Olieprijs stijgt bijna 8% boven $102 voorafgaand aan Amerikaanse blokkade van Iran

De olieprijs is vandaag, maandag, opnieuw gestegen boven de $102 per vat, terwijl de Amerikaanse marine zich voorbereidt op het blokkeren van schepen naar en van Iran via de Straat van Hormuz. Deze maatregel kan de Iraanse olie-export beperken nadat Washington en Teheran er niet in slaagden een akkoord te bereiken om de oorlog te beëindigen.

De futures voor Brent-olie stegen met $7,32 (7,7%) tot $102,52 per vat na een daling van 0,75% op vrijdag. De Amerikaanse West Texas Intermediate (WTI) olie steeg met $7,65 (7,9%) tot $104,22, na een verlies van 1,33% in de voorgaande sessie.

President Donald Trump zei zondag dat de Amerikaanse marine zou beginnen met het blokkeren van de Straat van Hormuz, waarmee de inzet werd verhoogd nadat marathononderhandelingen met Iran mislukten en het fragiele twee weken durende staakt-het-vuren in gevaar kwam. Hij voegde eraan toe dat de prijs van olie en benzine hoog zou kunnen blijven tot aan de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in november, een zeldzame erkenning van de mogelijke politieke gevolgen van zijn besluit om zes weken geleden Iran aan te vallen.

"De aangekondigde Amerikaanse blokkade is een erkenning dat de centrale voorwaarde van het staakt-het-vuren – althans zoals door de VS geïnterpreteerd – namelijk de heropening van de Straat, voorlopig onhoudbaar is," aldus Erik Meyersson, analist bij de Scandinavische bank SEB.

Het Amerikaanse Centraal Commando (Centcom) verklaarde dat de Amerikaanse troepen vanaf maandag de blokkade van al het scheepvaartverkeer naar en van Iraanse havens zullen uitvoeren. Deze blokkade wordt "onpartijdig gehandhaafd tegen schepen van alle naties die Iraanse havens en kustgebieden binnenvaren of verlaten, inclusief alle Iraanse havens aan de Arabische Golf en de Golf van Oman," aldus Centcom in een verklaring op X.

De Amerikaanse troepen zullen echter de vrijheid van navigatie voor schepen die de Straat van Hormuz passeren naar en van niet-Iraanse havens niet belemmeren.

De Iraanse Revolutionaire Garde waarschuwde zondag dat elke militaire boot die de Straat van Hormuz nadert, zal worden beschouwd als een schending van het staakt-het-vuren en streng en kordaat zal worden aangepakt. Het Iraanse leger stelt dat een aangekondigde Amerikaanse maritieme blokkade van schepen in internationale wateren onwettig is en neerkomt op piraterij. Het waarschuwt dat geen enkele Golfhaven veilig zal zijn als die van Iran zelf wordt bedreigd.

Ondertussen heeft de OPEC-groep haar wereldwijde olievraagprognose voor het tweede kwartaal met 500.000 vaten per dag verlaagd vanwege de impact van de oorlog in het Midden-Oosten.

In een maandag gepubliceerd rapport op haar website meldde OPEC dat de olieproductie van OPEC+-leden in maart gemiddeld ongeveer 35,06 miljoen vaten per dag bedroeg, een maandelijkse daling van 7,7 miljoen vaten per dag. De prijzen voor fysieke ruwe olie liggen fors hoger dan de futures, waarbij sommige kwaliteiten recordhoogtes van ongeveer $150 per vat bereiken.

"Als president Trump zijn dreigement met een blokkade daadwerkelijk ondersteunt met schepen, kan er spoedig een samenloop plaatsvinden tussen de papiermarkt en de fysieke markt," zei Helima Croft, analist bij RBC Capital Markets.


Zondag meldde Saudi-Arabië dat het de volledige oliepompcapaciteit via de East-West pijpleiding had hersteld tot ongeveer 7 miljoen vaten per dag, na schade aan zijn energiesector door aanvallen tijdens het conflict met Iran.

Impact van de ontwikkelingen
De aangekondigde blokkade door de VS zorgt voor extra onzekerheid op de wereldoliemarkt en draagt bij aan stijgende olieprijzen. Omdat de Straat van Hormuz een van de belangrijkste maritieme doorgangen is voor olie, kan iedere verstoring direct leiden tot hogere energiekosten wereldwijd.

De prijsstijging zet consumenten en bedrijven onder druk, verhoogt de inflatie en kan de economische groei afremmen. Vooral landen die sterk afhankelijk zijn van geïmporteerde olie voelen de impact, wat ook politieke spanningen kan aanwakkeren.

De verlaging van de wereldwijde olievraag door OPEC, als gevolg van de onzekerheid en effecten van het conflict, weerspiegelt de kwetsbaarheid van de markt. Tegelijkertijd stijgen de prijzen voor fysieke olie, wat duidt op een krappe marktsituatie en angst voor aanbodtekorten.

De situatie vergroot ook de geopolitieke spanningen in de regio, waarbij de dreiging van militaire confrontaties toeneemt. Iran’s waarschuwingen en de Amerikaanse blokkade verhogen het risico op escalatie, wat de wereldwijde energiezekerheid verder bedreigt.

Daarnaast kan de langdurige hoge olieprijs de beleidskeuzes van overheden beïnvloeden, bijvoorbeeld door versnelling van investeringen in alternatieve energiebronnen, maar ook door politieke druk op regeringen om de energiekosten te beheersen.