De Amerikaanse chaostheorie in de praktijk

Een reactie op: ‘VS stuurt straaljagers naar Puerto Rico’ (SN 060925) en ‘Maduro belooft soevereiniteit Venezuela…’ (SN 070925)

“De dief komt niet dan om te stelen en te slachten en te vernietigen; Ik ben gekomen opdat zij leven hebben en overvloed.” – Johannes 10:10
“En God de Almachtige heeft elk volk zijn toegemeten tijd en grenzen bepaald.” – Handelingen 17:26

Latijns-Amerika: Venezuela en Panama als voorbeelden
De huidige houding van de VS tegenover Venezuela is typerend voor hun diplomatieke strategie. China wordt consequent aangeduid als bedreiging, maar het is duidelijk dat de VS met agressieve sancties, politieke druk en steun aan extreemrechtse oppositiegroepen het land destabiliseert. Dit herinnert pijnlijk aan de rol die de VS decennialang speelde in Panama, waar president Noriega met een valse aanklacht van drugshandel werd afgezet om de Amerikaanse hegemonie te behouden.

Het motto van regime change blijft leidend. Niet alleen onder Trump, maar ook onder leiders als Obama en Clinton was interventie het uitgangspunt. Zo droeg Obama actief bij aan de val van Muammar Khadaffi via de NAVO. Libië, ooit een van Afrika’s stabielere landen, verviel sindsdien in anarchie, gewapende conflicten en een vluchtelingencrisis die Europa raakte.

Irak, Afghanistan, Gaza, Sudan en Iran: een terugkerend patroon
In Irak leidde de invasie van 2003, gebaseerd op gefabriceerde bewijzen, tot jarenlange burgeroorlogen en de opkomst van ISIS. Afghanistan veranderde in een eindeloze nachtmerrie van geweld, ondanks tientallen jaren Amerikaanse militaire aanwezigheid. Iran werd voortdurend onder druk gezet met sancties en dreigementen, met als doel de interne politiek te manipuleren.

Deze voorbeelden zijn geen incidenten, maar kenmerken van een beleid dat gericht is op het ondermijnen van soevereine staten die zich onttrekken aan Amerikaanse invloed.

Wie mag de wereld leiden? Kritiek op machtsstructuren
Anno 2025 lijkt een groot deel van de mondiale veiligheidsrisico’s te worden veroorzaakt door een kleine groep leiders: Trump, Netanyahu, Poetin — allemaal overwegend Kaukasische mannen die met harde hand en nationalistische retoriek het mondiale evenwicht bedreigen. Terwijl landen als China, India en diverse Afrikaanse staten zich richten op economische ontwikkeling en diplomatie, worden juist zij onterecht als zondebok aangewezen.

Europa en Amerika presenteren zich als ‘wereldpolitie’, maar de geschiedenis toont dat zij zelf vaak de grootste bedreiging vormen. Van het bombarderen van burgers in Vietnam, Gaza en Oekraïne tot het manipuleren van verkiezingen en leiderschap in Latijns-Amerika: Amerikaanse ‘vrede’ komt vaak via bommen en diplomatiek bedrog.

De demonische krachten achter de oorlogsindustrie
Noam Chomsky wijst op het ‘militair-industrieel complex’, een netwerk van belangen dat oorlogen niet alleen voortbrengt, maar ook in stand houdt. De enorme winsten van wapenfabrikanten en hun politieke bondgenoten sturen beleid aan. Howard Zinn benadrukt dat duizenden Amerikaanse soldaten, vaak mannen en vrouwen van kleur, worden ingezet als pionnen in een spel dat henzelf niet ten goede komt, maar de elite die het systeem beheerst.

Het is schrijnend dat veel van deze soldaten niet beseffen dat hun inzet voortkomt uit een systeem geworteld in kolonialisme, racisme en uitbuiting. De retoriek over vrijheid en democratie maskeert in werkelijkheid een streven naar controle en overheersing.

De toekomst: een front tegen Amerikaanse overheersing?
Voor de landen van Zuid- en Midden-Amerika is het van cruciaal belang gezamenlijk weerstand te bieden tegen deze vorm van overheersing. Venezuela mag niet opnieuw het lot van Panama ondergaan, verpletterd door buitenlandse interventie.

Dit vereist niet alleen regionale solidariteit en diplomatie, maar ook bewustwording dat de Amerikaanse inmenging historisch gezien steeds weer gepaard gaat met leugens en oorlog. Alleen door die cyclus te doorbreken kan het continent zich bevrijden van buitenlandse dominantie.

De VS hebben zich wereldwijd herhaaldelijk bewezen als kampioen in het creëren van chaos. Hun optreden strookt niet met vrede en stabiliteit, maar met het tegenovergestelde: het zaaien van conflicten om strategische en economische macht te behouden.

Deze analyse is geïnspireerd op de inzichten van Noam Chomsky (De Chaostheorie, De Verdorven Democratie) en Howard Zinn (De Geschiedenis van het Amerikaanse Volk), en op recente ontwikkelingen rond Venezuela en de Latijns-Amerikaanse politiek.