Suriname is wereldnieuws. Nu ja, wereldnieuws is misschien overdreven. In ieder geval is het zo dat andere landen over ons schrijven. Wat weten ze dan te melden? Dat Suriname mogelijk eindelijk welvarend gaat worden, dankzij olie. Toegegeven, het is niet de meest positieve kop. Welvarend is wel iets waar veel Surinamers van dromen. Maar het woord ‘eindelijk’ heeft een behoorlijk negatieve lading. De term is overigens volledig terecht gekozen.

We hebben er in het verleden namelijk best wel een potje van gemaakt. Zo eerlijk moeten we zijn. Financiën zijn lang niet ons sterkste punt geweest. Op dat vlak ligt er een behoorlijke uitdaging te wachten. Als het goed is, stromen er vanaf 2028 niet alleen liters olie binnen, maar ook dollars. Heel veel dollars. Hoeveel precies is nog niet duidelijk. Schattingen houden het op 16 tot 28 miljard. Er zijn dagen dat ik het niet in mijn binnenzak heb zitten.

Nu al gezeik?
Geld is onmisbaar, maar het zorgt ook voor problemen. Dat heeft geld altijd al gedaan, vanaf het moment dat het het belangrijkste middel werd om spullen aan te schaffen. In die zin was ruilhandel een stuk beter. Toen was er ook wel gezeik over de waarde van de te ruilen items, maar werd er niemand om vermoord. Dat is nu wel anders. Doden zijn er gelukkig nog niet gevallen en dat gaat ook niet gebeuren. Dit is namelijk dé kans om aan de wereld te laten zien wat Suriname voor land is. Vooruitlopend op de verkiezingen mogen alle deelnemende partijen in hun programma opnemen hoe het boren naar olie wordt aangepakt. Dan heb ik het niet over het technische verhaal, maar over het financiële aspect. Hoe gaan we in Suriname op een goede manier met het geld om?

Olie is oorlog
Voor de duidelijkheid, ik ben niet tegen het boren naar olie. Absoluut niet. Suriname zou in enkele jaren van een arm naar een welvarend land gaan. Dat is niet alsof je van het zesde naar het vijfde niveau promoveert, maar in één keer mag meedoen aan de Champions League. En dat baart me zorgen. Wie geld heeft, heeft macht. En wie macht heeft, wil die koste wat kost niet verliezen.

Nu kun je niet zo hard stellen dat landen die olie produceren verscheurd worden door oorlog. De grootste producent is de Verenigde Staten. Je kunt van alles over dat land zeggen, maar niet dat het er constant oorlog is. Er zijn helaas ook andere voorbeelden, zoals Nigeria en Koeweit. Aan de andere kant moeten we ons ook weer niet bang laten maken door doemscenario’s. Onze buren van Guyana zijn al een aantal jaar bezig met het boren naar olie. En daar gaat het op zich prima. Het land is in elk geval bezig om welvarender te worden.

Waakhond vanaf 2025
De verkiezingen van volgend jaar komen op een uitstekend moment. We kunnen de miljarden die uit de olieproductie komen aangrijpen om een ministerie van Olie of iets dergelijks in het leven te roepen. Dit ministerie neemt de rol van waakhond op zich. Het zou toch te gek voor woorden zijn dat de financiële meewind waar we al jaren op wachten, ten koste moet gaan van hoe we in dit prachtige land met elkaar omgaan. Het startpunt is in principe zo dat we het niet kunnen verzieken. Vele miljarden dollars, waarmee we onze staatsschuld en de lening aan China kunnen aflossen. En dan houden we nog het overgrote deel van de opbrengst over. Heren politici, doe er uw voordeel mee.

R.F.N. Bouterse