Nieuwe Britse premier Andy Burnham belooft 'nieuwe economie'

Andy Burnham is maandag officieel benoemd tot de zevende premier van het Verenigd Koninkrijk in een decennium. Na zijn ontmoeting met koning Charles III in Buckingham Palace kondigde Burnham een ambitieus, zij het nog vaag plan aan om de Britse politiek te hervormen en de kostendelende crisis aan te pakken met een tienjarenplan om "een nieuwe economie te bouwen."

Burnham erkende zijn kwetsbare positie als premier na een periode van politieke instabiliteit en benadrukte de noodzaak van een nieuwe koers. "We gaan politiek veranderen, het wordt minder gericht op punten scoren en meer op samenwerken en oplossingen vinden," zei hij. Hij beloofde macht te decentraliseren en meer verantwoordelijkheid te geven aan lokale gemeenschappen, met als doel essentiële levensbehoeften weer betaalbaar te maken door sterker overheidsbeleid.

Burnham, voormalig burgemeester van Greater Manchester, volgde Keir Starmer op, die na twee jaar en een grote verkiezingsoverwinning terugtrad na interne partijproblemen en publieke kritiek. Starmer nam maandag afscheid met de woorden: “Mijn werk is gedaan. Ik vertrek met opgeheven hoofd en trots op wat we hebben bereikt.”

De overdracht verliep soepel, met de traditionele ‘kissing hands’ ceremonie in Buckingham Palace, al werd er geen hand meer gekust. Burnham zei zich "zeer bewust" te zijn van de snelle wisselingen in Downing Street en riep zijn generatie politici op om “het spel te verbeteren” en het vertrouwen in de Britse politiek te herstellen.

Burnham is de enige kandidaat geweest voor het leiderschap van de Labour Party en kreeg de steun van 379 van de 403 Labour-parlementariërs. Hij staat voor grote uitdagingen: een trage economie, een aanhoudende kostendelende crisis, overbelaste publieke diensten en complexe buitenlandse kwesties zoals de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten.

In zijn eerste toespraak als premier beloofde hij ook de dakloosheid in het Verenigd Koninkrijk uit te bannen en het politieke systeem te "doorbreken" dat volgens hem sinds de jaren 80 verkeerde keuzes heeft gemaakt, onder meer door privatiseringen.

Kritische waarnemers wachten met belangstelling op de details van Burnhams aangekondigde tienjarenplan, dat hij dinsdag zal presenteren. "Het zal alleen werken als het lukt om forse economische groei te realiseren," aldus Joshi Herrmann, oprichter van het nieuwsplatform The Mill in Manchester.

Naast beleidsplannen zal veel aandacht uitgaan naar de samenstelling van zijn kabinet. Er worden veranderingen verwacht in de sleutelposten van minister van Financiën, Buitenlandse Zaken en Binnenlandse Zaken.

Starmer verliet het premierschap met een aantal behaalde successen, zoals versterkte arbeidsbescherming, vermindering van kinderarmoede en verhoogde defensie-uitgaven. Toch bleek het voeren van een stabiele regering een zware opgave.

Burnham betreedt Downing Street met een stapel urgente dossiers en de taak om het vertrouwen in de politiek te herstellen in een land dat hunkert naar stabiliteit en vooruitgang.