De recente commotie rond de examenresultaten van leerjaar 12 heft opnieuw laten zien hoe belangrijk eenduidige communicatie binnen het onderwijs is. De nieuwe minister heeft inmiddels beloofd dat er voortaan duidelijker en consistenter gecommuniceerd zal worden. Die belofte is een stap in de goede richting, maar er is méér nodig.

Communicatie is een sleutel voor succes. Wanneer informatie vanuit het ministerie onvolledig, onduidelijk of tegenstrijdig wordt gecommuniceerd, ontstaan misverstanden en problemen die direct het onderwijsproces raken. Helaas is in het verleden niet alleen de inhoud, maar ook de toon van de communicatie regelmatig beneden peil geweest.

Daarnaast is er in het onderwijsveld vaak sprake van mondelinge communicatie die niet formeel wordt vastgelegd. Als ervaren onderwijzer weet ik dat sommige hoofden en leidinggevenden van het ministerie via telefoontjes proberen hun wensen door te drukken – bijvoorbeeld het aanpassen van een curriculum. Wie weigert, loopt soms zelfs het risico op chantage zoals een ingebrekestelling. Zonder schriftelijk bewijs is het onmogelijk aan te tonen dat een opdracht van bovenaf kwam. Daarom roep ik eenieder op om alert te zijn en altijd te vragen voor formele, schriftelijke opdrachten.

Het ministerie beschikt wel over een Facebookpagina, maar er zijn meer moderne, toegankelijke kanalen nodig. Denk aan een officieel WhatsApp-kanaal voor mededelingen of een WhatsApp-meldnummer waar onderwijsprofessionals direct problemen of misstanden kunnen melden. Daarnaast zouden duidelijke schema’s, stappenplannen, routekaarten en checklists ervoor kunnen zorgen dat informatie niet alleen wordt verzonden, maar ook begrepen.

Een ander probleem is dat sommige leidinggevenden op cruciale momenten onbereikbaar zijn – terwijl zij online actief blijken te zijn in groepsapps. Zo werd tijdens een Havo-examen tevergeefs geprobeerd contact te krijgen met een verantwoordelijke over de examentijd. Er kwam geen reactie, terwijl de betrokkenen wel degelijk online waren. Zulke situaties wekken de indruk dat er bewust zaken worden doorgedrukt zonder overleg.

Heldere, tijdige en respectvolle communicatie is geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor goed onderwijs. Laten we ervoor zorgen dat informatie niet alleen wordt gedeeld, maar ook wordt begrepen en gedragen – van het ministerie tot in de klas.

Erak Fatehmohamed