Advocaat Diepak Jairam, die namens de Staat optreedt in de houtzaak, heeft de kortgedingrechter Suriname veroordeeld tot een handeling die juridisch neerkomt op het plegen van een misdrijf. Dat stelde hij in een toelichting op het vonnis in de houtzaak die zes houtexporteurs hadden aangespannen tegen de Staat (ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij; LVV)

De kern van de veroordeling is volgens Jairam dat de Staat is verplicht om op een fytosanitair certificaat – een internationaal erkend en authentiek document – een onjuiste benaming van houtsoorten te vermelden. De rechter heeft daarbij expliciet bepaald dat de certificaten moesten worden afgegeven onder de benaming Mora roundlogs, terwijl vaststaat dat het geëxporteerde hout in werkelijkheid uit andere houtsoorten bestaat, zegt Jairam in gesprek met Starnieuws. 

“Een fytosanitair certificaat is geen administratief formulier, maar een authentiek internationaal document,” benadrukt Jairam. “De Staat is hiermee veroordeeld om bewust een onjuiste vermelding op een officieel document te plaatsen. Dat is geen normale bestuurshandeling, maar het vervalsen van een authentiek document.”

Volgens de advocaat was dit punt ook nadrukkelijk tijdens de zitting aan de rechter voorgehouden. Hij vroeg de rechter een onderscheid te maken tussen een reguliere bestuurshandeling – waarbij algemene beginselen van behoorlijk bestuur kunnen gelden – en een handeling die strafrechtelijk van aard is. “Wat hier werd gevraagd, was niet het gedogen van beleid, maar het verplicht plegen van een misdrijf,” zegt Jairam.

Hij wees erop dat ook de rechter zelf erkende dat, wanneer het hout correct bij naam wordt genoemd, export naar India niet mogelijk is. “De rechter heeft dat expliciet gezegd tijdens de behandeling van de zaak op 30 december. Desondanks is de Staat de dag erna - op oudjaar - toch veroordeeld om de certificaten nog een keer af te geven onder een benaming waarvan iedereen weet dat die niet klopt.”

Jairam noemt het vonnis daarom innerlijk tegenstrijdig en juridisch problematisch. “Je kunt niemand veroordelen om een strafbaar feit te plegen, ook niet omdat de andere partij anders economisch nadeel lijdt. Dat is alsof iemand zegt: ik heb al geïnvesteerd om in te breken, dus de rechter moet het nu maar toestaan.”

Volgens Jairam zijn algemene beginselen van behoorlijk bestuur niet van toepassing op strafbare feiten. “Bij misdrijven gelden geen belangenafwegingen of redelijkheidstoetsen. Dan geldt simpelweg: het moet stoppen.”

De Staat heeft inmiddels hoger beroep ingesteld tegen het vonnis. Het geschil draait daarmee niet alleen om houtexport, maar om de principiële vraag of een rechter de Staat mag verplichten om bewust onjuiste informatie vast te leggen op een internationaal erkend certificaat.

Lees ook
Tegenreactie: handhaving is geen verrassing, maar rechtszekerheid evenmin onderhandelbaar
Dossier houtexport 1: Certificaat onder protest: LVV vecht rechterlijk bevel aan
Dossier houtexport 2: Dossier houtexport 2: Niet plotseling, maar te laat
Dossier houtexport 3: Waarom het vonnis in houtdossier ernstige vragen oproept...
● Dossier houtexport 4: Aangifte in houtzaak niet aangenomen na overleg met OM