De Assembleeleden Jennifer Vreedzaam en Patrick Kensenhuis (beiden NDP) hebben waarnemend procureur-generaal Garcia Paragsingh gevraagd om een onderzoek in te stellen naar gronduitgifte in Inheemse gebieden. Zij betreuren het dat procedures en regels voor aanvragen en uitgifte van grond niet worden nageleefd. Door gebrek aan behoorlijk bestuur, transparantie en rechtsbescherming wordt het bestaan van Inheemse volkeren niet beschermd.

"Edelachtbare vrouwe,
 
Vanuit de inheemse dorpsgemeenschappen Powakka en Troeli/Pikin Saron heeft ondergetekende kennis genomen van gronduitgifte en de verkoop van desbetreffende gronden.

De huidige wetgeving o.a. DECREET van 15 juni 1982, houdende regelingen met betrekking tot de uitgifte van domeingrond, geeft de procedures en regels aan voor het verkrijgen van grond en/of concessies voor verschillende doeleinden zoals o.a landbouw, houtkap en het winnen van edele metalen, terwijl de wet DECREET van 15 juni 1982, houdende vaststelling van algemene beginselen inzake het grondbeleid, aangeeft in artikel 4 dat “bij het beschikken over domeingrond worden de rechten van in stamverband levende Bosnegers (tribale volken) en Indianen (inheemse volken) op hun dorpen, nederzettingen en kostgronden geëerbiedigd”.

Gezien het feit dat er gronden in Inheemse woon- en leefgebieden n.l. in de dorpsgemeenschappen Powakka en Troeli/Pikin Saron zijn uitgegeven, waarop zij wonen en waar zij in hun levensonderhoud moeten voorzien, is de vraag in hoeverre de procedures en regels in acht zijn genomen bij deze aanvraag en uitgifte, gezien het feit dat op de uitgegeven gronden zichtbaar woonhuizen staan, landbouw wordt uitgeoefend en waar er jachtgebieden zijn ingesteld. Inheemse leefgemeenschappen hebben het recht om te leven in vrijheid, vrede en veiligheid als oorspronkelijke volkeren van Suriname en bezitten zij eveneens het recht om actief te participeren in het gronduitgiftebeleid als onderdeel van hun zelfbeschikkingsrecht cq bestuurlijke autonomie.

Op 25 november 2015 werd de Staat Suriname door het Inter-Amerikaans Hof voor Mensenrechten veroordeeld vanwege grove schendingen van mensenrechten in de zaak van de Kalina-Loko volkeren. De veroordeling staat te boek als het Kalina-Lokono vonnis.

Als gevolg van deze schendingen hebben de Kaliña en Lokono volkeren geen gebied dat op hun naam is afgebakend en van een titel voorzien en worden delen van hun gebied uitgegeven aan derden zonder enig voorafgaand toestemmingsbeleid.

De Staat heeft in de zaak van de Kalina-Lokono volkeren onder andere het recht van toegang tot gedegen informatie en consultatie geschonden, omdat deze volkeren niet beschikken over geschikte of effectieve rechtsmiddelen om de genoemde rechten te vorderen.

Bij de aanvraag en uitgifte van gronden in Powakka en Troelie (Pikin Saron) door de staat c.q. overheid, blijkt dat de minimale bestaande mechanismen voor rechtsbescherming van inheemse volkeren onvoldoende zijn benut en dat er vermoedelijk geen sprake is geweest van participatie noch gedegen consultatie vanuit het Ministerie van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB) noch vanuit de districtscommissaris van het District Para.

De aanvraag en de gronduitgifte in ogenschouw genomen, is de vraag wie verantwoordelijk gesteld moet worden gezien het feit dat er vermoedelijk geen gedegen onderzoek is gedaan vanuit grondinspectie, geen voorafgaand geïnformeerde toestemming van de lokale dorpsgemeenschappen is verkregen en hiermee de onjuiste adviezen vanuit het Districtscommissariaat zijn geweest.

Voorts zijn er in de Anti-corruptie wet van 24 september 2017 wijzigingen opgenomen in het DECREET van 15 juni 1982, houdende regelingen met betrekking tot de uitgifte van domeingrond, het betreft een aanscherping van bestaande regeling bij aanvragen en uitgifte van grond waarbij de juiste procedures, voorwaarden etc gevolgd dienen te worden en een publicatieplicht van aanvragen en gronduitgifte bij zowel het Districtscommissariaat, elektronische media als de lokale dagbladen dient te geschieden. Het niet naleven is in strijd met de bepalingen in de Anti-Corruptiewet en is de aanvragen en uitgifte van gronden hierdoor van rechtswege nietig.  

Gelet op het feit dat de vermoedelijke handelingen die zijn gepleegd in strijd zijn met wettelijke voorschriften, voorwaarden of procedures om vermoedelijk voor zichzelf of een ander enig onrechtmatig voordeel te verkrijgen is het vooral van belang dergelijke incidenten niet af te doen met stilte.
 
Het is betreurenswaardig dat procedures en regels voor aanvragen en uitgifte van grond niet worden nageleefd en er een gebrek is aan behoorlijk bestuur, transparantie en rechtsbescherming in deze het bestaan van inheemse volkeren, niet wordt beschermd.

Ondergetekenden doen als Inheemse belanghebbende en volksvertegenwoordigers, het verzoek om vooralsnog een onderzoek in te stellen naar de vermoedelijke strafbare handelingen bij aanvragen en gronduitgifte in de Inheemse gebieden Powakka en Troeli/Pikin Saron door het Ministerie van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB), waarbij functionarissen vermoedelijk hebben ondertekend of medeondertekend, resoluties of beschikkingen of enig ander bestuursbesluit in de wetenschap, dat daarmee een wettelijk voorgeschreven procedure wordt overtreden of een wettelijk verbod wordt geschonden.

Gelet op onze functie als volksvertegenwoordigers en de taakstelling opgelegd ingevolge de Grondwet om in De Nationale Assemblée, de gemeenschap van de juiste informatie te dienen, doen wij middels dit schrijven beleefd doch dringend een verzoek aan u om een onderzoek in te stellen.

Wij spreken de hoop uit om op bijzonder kort termijn antwoord van u te vernemen. Erop vertrouwende dat zulks zal geschieden, zodat wij ons ten volle kunnen blijven kwijten van onze taak als volksvertegenwoordiger, verblijven wij."