De Chinese premier Li Qiang houdt een toespraak tijdens de openingssessie van het Nationaal Volkscongres (NPC), in de Grote Hal van het Volk, in Beijing, China. (Foto: Reuters)
China heeft woensdag meer fiscale stimuleringsmaatregelen aangekondigd. Het land belooft meer inspanningen om de consumptie te ondersteunen en de impact van een escalerende handelsoorlog met de Verenigde Staten op de economie te verzachten. Beijing wil deze dit jaar met nog eens 5% of zo laten groeien.

Premier Li Qiang waarschuwde in een toespraak bij de opening van de jaarlijkse bijeenkomst van het Chinese parlement dat "veranderingen die we in een eeuw niet hebben gezien, zich in een sneller tempo over de hele wereld voltrekken".

"Een steeds complexere en strengere externe omgeving kan een grotere impact op China hebben op gebieden als handel, wetenschap en technologie", aldus Li.

De handelsoorlog met de regering van de Amerikaanse president Donald Trump vormt een bedreiging voor China's economische pareltje, het uitgestrekte industriële complex, terwijl de aanhoudend zwakke vraag van huishoudens en de ineenstorting van de schuldenlast van de vastgoedsector de economie steeds kwetsbaarder maken.

Trump heeft ook tarieven opgelegd aan een lange lijst landen, waarmee hij de decennialange wereldwijde handelsorde, waarop Beijing zijn economische model heeft gebaseerd, in gevaar brengt.

De druk op Chinese functionarissen om consumentengerichte stimuleringsmaatregelen te nemen, neemt toe om de deflatoire druk af te weren en de afhankelijkheid van de op één na grootste economie ter wereld van export en investeringen voor groei te verminderen.

Volgens analisten van Guotai Junan werd de term 'consumptie' 31 keer genoemd in Li's rapport, tegenover 21 keer vorig jaar, terwijl 'technologie' 28 keer werd genoemd, een lichte stijging ten opzichte van de 26 keer in 2024.

"Voor het eerst is het stimuleren van de consumptie een topprioriteit geworden onder de grote taken voor 2025. Daarmee wordt technologie van zijn gebruikelijke leidende positie verdrongen", aldus Tilly Zhang, technologieanalist bij Gavekal Dragonomics.

"Het gaat niet om een ​​ommekeer ten opzichte van het vorige industriebeleid, maar om het nastreven van een evenwichtiger" macro-economisch kader, aldus Zhang.

China gaf echter al meer dan tien jaar geleden aan dat het wil overstappen op een meer consumentgericht groeimodel, maar het boekt nog steeds geen significante vooruitgang in die richting. Investeerders zetten dan ook geen geld in op deze verandering van toon.

De recente opkomst van het kunstmatige intelligentieplatform Deepseek heeft dit jaar het marktsentiment in China een impuls gegeven.

Dit jaar besteedde Li in zijn toespraak meer aandacht aan de ontwikkeling van AI dan in 2024. Hij beloofde de toepassing ervan in sectoren als elektrische voertuigen, smartphones en robots te bevorderen.

Economische doelstellingen
De groeidoelstelling van ongeveer 5% voor 2025 en een groter begrotingstekortplan van ongeveer 4% van de economische output die Li aan het parlement presenteerde, bevestigden een rapport van Reuters in december.

Li zei ook dat Beijing van plan is om dit jaar 1,3 biljoen yuan (179 miljard dollar) aan ultralange speciale staatsobligaties uit te geven, een stijging ten opzichte van 1 biljoen yuan in 2024. Lokale overheden mogen 4,4 biljoen yuan aan speciale schulden uitgeven, een stijging ten opzichte van 3,9 biljoen yuan.

Daarnaast is Beijing van plan om 500 miljard yuan op te halen om de grote staatsbanken te herkapitaliseren.

Volgens analisten zijn de hogere schulden en uitgaven bedoeld om de impact van tarieven te verzachten.

"We verwachten ook dat de autoriteiten de begroting medio dit jaar zullen aanpassen als de groei door handelsgeschillen wordt aangetast", aldus analisten van ANZ.

Afgezien van de 300 miljard yuan die is toegewezen aan een onlangs uitgebreid subsidieprogramma voor elektrische voertuigen, apparaten en andere goederen, bevatte Li's toespraak weinig concrete steun voor huishoudens.

"Dat is een enorm succes gebleken bij het stimuleren van de uitgaven aan dit soort goederen", aldus Harry Murphy Cruise, hoofd van de afdeling economie voor China en Australië bij Moody's Analytics.

"Maar afgezien daarvan zijn de uitgaven nog steeds erg laag", voegde hij toe, terwijl hij kritiek uitte op het gebrek aan details over ander consumentenbeleid.

De aanpassingen aan de sociale voorzieningen waren minimaal: het maandelijkse minimum pensioen werd met 20 yuan verhoogd naar 143 yuan ($20).

Economen dringen er bij Beijing op aan om verder te kijken dan subsidies en het zwakke socialezekerheidsstelsel te versterken. Tegelijkertijd moet het land een langetermijnherstructurering doorvoeren van de toewijzing van hulpbronnen in de economie. Daarbij moet het ingrijpendere maatregelen nemen om het belastingstelsel, het grondbezit en het financiële systeem opnieuw vorm te geven.

De huishoudelijke uitgaven in China bedragen minder dan 40% van de jaarlijkse economische output, zo'n 20 procentpunten onder het wereldwijde gemiddelde. Investeringen liggen daarentegen 20 punten hoger.

Li beloofde de kloof tussen vraag en aanbod aan te pakken en fiscale hervormingen door te voeren die de inkomsten van lokale overheden verbeteren en de uitgaven van huishoudens stimuleren. Een andere overheidsfunctionaris zei afzonderlijk dat dergelijk beleid later dit jaar zou kunnen worden aangekondigd.

'Dan nog eens 10%'
Chinese producenten worden geconfronteerd met een zwakke binnenlandse vraag en slechtere omstandigheden in de Verenigde Staten, waar ze jaarlijks goederen ter waarde van meer dan 400 miljard dollar verkopen. Ze richten zich daarom massaal op alternatieve exportmarkten.

Zij vrezen dat dit tot prijsoorlogen zal leiden, de winsten zal drukken en het risico zal vergroten dat politici in die markten zich genoodzaakt zullen voelen om hogere handelsbarrières voor Chinese goederen op te werpen om de binnenlandse industrie te beschermen.

Washington heeft tot nu toe 20 procentpunten toegevoegd aan de bestaande tarieven voor Chinese goederen. De laatste verhoging van 10 procentpunten werd dinsdag doorgevoerd, wat leidde tot vergeldingsmaatregelen van Beijing.

"We maken ons zorgen dat ze nog eens 10% en dan nog eens 10% toevoegen," zei Dave Fong, die schooltassen, pratende teddyberen, briefpapier en consumentenelektronica in China produceert. "Dat is een groot probleem."

De Chinese groei van 5% vorig jaar, die pas werd bereikt dankzij een late stimuleringscampagne, behoorde tot de snelste ter wereld, maar op straatniveau was dat nauwelijks merkbaar.

Terwijl China een jaarlijks handelsoverschot van een biljoen dollar heeft, klagen veel mensen over onzekere banen en inkomens, omdat hun werkgevers de prijzen - en bedrijfskosten - verlagen om concurrerend te blijven in het buitenland.

"Het verder vergroten van het handelsoverschot is geen goede strategie meer, dus moeten we vertrouwen op de interne vraag voor groei", aldus Andrew Xia, hoofdeconoom bij Shangshan Capital Group.

($1 = 7,2651 Chinese yuan renminbi)