De coördinator Milieuwetenschappen aan de universiteit, Max Huisden, brengt de ernst van de haast pandemische COVID-19 uitbraak en de noodzaak tot 100% preventie en pro-actieve voorbereiding op een onverhoopte uitbraak in Suriname onder de aandacht van het BOG en sleutel actoren. Aangehecht het schrijven met enkele suggesties voor betrokken instanties en onze totale bevolking. Met bezorgdheid voor het welzijn van onze landgenoten, brengt ondergetekende vanuit Milieuwetenschappen op de AdeKUS universiteit het volgende onder uw aandacht:

1.  Over het huidige Coronavirus dat middels de ziekte COVID-19e wereldbevolking in nu haast pandemische proporties in gevaar brengt is momenteel veel onderzoek gaande. Gezien het korte tijdsbestek is veel nog niet "peer reviewed'; oplettendheid over de ontwikkelingen is daarom cruciaal om tijdig te kunnen inspelen. COVID-19 tast de dieper gelegen luchtwegen aan en leidt o.a. tot "Acute Respirotory Distress Syndrome" (ARDS). Enkele bestaande  anti-virale middelen worden getest om de effectiviteit op ook dit nieuw virus te bepalen, aangezien een nieuw medicament niet spoedig genoeg voorhanden kan zijn. Medisch wetenschappelijk onderzoek geeft indicaties dat het  virus "asymptomatisch kan worden overgedragen"  en dat besmetting volgens recente melding mogelijk kan  plaatsvinden "tot zelfs 27 dagen" voordat duidelijke symptomen zich bij sommige besmette individuen presenteren. 

De voorheen veronderstelde veilige quarantaineperiode van 14 dagen kan volgens dit onderzoek mogelijk achterhaald  zijn. Dit virus camoufleert zich bovendien door soortgelijke symptomen als de normale griep te etaleren; detectie  is  hierdoor bemoeilijkt en moleculair-biologische (PCR) is nodig maar niet snel genoeg gebleken. Radiografische (long  scans) klinische diagnose is noodzakelijk gebleken in het Epicentrum, omdat snel gehandeld moet worden om verspreiding in te dammen. De Polymerose Choin Reaction test (PCR) is gebleken niet snel genoeg uitvoerbaar te zijn  om op grote schaal geïnfecteerde personen in een vroeg stadium te identificeren en effectief te isoleren.

Internationaal is men daarom overgestapt op een periode van verplichte quarantaine van iedereen die uit een potentieel  besmet gebied komt, of potentieel in aanraking is geweest met zo iemand. Voorts blijkt ook dat na ontslag van genezen patiënten, deze wederom positief kunnen testen waardoor nu zelfs een quarantaine na genezing wordt ingebouwd.

2. Alhoewel de originele bron in China is, heeft de COVID-19 uitbraak momenteel haast pandemische vormen aangenomen. Het aantal landen waar deze ziekte heerst is nu gesteld op meer dan 30 in meerdere continenten; dit betekent dat reizigers uit alle delen van de wereld voor ons op dit moment een potentieel besmettingsgevaar vormen.  Nu, eind februari 2O2O zijn er in de wereld tientallen miljoenen mensen in quarantaine en meer dan  80.000 mensen  besmet, het neemt dagelijks toe. Dit neemt niet in ogenschouw de niet geregistreerde gevallen, waardoor aantallen  wellicht schrikbarend hoger zouden kunnen zijn. Vele landen hebben de capaciteit om relatief snel te diagnosticeren,  maatregelen te treffen en in de publiciteit te treden. Ontwikkelingslanden hebben die mogelijkheid slechts in zeer beperkte mate. Het gevolg is, dat we makkelijk achter de feiten aanlopen en tegelijkertijd met exponentieel groeiend onheil opgescheept zitten.

3. Gezien de bovenstaande omstandigheden doen wij een dringend verzoek om vanuit uw verantwoordelijkheid de  maatregelen van landen die in het "epicentrum" van deze uitbraak zijn (Aziatische landen zoals Singapore, Japan, Korea  en China, maar nu ook meerdere andere landen zoals Canada, Italië, lran en Duitsland), op de voet te volgen en het  virus een stap voor te zijn door die maatregelen hier preventief te incorporeren in uw beleid. Dit kan dienen als een  "early warning and learning system" waar we serieus en acuut lering uit moeten trekken. We moeten als land 100%  preventief te werk gaan en juist middels verantwoordelijke aanpak het vertrouwen van het volk bewaren, rust  garanderen en paniek voorkomen. Dit, simpelweg omdat we ons niet anders kunnen permitteren. We zullen een  uitbraak van COVID-19 in Suriname niet makkelijk aankunnen; 100% preventie is nu dus onze enige en beste optie.  Simultaan hieraan moeten we ons nu reeds voorbereiden op een onverhoopte uitbraak in ons land; als we wachten op  confirmatie van gevallen zullen we te laat zijn. We moeten lering trekken uit wat we nu zien gebeuren in meer dan 30  landen tegelijk, waaronder: Singapore, Korea, Japan, Italië, lran, Duitsland, Frankrijk, USA, Canada, Egypte, Libanon en  Israël.

Gaarne, enkele  voorstellen  :
1)  Serieus maatregelen treffen om onze bevolking te beschermen door de grenzen zoveel als mogelijk en
zo lang als nodig, drastisch ontoegankelijk te maken voor potentieel besmette mensen, ook al vertonen
ze geen symptomen. Iedereen die mogelijkerwijs in aanraking is geweest met een besmet persoon moet
in quarantaine en gemonitord worden.

2)  Sociale en publieke interacties die de kans op besmetting vergroten, landelijk te laten minimaliseren.

3)  In additie, ook simpele voorlichting massaal initiëren met behulp van landelijke organisaties om awereness over  deze epidemie en persoonlijke hygiëne te optimaliseren:
a)  juist mensen die grieperig zijn,moeten buiten het publiek blijven en een mondkapje dragen (om
besmetting van anderen te minimaliseren), niezen en hoesten altijd in een zakdoek en nooit in de blote hand;
b)  handsanitizers frequenter gebruiken en vooral voor consumptie handen correct wassen met zeep;
c)  aanraken van anderen (handdruk, omhelzing, kusjes) en ook aanraken van het eigen gelaat minimaliseren;
d)  oppervlakten die overdracht stimuleren frequent desinfecteren (deurknoppen, toonbanken, kranen,
maar ook in bussen, taxi's, vliegtuigen enz.);

4)  Uit voorzorg nu reeds plekken identificeren en inrichten om verantwoorde quarantaine mogelijk te
maken en vooral ook het medisch personeel en overige autoriteiten (politie, leger, brandweer, NCCR)
beginnen bij te scholen betreffende het omgaan onder condities van een onverhoopte uitbraak. Met
name NCCR gezien het dreigende gevaar in paraatheid en gereedheid brengen, waar mogelijk met internationale steun.

Met de meeste Hoogachting             
Dr. Max Huisden, PhD, ND.
Richtingscoördinator Milieuwetenschappen, AdeKUS, FTeW.
ANTON DE KOM UNIVERSITEIT VAN SURINAME
Faculteit der Technologische Wetenschappen                                                                             
-
Cc:  de President van de Republiek Suriname, dhr. D.D. Bouterse, de Vice President van de Republiek Suriname, dhr. A.  Adhin, de  Voorzitter van De Nationale Assemblee, mw. J.Geerlings - Simons, de Minister van Volksgezondheid, dhr. A.  Elias, de Minister van Buitenlandse Zaken, mw. Y. Pollack-Beigle, de Minister van Justitie en Politie, dhr. S. Getrouw, de  Minister van Defensie, dhr. R.Benschop, het NCCR, dhr. J. Slijngaard