Assembleelid Ameerani Jarbandhan
Een opmerking van VHP-Assembleelid Ameerani Jarbandhan over de vermeende politieke overtuiging van de procureur-generaal (pg) heeft dinsdag geleid tot commotie in De Nationale Assemblee (DNA). Wat begon als kritiek op initiatiefwetten over de rechterlijke macht, mondde uit in een fel debat over politieke etikettering van onafhankelijke staatsinstituten.

Jarbandhan sprak tijdens de behandeling van wetsvoorstellen over het Openbaar Ministerie en stelde dat vertragingen in strafzaken vooral worden veroorzaakt door capaciteitsgebrek, tekort aan deskundigheid en onvoldoende middelen binnen de opsporing. Zij vroeg zich af of de voorgestelde wijzigingen – waaronder het aanpassen van de pensioengerechtigde leeftijd van de pg – bedoeld zijn om de pg “subtiel weg te werken”, en stelde daarbij de vraag of dit verband houdt met haar politieke overtuiging. 

In 2024 hebben leden van de BEP, ABOP en PL nog vóór de wet gestemd om de leeftijd van de pg van 65 jaar op te trekken naar 70 jaar - voor het leven. Nu zijn dezelfde fracties ook initiatiefnemers van de wetswijziging om de leeftijd weer terug te draaien. Volgens Jarbandhan raakt dit aan de trias politica. Zij waarschuwde dat het gebruik van initiatiefwetten om ingrijpende veranderingen in de rechterlijke macht door te voeren, zonder brede nationale consultatie, de rechtsstaat onder druk zet.

Ingrijpen van de voorzitter
Assembleevoorzitter Ashwin Adhin greep onmiddellijk in. Hij stelde dat het onacceptabel is om de politieke kleur van de pg ter sprake te brengen. "De pg is geen onderdeel van het politieke debat, niet aanwezig om zich te verdedigen en moet als onafhankelijk instituut worden beschermd", stelde Adhin. Hij riep de spreker op het debat technisch en beleidsmatig te houden.

Ook vanuit de zaal klonk bezwaar. VHP-lid Cedric van Samson vroeg om een schorsing vanwege onjuiste uitlatingen, terwijl NDP-fractieleider Rabin Parmessar benadrukte dat het parlement geen politieke kleurkwalificaties mag geven aan de pg.

Nieuwe escalatie na schorsing
Na de schorsing nam waarnemend fractieleider van de VHP, Dew Sharman, afstand van de wijze waarop zijn partijgenote Jarbandhan zich had uitgelaten tijdens het debat over de rechterlijke macht. Sharman stelde dat Jarbandhan zich mogelijk heeft “vergaloppeerd” in haar formulering, wat hij toeschreef aan wat hij omschreef als “juveniele enthousiasme”. Volgens hem was het niet haar bedoeling om zonder deugdelijke grondslag zaken te suggereren over de pg.

Hij benadrukte dat het debat niet over personen of hun vermeende politieke kleur moet gaan, maar over het instituut dat wordt besproken. “De pg is hier niet om haar politieke kleur te verdedigen. Het gaat niet om de persoon, maar om het instituut,” betoogde Sharman. Hij vond het wenselijk dat de betreffende uitlatingen, indien nodig, worden hergeformuleerd of zelfs uit de handelingen worden gehaald. Volgens hem moet het parlementaire debat zuiver blijven en gericht zijn op inhoud en beleid.

PL fractieleider Bronto Somohardjo verwees naar een politieke partij in relatie tot de pg. Dat leidde opnieuw tot felle reacties in de zaal. VHP-fractielid Krishna Mathoera deed daarop een dringend beroep op de voorzitter om corrigerend op te treden. Zij noemde het “onkan, onbehoorlijk en ongepast” om de pg in een openbare vergadering een politiek etiket op te plakken. Volgens Mathoera moeten onafhankelijke functionarissen, die niet aanwezig zijn om zich te verdedigen, juist worden beschermd.

“Het stellen dát iemand een politieke kleur heeft is even erg als het noemen wélke kleur dat is,” stelde Mathoera. Zij vroeg de voorzitter expliciet om de gewraakte passage te corrigeren en desnoods de bandopname te laten terugluisteren. Dit is echter niet gebeurd en Somohardjo zei dat hij zijn woorden niet terugneemt. Hij voerde aan dat op basis van de uitlatingen duidelijk is dat de pg behoort tot de VHP.