Assembleelid Chan Santokhi


Assembleelid en voormalig president Chan Santokhi (VHP) heeft donderdag in De Nationale Assemblee fel van zich afgebeten tegen de bewering dat hij tijdens zijn presidentschap opdrachten zou hebben gegeven aan de procureur-generaal (pg). Santokhi noemde dit een “grove leugen” en stelde dat hij nooit gebruik heeft gemaakt van de constitutionele mogelijkheid om bevelen te geven in het belang van de staatsveiligheid. Diverse Assembleeleden, onder wie NDP fractieleider Rabin Parmessar, Poetini Atompai (NPS) en Ann Sadi (NDP) bleven erbij dat Santokhi meerdere keren heeft gezegd dat hij "de pg opdracht heeft gegeven". Santokhi ontkende dat glashard. 

Volgens Santokhi biedt de Grondwet wel degelijk ruimte voor de regering om in uitzonderlijke gevallen, wanneer de staatsveiligheid in het geding is, bevelen te geven aan de pg. Hij benadrukte echter dat hij daarvan nooit gebruik heeft gemaakt, in tegenstelling tot eerdere presidenten. “Ik kan documenten overleggen waaruit blijkt dat andere presidenten wél bevelen hebben gegeven. Ik niet,” betoogde Santokhi in het parlement.

De ex-president pareerde daarmee kritiek dat hij in het verleden publiekelijk zou hebben verklaard de pg opdracht te hebben gegeven. Hij stelde dat hij in situaties waarin de staatsveiligheid onder druk stond, zoals bij de ongeregeldheden van 17 februari 2023, de pg heeft verzocht om onderzoek te doen. “Dat is geen bevel. Dat is een verzoek dat iedere burger kan doen,” zei Santokhi.

President moet letten op woordkeuze
De uitlatingen van Santokhi staan tegenover een eerdere verklaring in november 2024 van pg Garcia Paragsingh, die tijdens een bijeenkomst met journalisten had benadrukt dat de president geen opdrachten geeft aan het Openbaar Ministerie in individuele strafzaken. Volgens Paragsingh vallen opmerkingen over politieke voorkeuren en vermeende instructies binnen het politieke debat, maar weerspiegelen zij niet het standpunt van het OM.

De pg wees er wel op dat publieke uitspraken van een president grote impact hebben. Zij stelde dat herhaalde uitlatingen als “ik heb de pg opdracht gegeven”, die niet zijn gecorrigeerd, het imago en de onafhankelijkheid van het vervolgingsapparaat kunnen schaden. “De president moet beter letten op zijn woordkeuze als het om het OM gaat,” benadrukte Paragsingh. 

Hervorming rechterlijke macht
In zijn bijdrage aan het debat over de hervorming van de rechterlijke macht herhaalde Santokhi dat hij geen voorstander is van meerdere procureurs-generaal. Volgens hem is hervorming noodzakelijk, maar moet die integraal plaatsvinden en niet beperkt blijven tot losse wetswijzigingen. Hij waarschuwde dat de momenteel voorliggende initiatiefwetten onvoldoende antwoord geven op structurele uitdagingen, zoals werkdruk, capaciteit, specialisatie, decentralisatie, administratieve rechtspraak en voorbereiding op internationale ontwikkelingen, waaronder oil & gas. Hij vindt het jammer dat de visie van de regering tot nu toe niet bekend is over deze kwestie. 

Santokhi benadrukte dat versterking van de rechterlijke macht alleen zinvol is wanneer politieke beïnvloeding wordt uitgesloten en de onafhankelijkheid daadwerkelijk wordt vergroot. “Discussies over drie of vier pg’s lossen de fundamentele problemen van de rechtsstaat niet op,” stelde hij.

Na de spreekbeurt van Santokhi applaudisseerden enkele VHP-leden, wat niet is toegestaan. Nagenoeg de hele fractie van de VHP liep demonstratief naar buiten toen gelijk PL fractieleider Bronto Somohardjo aan het woord kwam. Somohardjo en diverse coalitieleden sneerden enkele keren dat de VHP uit de vergadering is weggelopen. Alleen waarnemend fractieleider Dew Sarman was nog in de zaal. Later kwamen twee leden terug. De eerste ronde van het parlement is donderdagavond afgesloten door Assembleevoorzitter Ashwin Adhin. Volgens de convocatie wordt vandaag om 10.00 uur de vergadering hervat. Dan komen de initiatiefnemers en eventueel de regering aan het woord.