Een ontheemde vrouw bereidt het ontbijt buiten een geïmproviseerde opvangplek in de wijk Kahda in Mogadishu, Somalië. (Foto: Reuters)
De voortdurende oorlog tussen de Verenigde Staten (VS) en Iran drijft wereldwijd miljoenen mensen in een acute voedselcrisis, waarschuwt het Wereldvoedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties (VN).

In een analyse van afgelopen vrijdag stelt het WFP dat de impact van het conflict op de olieprijzen “diepe gevolgen” heeft voor de wereldwijde voedselzekerheid. Eerder dit jaar waarschuwde het programma al dat bij olieprijzen van $100 per vat tegen juni 45 miljoen mensen in ernstige voedseltekorten zouden belanden. Deze voorspellingen beginnen nu werkelijkheid te worden.

Hoewel de wereldwijde voedselprijzen volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) tot nu toe slechts licht zijn gestegen, ervaren kwetsbare landen al aanzienlijke prijsstijgingen. Het WFP benadrukt dat de crisis zorgt voor grote verstoringen in brandstof, voedselprijzen, inkomens en handelsstromen, die samen met bestaande kwetsbaarheden leiden tot zichtbare en verwoestende effecten op voedselzekerheid en levensonderhoud.

De oorlog, die op 28 februari uitbrak, heeft de oliemarkten flink verstoord, vooral door de bijna volledige sluiting van de Straat van Hormuz, een cruciale doorvaart voor olietankers.

Ondanks indirecte onderhandelingen tussen de VS en Iran is een einde aan het conflict nog niet in zicht, waardoor de situatie escaleert.

De zwaarst getroffen huishoudens bevinden zich onder meer in Afghanistan, Somalië en Sri Lanka. Zij worden geconfronteerd met stijgende brandstofkosten, voedselprijsstijgingen, inkomensverlies en handelsbelemmeringen.

In Somalië verwacht het WFP dat tegen 2026 6,5 miljoen mensen, ongeveer een derde van de bevolking, ernstige honger zullen lijden. In Afghanistan zou dat aantal kunnen oplopen tot 17,4 miljoen. Beide landen zijn sterk afhankelijk van geïmporteerde voedsel- en energieproducten.

Daarnaast wordt voorspeld dat bijna 60% van alle huishoudens in Somalië in 2026 niet in staat zal zijn om essentiële levensbehoeften te kopen, een stijging ten opzichte van 47% in 2025.

In Afghanistan kunnen tot 2,3 miljoen mensen extra in voedselonzekerheid belanden, bovenop de 13,8 miljoen die al voor de oorlog hiermee te maken hadden.

Ook Sri Lanka komt bedreigd in beeld, waar tot 1,3 miljoen mensen mogelijk niet kunnen voorzien in hun basisvoedselbehoeften.

De analyse wijst ook op een “dubbele druk” op het mondiale humanitaire systeem. De stijgende kosten van hulpverlening zorgen voor dekkingstekorten. Het WFP verwacht in 2026 daardoor 1,5 miljoen minder mensen te kunnen helpen dan gepland.

Indien het conflict nog zes maanden voortduurt, kunnen meer dan 9 miljoen mensen hun voedselhulp verliezen, door de combinatie van hogere operationele kosten en stijgende lokale voedselprijzen.