Intro
Het Surinaamse bos is ons hart. Het geeft ons zuurstof, voedt onze rivieren, draagt onze cultuur en herinnert ons eraan wie we zijn. Toch wordt datzelfde bos vandaag gereduceerd tot stapels stammen op een schip, bestemd voor verre landen. Terwijl elders vloeren en meubels worden gemaakt, blijft hier de leegte achter. Suriname verkoopt zijn ziel en dat moet stoppen.

Ons erfgoed wordt gereduceerd tot stammen
Suriname is één van de groenste landen ter wereld. Negentig procent van ons grondgebied is bedekt met bos. Onze rivieren ontspringen er, onze voorouders leefden er en onze kinderen kunnen er vrij door ademen. Het woud is niet alleen een decor, het is onze levensbron.

Maar terwijl wij denken dat dit bos onuitputtelijk is, verdwijnen er elke dag bomen. Geen bomen die vrijwillig vallen. Nee, ze worden omgezaagd, op vrachtwagens geladen, verscheept en verkocht. Vaak niet eens hier, maar duizenden kilometers verderop. Het bos wordt in stukken gezaagd en de waarde verdwijnt over zee, terwijl de mensen die al eeuwen in het bos wonen er nauwelijks iets van terugzien.

Vandaag vertrekt het grootste deel van ons hout als ronde stam naar China. Kale boomstammen, zonder enige verwerking, zonder toegevoegde waarde. Hier blijft een kaal stuk grond achter, daar wordt er winst gemaakt.

Is dit wat we willen? Dat onze bossen worden uitgehold om elders vloeren, meubels en huizen te maken? Dat onze kinderen later moeten vragen: “Papa, mama, waarom hebben jullie alles weggegeven?”

Wie betaalt de prijs?
De prijs van deze uitverkoop wordt betaald door onze eigen mensen. Inheemse en Marron-gemeenschappen zien hoe concessies worden uitgegeven op hun grond, zonder dat iemand hen echt vraagt. Hun stem wordt genegeerd, hun rechten uitgesteld.

Deze gemeenschappen dragen de geschiedenis van het woud, maar krijgen amper de kans er ook de toekomst van te worden. Vaak worden ze gedwongen hun vergunningen voor een habbekrats te verkopen aan bedrijven die wel machines en vrachtwagens hebben. Het resultaat? Dorpen blijven arm, terwijl de winsten verdwijnen in buitenlandse zakken.

De wereld kijkt mee
Vanaf eind 2025 eist Europa dat al het hout dat erheen gaat exact traceerbaar is tot de plek van kap. Geen vage papieren meer, maar GPS-coördinaten, harde bewijzen. Voor ons klinkt dit misschien ingewikkeld, maar in feite is het een kans. Wie anders dan wijzelf kunnen beter laten zien dat ons hout schoon, eerlijk en duurzaam is?

Als we nu niets doen, sluiten we straks onze belangrijkste markten. Dan blijft alleen de race naar de bodem over, waarin we ons bos verkopen voor de laagste prijs.

Het kan anders en het móet anders
Verwerk hout hier. Geen stammen meer op de boot, maar planken, vloerdelen, meubels: Surinaams vakmanschap, Surinaamse banen.

Geef gemeenschappen macht. Zorg dat dorpen zélf producenten worden. Laat hen machines krijgen, eerlijke contracten, training. Geen uitverkoop meer van hun rechten.

Bescherm méér dan alleen de bekende soorten. Niet alleen kankantrie en gronfolo, maar ook de minder bekende bomen verdienen erkenning. Dan spreiden we de druk en houden we het bos gezond.

Maak het transparant. Iedere gekapte boom moet zichtbaar zijn, traceerbaar tot waar hij stond. Dan weet de wereld dat ons hout eerlijk is.

Certificeer en beloon. Met keurmerken en klimaatfinanciering kan Suriname zijn bossen niet alleen beschermen, maar er ook beter aan verdienen — zónder roofbouw.

Geen tijd meer te verliezen
We moeten ophouden te doen alsof dit allemaal vanzelf goed komt. Elke dag vertrekken er containers met stammen die nooit meer terugkomen. Elke dag worden gemeenschappen buitenspel gezet. Elke dag raakt Suriname een stukje van zijn ziel kwijt.

De keuze is niet moeilijk: of we laten onze bossen verworden tot goedkope export, of we bouwen een toekomst waarin het woud onze trots en welvaart blijft.

Afsluitende oproep
Regering, toon leiderschap en kies eindelijk voor beleid dat het bos beschermt én onze mensen vooruit helpt. Burgers, laat uw stem horen, want dit gaat ons allemaal aan: van de dorpen diep in het binnenland tot de straten van Paramaribo. Het woud is geen onuitputtelijke voorraadkast maar een erfenis die wij in bruikleen hebben.

Laten we samen zeggen: geen uitverkoop meer van ons bos. Laten we hout hier verwerken, eerlijke kansen geven aan gemeenschappen en het Surinaamse woud behouden als bron van leven en trots. Voor onszelf, voor onze kinderen, voor de wereld.

Eduard Hartgens