In ons land zien we het keer op keer gebeuren: belangrijke functies worden niet ingevuld door de meest deskundige kandidaten, maar door partijloyalisten die vooral worden beloond voor hun trouw aan de politieke macht. Dit fenomeen is diepgeworteld en blijft een hardnekkig probleem dat onze instituties schaadt en de samenleving duur komt te staan.

Het begint vaak onschuldig, met een 'bedankje' aan trouwe aanhangers in de vorm van een mooie baan of een leidende functie. Maar wat gebeurt er als de persoon op die plek geen ervaring of vakkennis heeft? De gevolgen zijn verstrekkend: inefficiëntie, stagnatie en niet zelden corruptie en wanbeheer.

Het geval bij Canawaima Management Company, waarbij de volledige raad van commissarissen werd vervangen na ampele maanden en vervolgens de onderhandelingstoelage van de bondsvoorzitter naar boven kwam drijven, staat hier niet op zichzelf. Belangenverstrengeling is eerder regel dan uitzondering bij dit soort politieke beloningen.

Ondeskundigheid op cruciale plekken betekent dat beslissingen niet altijd op inhoud worden genomen, maar vaak op basis van politieke belangen. Projecten raken vertraagd, middelen worden verkeerd besteed en de kwaliteit van dienstverlening aan burgers daalt. Dit leidt tot frustratie en groeiend wantrouwen. Wie durft immers nog te vertrouwen op een systeem waarin niet de beste, maar politiek-gewillige mensen de macht krijgen?

De praktijk bevestigt dit keer op keer. Of het nu gaat om leidinggevenden binnen overheidsinstanties, toezichthouders of bestuursfuncties in publieke organisaties: expertise wordt al te vaak ingeruild voor loyaliteit. Ook bij de luchtvaartdienst, een cruciale schakel in veilig vliegverkeer, blijkt hoe ondeskundig leiderschap de kwaliteit en veiligheid ondermijnt. Dit is niet slechts een organisatorisch probleem; het heeft serieuze maatschappelijke gevolgen. Ondeskundige leidinggevenden zijn makkelijker te manipuleren en maken vaker verkeerde keuzes.

Het is hoog tijd dat we deze politieke cultuur doorbreken. Benoemingen moeten gebaseerd zijn op meritocratie: kennis, ervaring en integriteit moeten centraal staan. Alleen zo bouwen we aan sterke, betrouwbare instituties die het algemeen belang dienen en het vertrouwen van burgers winnen. Helaas zien we bij elke regeringswissel hetzelfde patroon terugkeren.

De samenleving verdient leiders die niet alleen gekozen zijn vanwege hun politieke kleur, maar vooral hun vak verstaan. Uiteindelijk betalen wij allemaal de prijs voor ondeskundig bestuur – in onze portemonnee, onze veiligheid en ons vertrouwen.

Het vereist politieke moed en verantwoordelijkheidsgevoel om deze trend te keren en te kiezen voor een eerlijker en effectiever systeem waarin competentie de doorslag geeft. Alleen dan kunnen we bouwen aan een toekomst waarin het publieke belang écht vooropstaat.

Indra Toelsie