“De schuldencrisis van 2025 begon niet bij Santokhi, maar bij tien jaar NDP-beleid.”

De jaarrede van president Jennifer Simons benadrukte vooral het tekort dat in mei 2025 werd aangetroffen. Maar de feiten tonen aan dat de fundamenten van de huidige schuldencrisis in de periode 2010–2020 zijn gelegd, tijdens tien jaar NDP-bewind.

In haar eerste jaarrede stelde president Simons dat de regering bij aantreden in mei 2025 geconfronteerd werd met een primair tekort van –7,8% van het BBP, nadat het IMF-programma enkele maanden eerder was beëindigd. Daarmee werd de indruk gewekt dat de huidige financiële nood vooral een erfenis zou zijn van de regering-Santokhi (2020–2025).

Een eerlijke analyse van de feiten laat echter een ander beeld zien.
De erfenis van 2010–2020
Onder de regeringen-Bouterse (NDP) is de staatsschuld van Suriname in tien jaar tijd ongecontroleerd opgelopen. Volgens het Bureau voor de Staatsschuld werden tussen 2010 en juli 2020 in totaal 225 leningen afgesloten, waarvan 169 in vreemde valuta. In juli 2020 bedroeg de staatsschuld al US$ 3,9 miljard. Aan het eind van datzelfde jaar was de schuld gestegen tot SRD 57 miljard, met een schuldratio van circa 159% van het BBP.

Internationaal geldt 60% van het BBP al als risicogrens. Suriname zat dus ver boven die grens. Dit was geen natuurramp, maar het gevolg van politiek beleid.

Sanering onder Santokhi (2020–2025)
De regering-Santokhi erfde deze torenhoge schuld en sloot in 2021 een akkoord met het IMF. Dat programma bracht pijnlijke maatregelen met zich mee: vermindering van subsidies, striktere belastinginning en bezuinigingen. Voor de bevolking waren de gevolgen zwaar voelbaar in inflatie, koersval en koopkrachtverlies.

Toch werden onder dit IMF-programma stappen gezet naar herstel. Eind 2024 was de schuldratio gedaald tot circa 74% van het BBP — een halvering ten opzichte van de piek in 2020. Dat toont aan dat de saneringsmaatregelen, hoe pijnlijk ook, effect hadden. Daartegenover stond echter een zeer zwak uitgevoerd sociaal programma, waardoor de kwetsbaarste groepen onvoldoende bescherming genoten tijdens deze moeilijke periode.

De verantwoordelijkheid van nu!
Met de terugkeer van de NDP in 2025 is dezelfde partij opnieuw verantwoordelijk voor de staatsfinanciën. Volgens artikel 147 van de Grondwet draagt de regering de algemene leiding over de financiën van de Staat. Het is daarom juridisch noch moreel houdbaar om uitsluitend te wijzen naar 2020–2025, terwijl de basis van de crisis in de eigen regeerperiodes (2010–2020) ligt.

Conclusie
Het Surinaamse volk verdient de waarheid. De financiële crisis van 2025 is niet het gevolg van vijf jaar saneringsbeleid, maar van tien jaar schuldopbouw onder de NDP, gevolgd door een moeizaam IMF-hersteltraject.

De NDP kan pas aanspraak maken op geloofwaardigheid als zij openlijk erkent dat de huidige problemen in de eerste plaats voortkomen uit haar eigen beleid in 2010–2020. Zonder die eerlijkheid is elk herstelplan gebouwd op halve waarheden.

C. Nagessar LLB