Makka content met economische ontwikkeling (1)

Analist Robby Makka analyseert de huidige coalitie op deze 'belangwekkende' datum van 25 mei in een preview (deel I) en na de persbijeenkomst in een review (deel II) met als accent economie en finance (ecofin). Deze jaaranalyses verzorgt hij al 10 jaar. In deze 2e lustrum-beschouwing gaat Makka vanuit de ecofin leiderschap van de president en de hierbij behorende maatschappelijke opgave in op een betere economie voor eenieder, langs de drie bekende niveaus van de economie:
- macro-economie: gehele economie, financiële markten en kapitaalmarkten;
- meso-economie: bedrijfstakken of sectoren en
- micro-economie: individuele economische gedrag van consumenten en producenten.

Makka zei het vorige jaar op deze dag – precies als het IMF- onder meer dat een economische groei van zeker 2,3% gerealiseerd zou worden. Hij merkte op dat Suriname zwanger was van economische groei. De prognose van de economische groei, een zeer belangrijke macro economische indicator, is 3% voor 2024. Deze zal ook gehaald worden.

Macro-economie  
Er is eigenlijk geen discussie mogelijk op macro-gebied. De salarissen worden regulier betaald, schulden zijn op houdbaar level, de inflatie daalt, de wisselkoers is stabiel en de dekking van de SRD staat op bijna 7 maanden. De recente publicatie van het IMF op 26 april 2024 levert o.m. het bewijs. Lees o.a. pagina 14 uit het IMF-rapport, hoofdstuk B “debt issues”. De 6e tranche van IMF is in de maak. Als Suriname door deze 6e review komt, komt er een bedrag van US$ 55 miljoen beschikbaar. In totaal zal Suriname na volgende maand ongeveer $ 243 miljoen salderen. Minimaal 62% van de IMF-maatregelen zijn uitgevoerd.

Er is een nieuwe bankwet SB 2023 no. 65. De Centrale Bank van Suriname is wettelijk onafhankelijker. Nog +/- 10 maanden te gaan, dan is het IMF-programma afgerond. In dit IMF-traject is de regering onwankelbaar geweest en het devies luidt: you have to master the economy! De macro pluspunten staan nog in de analyse van vorig jaar. Deze is valide, solide en rigide. Sterker nog: de wisselkoers is afgelopen periode gedaald. Dit alles is een geweldige prestatie. 

 
Meso-economie
De bedrijfstakken en sectoren moeten zich verder (kunnen) verbeteren. De bankensector draait goed. De Finabank heeft bv. goed geboerd. Deze instelling heeft een nettowinst gemaakt van SRD 235 miljoen in 2023, een stijging van 11% ten opzichte van SRD 212 miljoen in 2022. De kredietportefeuille van de bank is gestegen naar 6.563 miljoen, een stijging van 32% ten opzichte van 2022. 

Voor Staatsolie was het ook een prima jaar. Hoewel de inkomsten in 2023 minder was ten opzichte van 2022 steeg de bijdrage aan de staatskas, ondanks de lagere olieprijs, met US$ 15 miljoen naar US$ 335 miljoen (US$ 320 miljoen in 2022).

Fondsen
In het kader van meso-economie is de volgende link zeer interessant. Er zijn minimaal 14 fondsen opgezet die de productie kunnen en moeten opkrikken. Met steun van Suriname Investment and Trade agency kan de begeleiding van ondernemers en investeerders beter worden. De complimenten met name voor Surge als onderdeel van ministerie van Economische zaken die een app heeft als open en bereikbare digitale dienstverlening. Surge boekt succes. Indirect door de makandra projecten en langs een informele manier door de Diaspora wordt een gedegen meso-economie neergezet.

Productie neemt toe
De bewering alsof er geen productietoename zou zijn is onjuist. Hoewel nog niet goed geanalyseerd is in het afgelopen jaar een aantal investeringen met bewijs gepubliceerd.  Met name bij Fernandes en Hilly’s Chicks & Hilly's Farm. We plussen de investeringen verder: Hotels Breeze, Yogh, Torarica en Mariott met uitbreiding en renovatie, de IMS mall, Staatsolie die bijdetijds doorgaat, callcenter met bijna 700 medewerkers in 3 vestigingen, Residence inn en Mets.
In april zijn duizenden mensen naar de 11e editie van de Bouw-, Woon- en Huishoudbeurs gegaan. Ruim 74 bedrijven waren aanwezig die goede zaken hebben gedaan of een netwerk hebben opgebouwd.  Er is een officieel web en netwerk voor local content, een term die potentie biedt.

Conclusie:
Met de '3xM economie' gaat het de goede kant op. De voorbeelden zijn slechts enkele. Natuurlijk is het werk nog niet af, maar Suriname heeft o.l.v. deze regering stappen vooruit gezet omdat economische instituten versterkt en bemenst zijn, zoals de CBvS, ministerie van Financiën, Rekenkamer, Belastingdienst, douane en unit omzetbelasting. Het is echter nog niet voldoende. Makka daagt uit om anders naar economie te kijken en te ontdekken dat het veel meer is dan geld, markten en regelgeving. Ecofin deskundigen onderzoeken ook het financiële gedrag en de besluitvorming van consumenten, bedrijven en overheden. Er zijn genoeg olie-inkomsten die het optimisme rechtvaardigen.