De Chinese president Xi Jinping schudt de hand van de Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva tijdens een gezamenlijke persconferentie in de Grote Hal van het Volk in Beijing, China. (Foto: Reuters)
Brazilië overweegt voor het eerst een gedeeltelijk handelsakkoord tussen de Mercosur-blok en China te steunen, zo hebben hoge Braziliaanse regeringsfunctionarissen aangegeven. Dit markeert een belangrijke verschuiving voor de grootste economie van Latijns-Amerika, die tot nu toe formele onderhandelingen met Beijing blokkeerde om de eigen industrie te beschermen tegen een toestroom van Chinese import.

Tijdens het bezoek van de Uruguayaanse president Yamandu Orsi aan Beijing sprak men de hoop uit op een spoedige start van vrijhandelsonderhandelingen tussen China en Mercosur, het Zuid-Amerikaanse handelsblok waar Brazilië, Argentinië, Paraguay, Uruguay en binnenkort Bolivia deel van uitmaken.

Hoewel een alomvattend handelsakkoord nog ver weg lijkt, zien Braziliaanse officials een gedeeltelijke overeenkomst als een realistische optie op de langere termijn. Dit wordt mede gestimuleerd door de Amerikaanse invoerheffingen die wereldwijd handelsstromen verstoren en handelsallianties herschikken. Een gedeeltelijk akkoord zou zich kunnen richten op niet-tarifaire handelsbelemmeringen zoals importquota, douaneprocedures en regelgeving op het gebied van gezondheid en veiligheid, waarmee al betekenisvolle marktopeningen in China kunnen worden gerealiseerd.

De verschuiving in Brazilië weerspiegelt volgens ingewijden een “nieuw mondiaal scenario” waarbij het diversifiëren van handelspartners belangrijker wordt. China biedt het voordeel dat met een gedeeltelijk akkoord kan worden begonnen, gericht op geselecteerde tarieflijnen.

Toch zijn er obstakels. Binnen Mercosur moet unanieme instemming worden bereikt, wat bemoeilijkt wordt door politieke verschillen. Paraguay onderhoudt officiële diplomatieke betrekkingen met Taiwan, wat de onderhandelingen met China complex maakt, al sluit Paraguay een Mercosur-China akkoord niet uit zolang de relatie met Taiwan gerespecteerd blijft.

Argentinië, als derde economie van Latijns-Amerika, kan ook een struikelblok vormen. Onder president Javier Milei, die nauwer met de VS wil samenwerken, is Buenos Aires terughoudend om China-geleide handelsgesprekken binnen Mercosur te steunen, zeker als dat de relatie met Washington zou belasten.

Handelsexperts benadrukken dat de nieuwe dynamiek mede wordt gedreven door het Amerikaanse handelsbeleid onder voormalig president Trump, dat Latijns-Amerikaanse landen onder druk zette om hun banden met China te beperken. Dit zet China aan tot het versterken van handelsrelaties in de regio, waarbij Mercosur een belangrijke partner kan worden.

Of en hoe een Mercosur-China handelsakkoord eruit zal zien, blijft een complex vraagstuk. Maar de recente signalen uit Brazilië duiden op een groeiende bereidheid om het traditionele standpunt te herzien en nieuwe commerciële kansen te verkennen.