Analyticus Robby Makka
Voor de 8e keer maakt analyticus Robby Makka een jaaranalyse op 25 mei. Begonnen in 2013, heeft Makka de afgelopen 9 jaren in 16 artikelen de economie doorgelicht, waarbij financiële cijfers en markante ontwikkelingen zijn gepeild. In 2 'ecofin artikelen' belicht financieel deskundige Makka wederom de afgelopen 12 maanden. Hij benoemt 12 positieve zaken en 12 negatieve ontwikkelingen die Suriname beïnvloeden.

2 jaren boekwerk + video
Over de resultaten in de afgelopen 2 jaren komt de regering vandaag met een boekwerk en videoproductie. Zij zal hierover een persconferentie beleggen. Verkiezingsjaren zijn geen regeerjaren. Het 2e regeerjaar eindigt op 16 juli a.s. De regering scoort een voldoende, onderbouwt Makka. We kunnen aftellen naar een beter Suriname. Het Herstelprogramma wordt onverkort uitgevoerd met updates.

Terugflits, reparatie gaat door
Vorig jaar, had Makka als thema 'operatie reparatie gestart'. In 2 delen, somde hij 12 maatregelen, 12 positieve en 12 negatieve -ontwikkelingen en gaf hij 12 adviezen.
De reparatie kende een 12 maanden tijdlijn. De adviezen zijn duurzaam. Hierin beschouwde Makka o.a. het wisselkoersregiem en het HRM beleid. Ook ontraadde hij Surfin en pleitte voor CDS verbetering. Binnen 12 maanden is de wisselkoers stabiel, hebben we een valuta voorraad, vindt reshuffling plaats, bestaat Surfin niet meer en is CDS veranderd. Het proces is nog niet klaar, het gaat door!

IMF monitoring
Tussen 2010-2020 was Suriname 'comateus'. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) is nu complimenteus. De economie en samenleving hadden een infarct. Nu wordt het puin geharkt. Makka onthult dat in juli a.s. een nieuwe ronde 'koopkracht' via eigen besparing voor de samenleving komt. De hoge jaarinflatie boven de 60% in 2021 kent een afdaling. Het IMF monitort strikt, CBvS bankiert inflatie-zakkend, Financiën zit kort op, terwijl de VES fel, scherp en kritisch is. Dat is een juiste balans. Na het akkoord met het IMF krijgt Suriname - in tranches - in totaal $1 miljard voor 3 jaren aan concessionele hulp binnen.

Bezoek president aan Ecofin
President Santokhi heeft persoonlijk (bijna) alle financiële instituten in 2022 bezocht:
de Rekenkamer op 7 januari, het ministerie van Financiën & Planning op 8 januari, CBvS op 9 januari en de douane op 5 mei. Geen enkele president heeft dit ooit gedaan.

Managementtool kennis
Makka analyseerde ook de vorige regering(en) als vergelijking. Hij somde in 2019, (bij 9 jaren Bouterse) een 9-tal oplossingsinstrumenten op, waarvan één opmerkelijk: het betrekken van hoogleraren voor herstel. Bij Bouterse is dit niet gebeurd. Bij Santokhi wel. Santokhi heeft een lezing gehouden op AdeKUS, d.d. 17-11-2021. En dat is basismanagement, zegt Makka. Sinds kort is bv. Prof. Marten Schalkwijk, ex-coördinator van het Herstelplan, ambassadeur in USA en Prof. Henry Ori ambassadeur in Parijs, waar de Unesco is gehuisvest. Dit is vrij uniek in Suriname. Voor het eerst in de geschiedenis van Suriname zijn twee hoogleraren, met ervaring op AdeKUS en met twinning projecten, als kennistijgers geplaatst in topregio. Beiden zijn ook duurzame diaspora aanjagers, zegt Makka die voorzitter is van Kenniskring Nederland-Suriname en het Diasporafonds en -kapitaal. Onderwijs en kennis zijn heel belangrijk voor het centraal vertrouwen en het management van Suriname. Wie dit niet begrijpt is een ongeschikte Surinamer, zegt Makka stellig.

Strategische kaart
Volgens Makka zit in het HRM ontwikkelbeleid van president Santokhi een strategische kaart. Gereshuffelde (zowel inkomende als uitgaande) ministers, te muteren overheidstoppers, nieuwe directeuren maar ook experts als projectmanagers moeten voor versterking zorgen. Zo komt er een beleidsstrategie volksgezondheid met een eigen directeur naast het gezondheidsministerie. Ook het opzetten van de opleiding 'Oil en Gas' om gekwalificeerde technici af te leveren voor deze sector behoort tot de strategie. Makka noemt dit (HRM) proces liever een herschikking. Een proces dat al is ingezet en doorgaat.

3:3: derde jaar president - derde termijn VHP voorzitter
Vandaag gaat het 3e jaar van President Santokhi in. Zondag a.s. start de 3e termijn van Santokhi als voorzitter van de VHP, de grootste coalitie partij. De enige ingediende lijst voor een nieuw hoofdbestuur van de VHP zal bij acclamatie worden gekozen. De 3:3 is voor Santokhi’s leiderschapsstrategie heel belangrijk. Deze 3:3 is ervaring tegelijkertijd rust, zegt Makka. Met ervaring en rust kan hij zijn principes als leider meer voorrang geven. Principes zoals: handhaving, rechtsstatelijkheid, projectmanagement, internationale deskundigheid, samenwerking (makandra), maar ook “meet te people 2.0”. In het 2e jaar is Santokhi meer naar de districten/het binnenland geweest, dan het 1e jaar. Dat kan omdat er meer positieve uitkomsten zijn, zoals de monetaire reserves die richting $ 1 miljard gaan. Thans zijn deze reserves bruto $ 886,2 mln. 

Robby Makka is in het dagelijks leven manager op het ministerie van Financiën in Nederland; hij becommentarieert de Surinaamse economie op persoonlijke titel. "Eenieder mag zijn politieke voorkeuren hebben, stelt hij. Niks mis mee. Het gaat echter om de kwaliteit van de argumentatie onderbouwd met cijfers en stellingen bij het samenstellen van een bijdrage".