Minister Melvin Bouva en zijn counterpart tekenen de overeenkomst. De presidenten kijken toe.
De presidenten Jennifer Simons en Luiz Inácio Lula da Silva van Brazilië hebben besloten de samenwerking aanzienlijk te verdiepen. De gezamenlijke verklaring die na afloop van het officiële bezoek werd uitgebracht, omvat tientallen concrete afspraken op politiek, economisch, sociaal, veiligheids- en internationaal niveau.

De ontmoeting vond plaats in het jaar waarin Suriname en Brazilië vijftig jaar diplomatieke betrekkingen vieren. Beide presidenten spraken hun tevredenheid uit over de bestaande samenwerking, maar benadrukten vooral het enorme potentieel voor verdere groei. Om die samenwerking structureel vorm te geven, wordt een gezamenlijke commissie van de ministeries van Buitenlandse Zaken ingesteld die de uitvoering van de afspraken zal monitoren en nieuwe initiatieven moet stimuleren.


Nieuwe economische en handelsagenda
Een van de belangrijkste uitkomsten van het bezoek is de beslissing om te werken aan een nieuw en uitgebreider handelsakkoord tussen beide landen. Suriname en Brazilië willen de huidige handelsafspraken moderniseren en uitbreiden om meer investeringen, handel en economische integratie mogelijk te maken.

Beide landen willen obstakels voor landbouwproducten verminderen door nauwere samenwerking tussen veterinaire, sanitaire en fytosanitaire autoriteiten. Ook moet de export van nieuwe landbouwproducten naar elkaars markten worden vergemakkelijkt.

Daarnaast werd veel aandacht besteed aan samenwerking in de tropische landbouw, voedselzekerheid en de ontwikkeling van plattelandsgebieden.

Olie, gas en energie centraal
Op energiegebied zien beide landen grote kansen. De samenwerking tussen Staatsolie en Petrobras krijgt een prominentere plaats. De presidenten spraken af de samenwerking rond olie- en gasontwikkeling verder uit te bouwen, maar tegelijkertijd ook nadrukkelijk in te zetten op hernieuwbare energie.

Een opvallend onderdeel is de heropleving van het Arco Norte-project. Daarbij wordt gekeken naar een regionale koppeling van elektriciteitsnetwerken tussen Brazilië, Suriname, Guyana en Frans-Guyana. Ook wordt onderzocht of regionale gasinfrastructuur kan worden ontwikkeld.

Minister Raymond Landveld is samenwerking op luchtvaartgebied aangegaan.

Verbetering van transportverbindingen
● Brazilië en Suriname willen de fysieke verbindingen tussen beide landen verbeteren.
● Daarbij wordt ingezet op:
● directe maritieme verbindingen tussen Suriname en Brazilië;
● verbetering van havenactiviteiten;
● versterking van de transportcorridors binnen het Guyanaschild;
● ondersteuning van de brug over de Corantijnrivier tussen Suriname en Guyana;
● betere regionale wegverbindingen via Guyana en Frans-Guyana.

Ook wordt samenwerking tussen de luchtvaartautoriteiten van beide landen opgezet.
● Sterkere samenwerking tegen criminaliteit
● Veiligheid vormt een belangrijk onderdeel van de nieuwe relatie.

Beide landen willen intensiever samenwerken tegen:
● drugshandel;
● mensenhandel;
● wapensmokkel;
● illegale goudwinning;
● cybercriminaliteit;
● milieumisdrijven.

Er zijn verschillende overeenkomsten ondertekend tussen de Braziliaanse federale politie, het Korps Politie Suriname en andere veiligheidsinstanties. Ook komen er gezamenlijke operaties, snellere informatie-uitwisseling en nauwere grensbewaking.

Focus op illegale goudwinning en milieucriminaliteit
Een opvallend onderdeel van de verklaring betreft de bestrijding van illegale mijnbouw.
Suriname en Brazilië erkennen dat illegale goudwinning grote schade veroorzaakt aan natuurgebieden en lokale gemeenschappen. Er wordt daarom ingezet op:
● betere controle op de herkomst van goud;
● meer transparantie in de goudsector;
● bestrijding van goudsmokkel;
● vermindering van het gebruik van kwik;
● bescherming van het Amazonegebied.

Ook willen beide landen hun samenwerking rond satellietmonitoring van bossen uitbreiden via samenwerking tussen INPE (Brazilië) en de Stichting voor Bosbeheer en Bostoezicht (SBB).

Defensie en grensbewaking
De samenwerking tussen de strijdkrachten wordt eveneens uitgebreid.
Brazilië en Suriname gaan samenwerken op het gebied van:
● militaire opleidingen;
l● uchtverkeersleiding;
● grensbewaking;
● luchtruimbewaking;
● fezamenlijke militaire operaties langs de grens.

Ook zijn afspraken gemaakt met de Braziliaanse vliegtuigbouwer Embraer over samenwerking op het gebied van luchtvaart, defensie en veiligheid.

Onderwijs, wetenschap en technologie
De twee landen willen meer investeren in kennisuitwisseling.
Daaronder vallen:
● studiebeurzen;
● studentenuitwisselingen;
● diplomatieke opleidingen;
● wetenschappelijk onderzoek;
● digitale innovatie;
● technologische ontwikkeling.
Surinaamse studenten krijgen meer mogelijkheden om deel te nemen aan Braziliaanse uitwisselingsprogramma's.

Gezondheidszorg en sociale ontwikkeling
Op gezondheidsgebied zijn eveneens belangrijke afspraken gemaakt.
Brazilië zal Suriname ondersteunen bij:
● versterking van de gezondheidszorg;
● opleiding van medisch personeel;
● bestrijding van infectieziekten;
● gezondheidszorg in grensgebieden;
● zorg voor Inheemse gemeenschappen.
President Lula feliciteerde Suriname bovendien met de WHO-certificering als malariavrij land.

Minister Diana Pokie heeft onderhandeld over samenwerking voor bestrijding van armoede. 

Huisvesting en armoedebestrijding
President Simons toonde bijzondere belangstelling voor het Braziliaanse huisvestingsprogramma Minha Casa, Minha Vida.
Brazilië heeft toegezegd zijn ervaringen met sociale woningbouw te delen, inclusief administratieve systemen, software en uitvoeringsmodellen die mogelijk aangepast kunnen worden aan de Surinaamse situatie.

Daarnaast willen beide landen samenwerken op het gebied van:
● armoedebestrijding;
● voedselzekerheid;
● sociale bescherming;
● ondersteuning van vrouwen en jongeren;
● ontwikkeling van familiebedrijven in de landbouw.
● Inheemse volken en lokale gemeenschappen
Beide landen onderstrepen het belang van de bescherming van de rechten van Inheemse volken en traditionele gemeenschappen.

Er komen initiatieven voor:
● betere gezondheidszorg;
● bescherming van leefgebieden;
● kennisuitwisseling;
● versterking van participatie van Inheemse gemeenschappen bij besluitvorming.
● Regionale en internationale samenwerking

Suriname en Brazilië bevestigen hun samenwerking binnen organisaties zoals:
● de Organisatie van het Amazonesamenwerkingsverdrag (OTCA);
● de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS);
● CELAC;
● de Verenigde Naties.

Beide presidenten spreken zich uit voor versterking van multilateralisme, hervorming van de VN-Veiligheidsraad en meer invloed voor ontwikkelingslanden binnen internationale besluitvorming.

Historische verdieping van de relatie
De gezamenlijke verklaring laat zien dat Suriname en Brazilië hun relatie niet langer uitsluitend zien als een goede buurrelatie, maar als een strategisch partnerschap. Vrijwel alle belangrijke beleidsterreinen komen daarin terug: economie, handel, energie, veiligheid, infrastructuur, gezondheidszorg, onderwijs, wetenschap, defensie en sociale ontwikkeling.

Voor Suriname betekent dit potentieel toegang tot Braziliaanse expertise, technologie, investeringen, opleidingen en markttoegang. Voor Brazilië biedt de samenwerking een verdere versterking van zijn positie binnen het Guyanaschild en het noordelijk deel van Zuid-Amerika.