Hamas laat vier Israëlische soldaten vrij

De Palestijnse militante beweging Hamas heeft zaterdag vier vrouwelijke Israëlische soldaten als gijzelaars vrijgelaten in ruil voor 200 Palestijnse gevangenen, in overeenstemming met de wapenstilstandsovereenkomst in de 15 maanden durende oorlog in Gaza.

De vier Israëliërs werden naar een podium in Gaza-stad geleid te midden van een grote menigte Palestijnen en omringd door tientallen gewapende Hamas-mannen. Ze zwaaiden en glimlachten voordat ze werden weggeleid en in voertuigen van het Rode Kruis stapten om naar de Israëlische strijdkrachten te worden vervoerd.

Kort daarna werden bussen met vrijgelaten Palestijnse gevangenen gezien die vertrokken vanuit de Israëlische militaire gevangenis Ofer op de bezette Westelijke Jordaanoever. De Israëlische gevangenisdienst meldde dat alle 200 waren vrijgelaten.

De vrijlatingen aan beide kanten werden begroet door juichende menigten, waaronder Israëliërs die zich in Tel Aviv hadden verzameld en Palestijnen die zich in Ramallah hadden verzameld. De ruil was de tweede die plaatsvond onder het bestand, na een eerste vrijlating op de eerste dag van het bestand,

Het bestand roept Hamas op om 33 vrouwen, kinderen, ouderen, zieken en gewonden gijzelaars vrij te laten in een eerste fase van zes weken, waarbij Israël 30 gevangenen per burger en 50 per soldaat vrijlaat.

De vier Israëlische soldaten die op zaterdag werden vrijgelaten - Karina Ariev, Daniella Gilboa, Naama Levy en Liri Albag - waren allemaal gestationeerd op een observatiepost aan de rand van Gaza toen Hamas-strijders hun basis overrompelden en hen ontvoerden tijdens de aanval op Israël op 7 oktober 2023 die de oorlog veroorzaakte.

Hun ouders klapten en schreeuwden van vreugde toen ze hen op het scherm zagen, live kijkend naar de overdracht vanaf een nabijgelegen militaire basis aan de andere kant van de grens. In Tel Aviv verzamelden honderden Israëliërs zich op een verzamelpunt dat nu algemeen bekendstaat als het Gijzelaarsplein, huilend, omhelzend en juichend toen de vrijlating op een groot scherm werd uitgezonden.

De vrouwen werden kort daarna herenigd met hun families en vervolgens per helikopter naar een ziekenhuis in centraal Israël gevlogen. Foto's die door het Israëlische leger werden gepubliceerd, toonden hen innig omhelzend met hun ouders, lachend en huilend.

De 200 Palestijnen die zaterdag werden vrijgelaten, zijn militanten, van wie sommigen levenslang kregen voor hun betrokkenheid bij aanvallen waarbij tientallen mensen omkwamen, volgens een lijst die door Hamas werd gepubliceerd.

Israël zegt dat degenen die veroordeeld zijn voor het doden van Israëliërs niet naar huis mogen terugkeren. Ongeveer 70 zullen worden gedeporteerd naar Egypte, zeiden Palestijnse functionarissen, en van daaruit naar een ander land, mogelijk Turkije, Qatar of Algiers.

Nog eens 16 werden naar Gaza gestuurd en de rest werd vrijgelaten naar de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever, waar juichende menigten met Palestijnse vlaggen zich in Ramallah verzamelden om hen te begroeten.

Geschil
De vreugde in Israël over de vrijlating van zaterdag werd overschaduwd door teleurstelling over een vrouwelijke burgergijzelaar die naar verwachting zou worden vrijgelaten, maar niet werd vrijgelaten. Arbel Yehud (29) was samen met haar vriend ontvoerd uit hun huis in Kibbutz Nir Oz.

Een Israëlische militaire woordvoerder zei dat het niet vrijlaten van haar een schending van de wapenstilstand was, terwijl Hamas zei dat het een technisch probleem was. Een Hamas-functionaris zei dat de groep bemiddelaars had geïnformeerd dat ze nog leefde en volgende zaterdag zou worden vrijgelaten.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dat Palestijnen in Gaza niet terug naar het noordelijke deel van het gebied mogen totdat de kwestie is opgelost.

In Gaza, dat na 15 maanden van gevechten en bombardementen grotendeels in puin ligt, hopen honderdduizenden mensen die uit noordelijke gebieden zijn ontheemd vanaf zondag naar huis terug te keren. Een Palestijnse functionaris vertelde Reuters dat bemiddelaars bezig waren de kwestie op te lossen.

De wapenstilstandsovereenkomst, uitgewerkt na maanden van aan-en-uit onderhandelingen bemiddeld door Qatar en Egypte en gesteund door de Verenigde Staten, heeft de gevechten voor het eerst in meer dan een jaar stopgezet. De enige eerdere wapenstilstand duurde slechts een week in november 2023 , waarbij ongeveer de helft van de gijzelaars werd vrijgelaten.

Na de eerste fase van het huidige staakt-het-vuren wordt verwacht dat de partijen onderhandelen over de uitwisseling van de resterende gijzelaars, waaronder mannen van militaire leeftijd, en de terugtrekking van Israëlische troepen uit Gaza. Maar die deal is nog lang niet zeker.

Na de vrijlating van zaterdag zijn er volgens de Israëlische autoriteiten nog 90 gijzelaars in Gaza, die ongeveer een derde van hen bij verstek dood hebben verklaard. Zesentwintig worden nog steeds vrijgelaten in de eerste fase.

Families van gijzelaars die in latere fasen vrijgelaten zullen worden, maken zich zorgen dat het staakt-het-vuren kan worden verbroken voordat hun lot is opgelost.

Sommige Israëlische functionarissen die kritisch staan ​​tegenover het bestand, zeggen dat Israël de strijd moet hervatten om te voorkomen dat Hamas weer aan de macht komt in Gaza. Hamas zegt dat het niet alle gijzelaars zal vrijlaten totdat de oorlog definitief voorbij is.

Israël begon zijn campagne in Gaza na de Hamas-aanval op 7 oktober, toen militanten 1200 mensen doodden en meer dan 250 gijzelaars meenamen naar Gaza, volgens Israëlische tellingen. Sindsdien heeft de Israëlische campagne meer dan 47.000 Palestijnen gedood in Gaza, volgens de gezondheidsautoriteiten aldaar. Meer dan 400 Israëlische soldaten zijn ook gestorven in de strijd in Gaza.

Hamas heeft niet bekendgemaakt hoeveel strijders het heeft verloren. Israël schat dat meer dan een derde van de doden in Gaza militanten zijn. Maar de groep is openlijk teruggekeerd op straat tijdens het staakt-het-vuren, een uitdaging aan de Israëlische autoriteiten die zeggen dat ze de oorlog niet zullen beëindigen totdat Hamas is uitgeroeid.