verschaffen, zelfs na een verzoek van de Duitse bondskanselier Olaf Scholz. Hij heeft gezegd dat het sturen van voorraden zou betekenen dat Brazilië deelneemt aan de oorlog, die hij probeert te beëindigen.

Zijn positie wordt blijkbaar gewaardeerd in Moskou. Een van de ongeveer 50 uitgelekte geheime documenten op het platform Discord zei dat het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken vanaf eind februari het plan van Lula steunde om een club van zogenaamd onpartijdige bemiddelaars op te richten, omdat het " het aanvaller-slachtoffer paradigma van het Westen zou afwijzen". Elektronisch toezicht zou de bron zijn van het onderwerp.

Eerder deze maand maakte Celso Amorim, speciaal adviseur van het Braziliaanse presidentschap en voormalig minister van Buitenlandse Zaken, een discrete reis naar Moskou, waar hij president Vladimir Putin ontmoette. Vieira vertelde verslaggevers deze maand dat Amorim "ging luisteren en zeggen dat het tijd is om te praten."

Critici hebben betoogd dat het standpunt van Brazilië over de oorlog in Oekraïne bedoeld is om te voorkomen dat het wordt geconfronteerd met een belangrijke leverancier van kunstmest voor zijn sojaplantages, waarvan de export grotendeels bestemd is voor China. Zowel Rusland als China hebben een permanente zetel in de VN-Veiligheidsraad, en Brazilië heeft tientallen jaren geprobeerd zich bij hen aan te sluiten.

Na zijn verblijf in Brazilië reist Lavrov naar Venezuela, Cuba en Nicaragua.

In een artikel op de website van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, in de Braziliaanse krant Folha de São Paulo en in het Mexicaanse tijdschrift Buzos, merkte Lavrov op dat Rusland voorstander was van versterking van de samenwerking met Latijns-Amerikaanse landen "op basis van wederzijdse steun, solidariteit en aandacht voor elkaars belangen … in de geest van strategisch partnerschap."

Lavrov heeft herhaaldelijk benadrukt dat de banden van Moskou met landen als Brazilië cruciaal zijn voor de oprichting van een multipolaire wereldorde, die een einde maakt aan wat hij beschreef als "het monopolie van het Westen om het raamwerk van het internationale leven vorm te geven" in een toespraak tot het lagerhuis van het Russische parlement in februari. In zijn artikel, dat donderdag werd gepubliceerd, beschreef hij de "steeds prominentere rol in de multipolaire wereldorde" die Latijns-Amerikaanse staten spelen.

In het bijzonder leek Lavrov de handelsrelatie van de landen – met name die tussen Rusland en Brazilië, vooral meststoffen – als achtergrond en bron van hefboomwerking te gebruiken voor mogelijke discussies over de voortdurende weigering om wapens te leveren aan Oekraïne, die Moskou graag zou willen verzekeren.

Maar volgens Andrey Sizov, algemeen directeur van SovEcon, onderzoeksbureau voor landbouwmarkten, heeft Rusland in feite niet zo'n invloed.

"Hij bepaalt niet waar kunstmest naartoe gaat. Kunstmest wordt nog steeds geëxporteerd door particuliere bedrijven en het Kremlin geeft hen, voor zover ik weet, geen aanwijzingen waar ze die meststoffen moeten exporteren", vertelde Sizov telefonisch aan The Associated Press.