De organisatoren van de persconferentie. (Foto: René Gompers)
Juliette Colli-Wongsoredjo, die ruim twee decennia directeur is geweest van het Viskeuringsinstituut (VKI), heeft naar eigen zeggen onder druk en intimidatie ontslag genomen, nog voordat zij formeel zou worden ontheven. Ondertussen heeft minister Mike Noersalim van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) Arisha Sital-Sewbaran aangewezen als waarnemend directeur en Rashley Resida, secretaris van de Raad van Toezicht bij het VKI, als tweede procuratiehouder.

Resida mag voortaan mede tekenen bij transacties boven de SRD 10.000. Op de rekening van het VKI staat momenteel een saldo van ruim US$ 600.000. Volgens betrokkenen wordt het instituut niet door de overheid gefinancierd, maar door de visserijsector zelf.

Tijdens een persconferentie in de Banquet Hall van Torarica hebben Tania Lieuw-A-Sjoe, voorzitter van de Federatie van Surinaamse Agrariërs (FSA), de Suriname Seafood Association, vertegenwoordigers van de bevolkingsvisserij, hun raadsman Antoon Karg en leden van de Raad van Toezicht – Udo Karg en Mark Lall – hun zorgen uitgesproken over de gang van zaken rond het VKI. Zij benadrukten het belang van een onafhankelijk functionerend instituut.

Staf vraagt rust en continuïteit
Tegelijkertijd heeft de staf van het VKI zich in een brief aan de Raad van Toezicht uitgesproken voor rust, continuïteit en stabiliteit binnen het instituut. In de verklaring stellen stafleden dat binnen het VKI sprake is van orde, professionele beheersing en een ongestoorde voortgang van de dagelijkse werkzaamheden.

Volgens de stafleden verlopen import- en exportactiviteiten, inspecties, keuringen, certificeringsprocessen, laboratoriumtesten en administratieve ondersteuning normaal. Ook spreken zij steun uit voor de koers van de Raad van Toezicht, gericht op transparantie, versterking van governance en herstel van vertrouwen binnen en buiten het instituut.

Daarnaast roepen de ondertekenaars alle betrokken partijen op om de rust binnen het VKI te respecteren en ruimte te geven aan een zorgvuldig en objectief proces van waarheidsvinding, in het belang van de visserijsector en de reputatie van Suriname.

VKI groeide onder Colli
Volgens de sprekers op de persconferentie heeft de overheid zich in het verleden vaker een onbetrouwbare partner getoond als het om het VKI gaat. De sector zou herhaaldelijk hebben moeten ingrijpen om het instituut naar behoren te laten functioneren. Onder leiding van Colli, die tijdens de bijeenkomst werd omschreven als “de Eddy Jharap van het VKI”, groeide het instituut naar Europese standaarden. Het VKI zou nog steeds op dat niveau functioneren en een unieke positie in het Caribisch gebied innemen.

Financiële verslagen wel aanwezig
Ook werd tijdens de persconferentie weersproken dat financiële verslaglegging zou ontbreken. Volgens Lieuw-A-Soe zijn de jaarverslagen wel degelijk beschikbaar, maar is vanwege de invoering van het nieuwe IFRS-systeem dispensatie verleend tot 2026 voor de aangepaste rapportagevorm. Jaarlijkse financiële verslagen zouden nog steeds worden opgesteld door onafhankelijke accountants, conform internationale regels. Ook CLAD trad tot 2020 op als externe accountant.

De organisatoren verklaarden pas tijdens de persconferentie kennis te hebben genomen van een brief van minister Mike Noersalim aan de Raad van Toezicht, met een kopie aan president Jennifer Simons, waarin een waarnemend directeur en tweede procuratiehouder werden aangewezen.

Bevoegdheid minister betwist
Vertegenwoordigers van de sector stellen dat de minister volgens de statuten niet bevoegd is om zelfstandig een tweede procuratiehouder aan te wijzen. Volgens hen mag de directeur zelfstandig tekenen tot SRD 10.000. Voor hogere bedragen is medeondertekening vereist door de voorzitter van de Raad of een tweede procuratiehouder. Die persoon zou normaliter door de directeur worden voorgedragen en door de Raad worden goedgekeurd.

Volgens de sector is die medeondertekenaar traditioneel iemand uit de visserijsector, omdat het gaat om gelden die door de sector zelf zijn opgebracht. De vorige procuratiehouder was Udo Karg, die nu deel uitmaakt van de Raad van Toezicht.

Wantrouwen gegroeid
Verder werd gesteld dat Colli heeft geweigerd Resida als medeondertekenaar aan te wijzen, omdat hij volgens de sector geen draagvlak geniet. Zijn optreden tijdens een meeting met de president zou vragen hebben opgeroepen, onder meer over geheimhouding en privacy.

Daarop heeft de FSA schriftelijk verantwoording gevraagd aan de Raad van Toezicht. Volgens Lieuw-A-Soe kwamen daarop geen bevredigende antwoorden, waardoor het wantrouwen verder groeide. Colli zou Mark Lall hebben voorgedragen als procuratiehouder, maar daarop is volgens haar nooit gereageerd. “We weten niet wat hun agenda is, maar het verbaast ons dat zij hun zin hebben gekregen,” zegt Lieuw-A-Soe. “We kijken uit naar wat er nu gaat gebeuren.”

Zorgen over EU-audit
De sector benadrukt dat Colli het instituut achterlaat met een banksaldo van ruim US$ 600.000. Tegelijkertijd leeft grote bezorgdheid over de komende audit van de Europese Unie. In de afgelopen jaren doorstond het VKI deze controles zonder problemen. Volgens Lieuw-A-Soe voelde Colli zich zodanig geïntimideerd en onder druk gezet door de Raad van Toezicht en het quick scan-team, dat zij besloot haar functie neer te leggen. Daarbij zouden ook beschuldigingen van witwassen zijn geuit.

Colli heeft inmiddels laten weten minister Noersalim en de Raad van Toezicht juridisch aan te pakken als beschuldigingen over misstanden en financiële tekortkomingen niet met bewijzen worden gestaafd. Het door haar gestelde ultimatum loopt op 28 april af.