De Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva gebaart voor de top met presidenten van Zuid-Amerika om de herlancering van het regionale samenwerkingsblok Unasur te bespreken, in Brasilia, Brazilië. (Foto: Reuters)
De Braziliaanse president Luiz Inacio Lula da Silva heeft een grote nederlaag geleden over belangrijke wetgeving ter bescherming van het Amazone-regenwoud en de inheemse bevolking die erin leeft. Hij heeft zijn verliezen moeten beperken in een conservatief congres.

Wetgevers, gesteund door de machtige boerenlobby in deze agrarische grootmacht, stemden dinsdagavond met 283 tegen 155 stemmen voor een wetsvoorstel dat de erkenning van nieuwe inheemse reservaten zou beperken, een beslissing die door milieuactivisten en mensenrechtenverdedigers als een tegenslag wordt gezien.

De minderheidsregering van Lula stond woensdag voor een nieuwe belangrijke stemming in de kamer die de bevoegdheden van de ministeries van milieu en inheemse zaken zal verminderen. Maar deze keer besloot Lula te onderhandelen over de goedkeuring van het tijdelijke decreet om ervoor te zorgen dat het wordt goedgekeurd voordat het op vrijdag afloopt, wat de reorganisatie van de regering ongedaan zou maken, waardoor het aantal ministeries bijna toenam tot 37 toen hij in januari aantrad.

Dat zou onder meer de herstructurering van het ministerie van Economische Zaken omvatten, waar handel en industrie, en begrotingsplanning werden opgesplitst in aparte portefeuilles.

Wetgevers hebben ook landbesluiten verwijderd van het ministerie van Inheemse Zaken, terwijl de registratie van plattelandsgrond, een essentieel instrument om ontbossing te stoppen, zal worden beheerd door het landbouwministerie en niet door het ministerie van Milieu.

Lula belegde een spoedkabinetsvergadering om het dilemma te bespreken, en belde de spreker van het lagerhuis, Arthur Lira, die hij ook wil ontmoeten, om ervoor te zorgen dat de maatregel wordt aangenomen.

De belangrijkste oppositiepartij en de grootste in het Congres, de conservatieve liberale partij, waartoe de voormalige president Jair Bolsonaro behoort, zei tegen het herstructureringsdecreet te zullen stemmen.

Terugslag inheemse milieu
De wet die dinsdag werd aangenomen, stelt een uiterste datum vast voor de erkenning van inheemse landclaims, waarbij wordt vastgesteld dat ze bezet moeten zijn voordat de huidige grondwet van Brazilië in 1988 van kracht werd.

Het voorstel veroorzaakte protesten van inheemse groepen. Buiten Sao Paulo, de grootste stad van Brazilië, blokkeerden demonstranten een grote snelweg met brandende banden en gebruikten pijl en boog om de politie te confronteren, die hen uiteendreef met traangas.

Bill 490 zou geen invloed hebben op momenteel erkende reservaten, maar kan gevolgen hebben voor honderden territoria die worden geëvalueerd. Het werd versneld door het lagerhuis om commissiedebatten te vermijden.

De 1 miljoen inheemse volkeren van Brazilië hebben door de grondwet het recht om op voorouderlijk land te leven gegarandeerd. Het opzetten van een reservaat geeft hun gemeenschappen wettelijke bescherming die invasie door illegale houthakkers en illegale goudzoekers kan afschrikken.

Die stegen onder Bolsonaro, die opriep tot commerciële landbouw en mijnbouw, zelfs op erkende reservaten.

Nadat het wetsvoorstel was aangenomen, zei de minister van Inheemse volkeren, Sonia Guajajara, dat de afgevaardigden die het steunden "verantwoordelijk zouden zijn voor het goedkeuren van een wetsvoorstel dat expliciet de levens van inheemse volkeren in Brazilië aanvalt".

Het wetsvoorstel moet nog worden goedgekeurd door de Senaat en moet worden ondertekend door Lula. Hij zou er een veto over kunnen uitspreken, maar er zou genoeg steun in het Congres kunnen zijn om dat terzijde te schuiven.