Sociale media staan al jaren ter discussie. Ze zouden polarisatie veroorzaken, nepnieuws verspreiden en zorgen voor een harder maatschappelijk debat. Die kritiek is begrijpelijk. Toch laat een recente gebeurtenis zien dat sociale media ook een belangrijke, maar vaak vergeten functie hebben: ze kunnen bijdragen aan veiligheid en soms zelfs levens redden.

Aanhouding van een kinderlokker
De arrestatie van een 68-jarige kinderlokker laat dit duidelijk zien. De man probeerde meerdere keren minderjarige meisjes naar zijn auto te lokken met een ogenschijnlijk onschuldige smoes: hij zou ijsjes voor ze kopen. Toen een meisje van vijf daadwerkelijk instapte, leek er een ernstig misdrijf op het punt te gebeuren. Gelukkig waren andere kinderen alert en sloegen zij meteen alarm.

Maatschappelijke betrokkenheid
Wat daarna gebeurde, toont de kracht van betrokken burgers. Een ouder reageerde snel, ging achter de man aan en trof hem in een winkel aan, samen met het meisje. De man wist vervolgens te vluchten, maar het meisje was veilig. Niet veel later werd de verdachte herkend dankzij een oproep die massaal op Facebook werd gedeeld. Dit leidde uiteindelijk tot zijn aanhouding.

Desalniettemin roept deze zaak ook belangrijke vragen op. De verdachte blijkt namelijk eerder in de Verenigde Staten te zijn veroordeeld tot bijna 25 jaar gevangenisstraf voor ernstig seksueel geweld tegen een 12-jarig meisje. Dat iemand met zo’n verleden toch in Suriname kan verblijven en opnieuw dichtbij kinderen kan komen, is zorgwekkend. Het feit dat de afkomst van de verdachte niet bekend is, zorgt bovendien voor veel speculaties.

Hoe kon dit gebeuren?
Deze zaak roept vragen op die verder gaan dan dit incident alleen. Het betreft uiteenlopende kwesties, variërend van directe veiligheidsmaatregelen tot beleidsmatige en bestuurlijke verantwoordelijkheden. Wie is deze man en hoe is hij het land binnengekomen? Wisten de autoriteiten van zijn strafblad? En bestaan er systemen om dergelijke personen te controleren of te weren? Hoe wordt de bevolking hierover geïnformeerd?

Dit zijn belangrijke vragen voor de overheid, met name voor justitie en immigratiediensten. In een wereld waarin mensen zich gemakkelijk over grenzen bewegen, moet informatie over zware zedendelicten net zo gemakkelijk worden gedeeld. Als dat niet gebeurt, kan dat grote gevolgen hebben.

Niet alleen de overheid verantwoordelijk
Toch blijkt uit deze zaak dat veiligheid niet alleen een verantwoordelijkheid van de overheid is. Het waren alerte kinderen, een doortastende ouder én de snelle verspreiding van informatie via sociale media die een mogelijk drama hebben voorkomen. Sociale media kunnen in zulke situaties een verlengstuk zijn van onze gezamenlijke waakzaamheid.

Het belang van voorlichting
Dat betekent niet dat we nu achterover kunnen leunen. Integendeel: deze gebeurtenis onderstreept dat goede en voortdurende voorlichting essentieel is. Kinderen moeten leren hoe ze gevaarlijke situaties kunnen herkennen. Ouders moeten weten hoe ze snel en adequaat kunnen handelen. Burgers moeten begrijpen hoe zij informatie op een verantwoorde manier kunnen delen, zonder paniek te veroorzaken of onschuldigen te beschuldigen.

Ook scholen, huisartsen en andere publieke instellingen hebben hierin een rol. Zij staan dicht bij de samenleving en kunnen bijdragen aan bewustwording en preventie. Veiligheid is iets wat we alleen samen kunnen bereiken.

Samenwerking met de media
De brede verspreiding van het bericht door Surinaamse media toont hoe krachtig samenwerking kan zijn. In dit geval waren sociale media geen bron van onrust, maar juist een middel om mensen te beschermen. Mits verantwoord gebruikt, kunnen sociale media bijdragen aan een veiligere samenleving. Daarvoor zijn wel goed beleid, internationale samenwerking en voortdurende voorlichting nodig.

Waakzaamheid redt levens — zowel online als offline.

R.A. Boldewijn, LBB