Wij hebben afscheid genomen van een zeer bewogen 2025. Terwijl traditioneel een groot deel van het volk feestvierde, werd ons land getekend door ontzetting, ongeloof en verdriet. Het tragische gebeuren in het district Commewijne heeft ons diep geschokt, veel losgemaakt in de samenleving en opnieuw de urgentie blootgelegd van structurele c.q. integrale verbetering van de gezondheidszorg in ons land.

“De achteruitkijkspiegel van het leven” is een metafoor die verwijst naar reflectie op het verleden. Het leven bekijken via die achteruitkijkspiegel betekent het evalueren van fouten en successen om de toekomst beter in te richten. Reflectie heeft dan ook niet zozeer te maken met wat is geschied, maar vooral met de vooruitzichten en het perspectief op een veranderde situatie. Wanneer wij even reflecteren, wordt duidelijk dat bij vrijwel elke verkiezing propaganda wordt gemaakt rond de gezondheidszorg. Jarenlang roepen politici vanaf podia hoe zij herstel zullen brengen in deze cruciale sector, maar deze beloften worden zelden daadwerkelijk ingelost.

Het behoeft geen betoog of (inter)nationaal debat: de (duurzame) aanpak van de gezondheidszorg heeft nu meer dan ooit een spoedeisend karakter. Komen wij nu eindelijk in actie, of vervallen wij – zoals zo vaak – weer in de orde van de dag na nationale rouw, totdat het volgende incident zich aandient?

De mentale ongezondheid binnen de samenleving verdient meer dan ooit structurele aandacht. Vele burgers leven al jarenlang aan de rand van de samenleving en worstelen met armoede, marginalisatie, sociale uitsluiting en tal van andere maatschappelijke problemen. Onze samenleving is al geruime tijd mentaal uit balans, maar we gaan door – want we moeten door. Echter, op deze manier doorgaan zal vroeg of laat onherstelbare en funeste gevolgen hebben. Dus: mek wi set'en!

Gezondheid is, net als het leven zelf, van intrinsieke waarde. Een leven zonder gezondheid is vaak een onmenselijk, soms zelfs een dood leven. Laten we daarom even pauzeren en bij deze brandende kwestie nagaan hoe wij kunnen bijdragen aan het herstel van balans, voordat het te laat is.

Bij vijftig jaar onafhankelijkheid hoop ik dat wij beseffen dat onafhankelijkheid geen wondermiddel is. Het is een keihard proces, waarin de overheid samen met andere actoren werkt aan de opbouw van een stabiele en gezonde natie: een land waarin instituties effectief functioneren, het volk een menswaardig bestaan kan leiden en – heel belangrijk – perspectief heeft.

Door systematische verwaarlozing is de samenleving energetisch ontwricht geraakt en in een diepe morele en mentale crisis beland. Zowel het politiek-bestuurlijke systeem als wijzelf, als burgers, hebben werk aan de winkel. De crisis in onze gezondheidszorg is enorm. Terwijl deze crisis toeneemt, de bevolking verder wegzakt en het systeem bijna aan de beademing ligt, is het geen tijd om bij de pakken neer te zitten. Een natie heeft immers niets aan (mentaal) ongezonde mensen. Zij heeft burgers nodig die productief kunnen bijdragen aan ontwikkeling, omdat het goed gesteld is met hun welzijn.

Dit is een gedeelde verantwoordelijkheid. Laten we dit fundamentele mensenrecht niet alleen op papier erkennen, maar de ratificatie ervan ook daadwerkelijk naleven, in het belang van land en volk.

We moeten door betekent dus niet doorgaan op dezelfde voet, maar bewust nadenken over de richting die wij inslaan en daar verantwoordelijk naar handelen.

Ik wens u allen een gezond en gezegend 2026 toe.

Wi mu seti kondre bun!

Nathalie Valpoort