Migranten, voornamelijk Venezolanen, steken een rivier over tijdens hun reis door de Darien Gap van Colombia naar Panama, in de hoop de VS te bereiken. (Foto: AP)
De Verenigde Staten, Panama en Colombia hebben aangekondigd dat ze een 60-daagse campagne zullen lanceren om de illegale migratie door de verraderlijke Darien Gap, waar de stroom migranten dit jaar is toegenomen, een halt toe te roepen.

Details over hoe de regeringen zullen proberen de stroom migranten die in de eerste drie maanden van dit jaar bijna 90.000 bereikte door de dichte, wetteloze jungle te beteugelen, werden niet verstrekt in de gezamenlijke verklaring.

De ambitieuze aankondiging komt nu de regering-Biden nerveus wacht op het verwachte einde van een pandemie-gerelateerde regel op 11 mei, die het recht om asiel aan te vragen voor velen heeft opgeschort. Zonder dat ontmoedigingsinstrument aan de Amerikaanse grens, bestaat de vrees dat de komst van migranten opnieuw onhandelbaar zou kunnen worden.

De gezamenlijke verklaring zei dat de landen ook "nieuwe wettige en flexibele routes voor tienduizenden migranten en vluchtelingen zullen gebruiken als alternatief voor irreguliere migratie", maar gaf opnieuw geen details.

Het derde element van het plan is investeringen om de armoede terug te dringen en banen te creëren in de Colombiaanse en Panamese grensgemeenschappen, vermoedelijk zodat er minder mensen werken aan het smokkelen van migranten.

"De regeringen van Panamá, Colombia en de Verenigde Staten erkennen onze gedeelde interesse en verantwoordelijkheid om het risico voor mensenlevens te voorkomen, transnationale criminele organisaties te ontwrichten en het vitale regenwoud te behouden, en zijn van plan een gecoördineerde campagne van twee maanden te voeren om de ernstige humanitaire situatie in de Darién", aldus de verklaring.

De Amerikaanse minister van Binnenlandse Veiligheid, Alejandro Mayorkas, heeft dinsdag in Panama een ontmoeting gehad met de ministers van Buitenlandse Zaken van Panama en Colombia.

Volgens de regering van Panama zijn in de eerste drie maanden van het jaar meer dan 87.000 migranten de Darien Gap overgestoken, voornamelijk uit Venezuela, Haïti en Ecuador. Dat was meer dan bijna 14.000 migranten in dezelfde periode een jaar eerder.

Vorig jaar vestigden ze een record voor migranten die de Darien-route gebruikten, met bijna 250.000. Die stijging werd grotendeels veroorzaakt door Venezolanen, die vorig jaar goed waren voor zo'n 60% van de migranten die daar overstaken.

De regering-Biden reageerde in oktober door de pandemie-gerelateerde regel, bekend als Titel 42, te gebruiken om Venezolanen de kans te ontzeggen om asiel aan de grens aan te vragen. In plaats daarvan zei de Amerikaanse regering dat ze maar liefst 24.000 Venezolanen op Amerikaanse luchthavens zou accepteren die zich al hadden aangemeld en vooraf waren goedgekeurd via een online aanvraag van de overheid. Dat programma werd eerder dit jaar uitgebreid naar Nicaragua, Haïti en Cuba.

Nu titel 42 volgende maand afloopt, beschouwt de VS de Darien Gap als het natuurlijke knelpunt om extracontinentale migratie te stoppen.

Michael Lee Weintraub, een professor aan de University of the Andes School of Government in Colombia, zei dat Biden, nu hij onder druk staat van conservatieven om immigratie aan te pakken in de aanloop naar de presidentsverkiezingen van volgend jaar, op zoek is naar manieren om irreguliere migratie te ontmoedigen en legale migratie mogelijk makkelijker te maken.

Maar hij betwijfelde of de Colombiaanse veiligheidstroepen in staat zijn om de migrantensmokkel drastisch te beïnvloeden, omdat de gewapende groepen van het land ervan profiteren en "zeer geavanceerd" zijn.

De Darien Gap is een van de gevaarlijkste delen van de lange route naar de Amerikaanse grens. Migranten en internationale mensenrechtenorganisaties hebben seksuele aanvallen, overvallen en moorden in de afgelegen jungle aan de kaak gesteld. Dat komt bovenop de natuurlijke gevaren van giftige slangen en snelstromende rivieren.

Voor de migranten die de oversteek overleven, vervoeren de Panamese overheid en niet-gouvernementele groepen migranten per bus door Panama naar de grens met Costa Rica om hun reis voort te zetten.