Olie & gas geen eliteproject; waar blijft de brede voorbereiding?

De rest van de samenleving lijkt buitenspel te staan. Het is alsof het land nu zit te wachten op de politieke top om met een toverstokje dat ‘local content policy’ heet alles in beweging te brengen. Maar beleid alleen is niet genoeg. Sterker nog: beleid heeft input nodig! Wanneer komen departementen en het Planbureau samen om overlappingen in ambities en plannen te bespreken? Waar zijn de districtscommissariaten die de lokale impact moeten vertalen naar beleid? Waar is het bredere onderwijsveld dat jongeren moet voorbereiden op nieuwe kansen?

En wat te denken van de vakbonden, kerken, het traditioneel gezag, Ngo's en belangenorganisaties? Zij vertegenwoordigen grote delen van de samenleving, maar hun stem klinkt nauwelijks in het debat. Het lijkt alsof de olie- en gasontwikkelingen een exclusieve aangelegenheid zijn van een kleine groep ondernemers en politici, terwijl de gevolgen iedereen zullen raken.

Een oproep tot brede betrokkenheid
Tot nu toe lijkt de enige sector die zich serieus heeft voorbereid de ondernemerswereld: een kleine groep kapitaalkrachtigen die al jaren wordt ondersteund en nu klaarstaat om te profiteren. Maar de ontwikkeling van olie en gas in Surinaamse wateren is geen exclusief ondernemersproject. Het klinkt ver weg - de boringen vinden plaats op 150 kilometer uit de kust - maar in werkelijkheid gaat het om een keiharde nationale kwestie die alle lagen van de samenleving raakt.

Daarom is het hoog tijd dat andere maatschappelijke actoren hun rol opeisen. Ministeries moeten hun beleid afstemmen op de nieuwe realiteit, en daarvoor hebben zij input nodig van de samenleving. Districtscommissariaten moeten nadenken over lokale infrastructuur en sociale impact. Het onderwijs moet jongeren voorbereiden op banen die nog moeten ontstaan. Justitiële autoriteiten moeten toezien op veiligheid, transparantie en rechtvaardigheid. Het Traditioneel Gezag moet voorbereid zijn op een herhaling van leegloop uit de dorpen, wanneer bewoners op zoek gaan naar scholing en werk in de stad. Vakbonden, kerken en Ngo's moeten hun achterban mobiliseren en hun stem laten horen.

Er zal meer te besteden zijn, er zal meer gebouwd worden, het verkeer zal drukker worden, huizen zullen schaarser en duurder worden. Kortom: het leven gaat veranderen.

Geen business as usual
Olie en gas zijn geen puur economische aangelegenheid. Het gaat om een complex maatschappelijk vraagstuk dat thema’s raakt als economie, milieu, sociale rechtvaardigheid, cultuur en regionale ongelijkheid. Een business-as-usual-benadering volstaat niet. We hebben een strategie nodig waarin groei samengaat met duurzaamheid, sociale zekerheid en inclusiviteit. Dat vraagt om bewuste regie van alle overheidsorganen en instituten, niet alleen van president, vicepresident of DNA-leden.

De olie- en gasontwikkelingen kunnen Suriname ongekende rijkdom brengen, maar alleen als de samenleving breed meedenkt en meedoet. Anders dreigt herhaling van oude fouten: rijkdom voor enkelen, risico’s voor velen.