Standpunt OM in 2016 deel verzoekschrift '8 december vonnissen'

Het Openbaar Ministerie (OM) stelde in 2016 dat het vonnis van het Hof van Justitie niet uitvoerbaar was. Elgin vroeg om de vervolging weer met een jaar te schorsen. Vier jaar geleden, in mei 2012 werd het strafproces geschorst, nadat de Amnestiewet van kracht werd. Het Hof van Justitie besloot in 2015 dat de Amnestiewet buiten beschouwing moest worden gelaten en het proces moest worden voortgezet.

Het OM voerde aan dat voordat de strafeis gesteld kon worden, er wetswijzing heeft plaatsgevonden. "Deze wetswijziging heeft een formeel vervolgingsbeletsel doen ontstaan. De auditeur-militair stelt vast dat op heden 4 maart 2016 het formeel vervolgingsbeletsel nog steeds bestaat."

De vervolgingsambtenaar haalde aan dat de Krijgsraad in het vonnis van 11 mei 2012 heeft gesteld dat ze is gestuit op een prealabele rechtsvraag, waarvan de beantwoording noodzakelijk is ter verdere beslissing in deze strafzaak. De Krijgsraad schorste de vervolging en wilde eerst de vraag beantwoord hebben of er sprake is van inmenging in een zaak die onder de hamer van de rechter is. Elgin concludeerde in zijn pleidooi dat het vonnis van de Krijgsraad "zowel in gezag van gewijsde als kracht van gewijsde zijn komen te verkeren. Met de uitdrukking gezag van gewijsde wordt de bindende kracht van het vonnis bedoeld".

De auditeur-militair blijft erbij dat het aandragen van bewijs door het requisitoir pas aan de orde kan komen, nadat de prealabele rechtsvraag in het voordeel van het Openbaar Ministerie is beantwoord. Andere beslissingen zijn volgens hem in strijd met de wet. "Strafvordering heeft alleen plaats op de wijze als bij wet voorzien. Dit is het onweerlegbaar wettelijk uitgangspunt, omdat strafvordering plaats moet vinden op de wijze waarop bij wet wordt voorzien, zal de auditeur-militair deze regel nooit en te nimmer terzijde kunnen schuiven," betoogde Elgin.

"De gewijzigde Amnestiewet voorziet in een vervolgingsbeletsel of deze of gene het daarmee oneens is of niet. Ook de vervolgingsambtenaar is bewaker van een goede procesorde. Hij heeft een recht handhavende taak. Het OM is noch voorstander noch tegenstander van het strafproces," benadrukte Elgin. Hij merkte op dat in de uitvoering van zijn taak hij aanvallen heeft ervaren op zijn professionaliteit en zijn kunde.

Het advocatenteam voert aan dat door het niet dan wel niet correct toekennen van de wettelijke rechtsgevolgen van de Amnestiewet, de processen ter terechtzitting in eerste aanleg zijn opgeschort in plaats van - zoals de wetgever uitdrukkelijk voorgeschreven - definitief beëindigd zijn. Verwezen wordt naar het ondersteunende standpunt van het OM, vervat in de negen pagina's tellende schriftelijke verhandeling van Elgin, gericht tegen de Krijgsraad.

Diverse passages worden aangehaald uit de verhandeling van de auditeur militair om aan te tonen dat er fouten zijn gemaakt tijdens het rechtsproces. Er is in strijd gehandeld met het Wetboek van Strafvordering. Dit levert volgens de advocaten een openlijke grove schending van het legaliteitsbeginsel op. Er zou ook geen sprake zijn van mensenrechtenschendingen en/of misdaden tegen de menselijkheid. Het advocatenteam vindt dat de toegepaste Amnestiewet niet kan worden teruggedraaid en de rechtsgevolgen van deze toepassing overeind zijn gebleven, met alle daaruit voortvloeiende wettelijke rechtsgevolgen.