In Suriname is kanker de op één na belangrijkste doodsoorzaak. De meest voorkomende kankersoorten bij vrouwen zijn borstkanker, baarmoederhalskanker en darmkanker, terwijl bij mannen prostaat-, long-, darm- en hoofd-halskanker het vaakst voorkomen. Op 4 februari, vandaag, wordt op Wereld Kanker Dag wereldwijd aandacht gevraagd voor de impact van kanker en het belang van preventie, vroege opsporing, tijdige behandeling en goede zorg. Het thema van dit jaar benadrukt dat veel vormen van kanker te voorkomen zijn en dat vroege opsporing levens redt.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is ongeveer 40% van alle kankergevallen te voorkomen door het vermijden van risicofactoren zoals tabaksgebruik, overmatig alcoholgebruik, ongezonde voeding, lichamelijke inactiviteit en blootstelling aan luchtvervuiling. Vaccinatie tegen Hepatitis B en humaan papillomavirus (HPV) speelt een belangrijke rol bij de preventie van lever- en baarmoederhalskanker. Ook regelmatige screening vergroot de kans op vroege ontdekking en succesvolle behandeling van onder andere baarmoederhals-, borst- en darmkanker.

In de regio Amerika’s wordt jaarlijks bij meer dan 78.000 vrouwen baarmoederhalskanker vastgesteld, met ruim 40.000 sterfgevallen. Met name in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, waar Suriname deel van uitmaakt, liggen de sterftecijfers drie keer hoger dan in Noord-Amerika. Dit wijst op grote ongelijkheden in toegang tot preventie en zorg.

De Pan American Health Organization (PAHO) roept landen op om de inspanningen te versnellen om de eliminatie van baarmoederhalskanker uiterlijk in 2030 te bereiken. Hiervoor moeten drie doelen worden gehaald: 90% HPV-vaccinatiedekking bij meisjes vóór 15 jaar, 70% screening van vrouwen met hoogwaardige tests op 35 en 45-jarige leeftijd, en 90% behandeling van vrouwen met voorstadia of invasieve kanker. Hoewel 24 landen al een eenmalig vaccinatieschema toepassen en de eerste dosis vaccinatie in de regio 70% dekt, blijven screening en behandeling achter.

PAHO ondersteunt landen met technische hulp en zorgt via regionale fondsen voor betaalbare vaccins, screenings- en behandelingsapparatuur, zodat ook via de eerstelijnszorg betere zorg voor alle vrouwen beschikbaar komt. Samenwerking met partners zoals Unitaid en de Spaanse AECID versterkt deze aanpak.

Het Surinaamse ministerie van Volksgezondheid benadrukt daarnaast het belang van mentale en emotionele ondersteuning voor mensen met kanker en hun naasten, omdat goede begeleiding onmisbaar is in de totale zorgverlening.

Ter gelegenheid van Wereld Kanker Dag 2026 organiseert WHO/PAHO het webinar 'Supporting the Elimination of Cervical Cancer,' gericht op het versnellen van acties rond vaccinatie, screening en zorgtoegang om baarmoederhalskanker als volksgezondheidsprobleem te elimineren.