Een man fietst langs een autowrak in Havana, Cuba. (Foto: AFP)
De Verenigde Naties (VN) waarschuwt voor een humanitaire “ineenstorting” in Cuba nu de Verenigde Staten (VS) probeert alle olievoorzieningen naar het Caribische eiland te blokkeren. Tegelijk dreigt Washington met hoge importtarieven tegen landen die Cuba toch van olie willen voorzien.

De waarschuwing volgt op een ernstige brandstoftekort in Cuba, die zorgt voor urenlange stroomuitval, ook in de hoofdstad Havana, en een scherpe stijging van voedsel- en transportkosten. Volgens Stéphane Dujarric, woordvoerder van VN-secretaris-generaal Antonio Guterres, is de situatie “uiterst zorgwekkend” en dreigt ze te verslechteren als Cuba’s olievoorziening niet wordt veiliggesteld.

Al meer dan dertig jaar roept de Algemene Vergadering van de VN op tot het beëindigen van de Amerikaanse handelsboycot tegen Cuba. Guterres dringt aan op dialoog en naleving van het internationaal recht.

De VS en Cuba zijn sinds de revolutie van 1959 politieke vijanden. Na het nationaliseren van Amerikaanse bedrijven door Fidel Castro legde Washington in 1962 een streng economisch embargo op dat sindsdien grotendeels van kracht is gebleven.

Cuba is economisch zwaar getroffen en was tot voor kort afhankelijk van olie uit Venezuela. Die levering stokte na een controversiële Amerikaanse actie waarbij de Venezolaanse president Nicolás Maduro werd ontvoerd. President Donald Trump verklaarde daarna de controle over Venezolaanse olie en beloofde Cuba van brandstof te beroven. Hij bestempelde Cuba als een “ongebruikelijke en buitengewone bedreiging” en dreigde met tarieven tegen landen die Cuba zouden helpen, wat onder meer zorgen baart in Mexico.

De Mexicaanse president Claudia Sheinbaum bevestigde dat haar land alle diplomatieke middelen inzet om olie naar Cuba te blijven sturen, maar wil zelf niet de economische gevolgen van Amerikaanse tarieven riskeren. Mexico kondigde wel aan humanitaire hulp te zullen versturen en zoekt een akkoord met Washington om ook olie te leveren, al is daar nog geen overeenstemming over.

Cuba’s president Miguel Díaz-Canel noemde Trumps dreiging een poging om de Cubaanse economie “te wurgen onder een vals voorwendsel” en verklaarde een “internationale noodsituatie”. Volgens gegevens van het bedrijf Kpler heeft Cuba momenteel nog genoeg olie voor slechts 15 tot 20 dagen.

De Amerikaanse ambassade in Cuba waarschuwde bovendien haar burgers voor “aanzienlijke verstoringen” door stroomuitval en brandstoftekorten.

Ondanks de gespannen situatie melden beide landen dat er contacten zijn, maar die hebben nog niet geleid tot een formele dialoog.