Magyar’s overwinning markeert mogelijk einde van EU-Hongarije spanningen

Orbán, die meer dan 16 jaar aan de macht was, voerde een voortdurende strijd met de EU. Hij steunde Rusland fel, blokkeerde sancties tegen Moskou en verzette zich tegen financiële steun aan Oekraïne. Deze koers leidde tot sancties, het afsluiten van Europese fondsen en diplomatieke isolatie.

Nu hebben Europese landen weer een partner om mee te onderhandelen, zeggen experts. “Magyar wil niet dat Hongarije een paria-staat wordt; hij ziet Hongarije als onderdeel van de EU en wil meebeslissen in Brussel,” aldus Orsolya Raczova van Eurasia Group.

Kiezers noemden de economie en de kosten van levensonderhoud als belangrijkste zorgen en dat was ook de inzet van Magyar’s campagne, die beloofde de economie nieuw leven in te blazen. Daarbij is het “vrijmaken van EU-gelden een prioriteit,” aldus Raczova.


De EU stelde na de coronapandemie meer dan 16 miljard euro beschikbaar voor Hongarije, maar het land heeft nog niet voldaan aan de voorwaarden om dat geld te ontvangen. Magyar zal voor een deadline in augustus wetten moeten goedkeuren die onder meer de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de rechtsstaat en corruptiebestrijding verbeteren.

De noodzaak om dat geld vrij te krijgen, kan Magyar ertoe brengen een meer coöperatieve houding aan te nemen ten aanzien van Oekraïne. De nieuwe leider, een conservatief en voormalig bondgenoot van Orbán die zich in 2024 van hem afscheidde, is tegen een versnelde toetreding van Oekraïne tot de EU en tegen militaire steun aan Oekraïne. Toch wordt verwacht dat hij minder confronterend zal zijn dan zijn voorganger en het veto tegen een miljardenlening aan Oekraïne zal opheffen.

“Er zal een ruilhandel plaatsvinden: geld voor Oekraïne in ruil voor geld voor Hongarije,” zegt Pawel Zerka van het European Council on Foreign Relations.

Magyar wil Hongarije weer dichter bij het Westen brengen in de relatie met Rusland, maar stelt dat Russische importen een optie moeten blijven. “Dat betekent niet dat je stopt met kopen van iemand als je minder afhankelijk wilt zijn,” zei hij in een interview.

Hongarije is sterk afhankelijk van Russische energie en heeft weinig alternatieven, vooral nu er wereldwijd een tekort is door de oorlog in Iran. Magyar zal Russische olie blijven inkopen om de energievoorziening veilig te stellen, terwijl hij zich politiek meer distantieert van Moskou, aldus Zerka. Dit past bij wat de Hongaarse kiezer wil.

Toch betekent het vertrek van Orbán, die bekend stond als de grootste blokkade van EU-beleid, niet dat er volledige eensgezindheid komt binnen de EU over Oekraïne en Rusland. Verschillende lidstaten die sceptisch waren over Oekraïnes toetreding of sancties tegen Rusland, konden zich achter Orbán’s luide oppositie verschuilen. “Zij zullen zich nu moeten uitspreken,” aldus Zerka.

Migratiebeleid en retoriek
Ten aanzien van migratie wordt verwacht dat Tisza de scherpe retoriek van Orbán zal verzachten en mogelijk zal willen overleggen over het schrappen van een boete van 200 miljoen euro die Hongarije betaalt vanwege het niet respecteren van asielzoekersrechten.

Toch blijft de partij een hardere lijn voeren op grensbescherming, inclusief het behouden van het omstreden grenshek en het verzetten tegen herplaatsingsquota.

“We zullen niet de harde anti-immigratiecampagne en beschavingsretoriek van Orbán zien, maar ook geen haast om het hek af te breken,” zegt Gabor Scheiring, voormalig parlementslid en politicoloog.

“Hoewel hij rechtser is, zal hij rekening moeten houden met verschillende belangen. Symbolische onderwerpen zoals cultuur en migratie zullen minder zwaar wegen, maar grote liberale veranderingen zijn onwaarschijnlijk,” aldus Scheiring.